Ts 70/01
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuTrybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej dotyczącej art. 523 § 2 k.p.k., uznając, że przepis ten nie był podstawą wydania orzeczenia o prawach skarżącego.
Andrzej Stochaj złożył skargę konstytucyjną, kwestionując art. 523 § 2 k.p.k. w brzmieniu nadanym przez nowelizację z 2000 r., który uniemożliwiał mu wniesienie kasacji od wyroku skazującego z warunkowym zawieszeniem kary. Skarżący zarzucił naruszenie zasady równości i prawa do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze, stwierdzając, że wskazane przez skarżącego wyroki sądowe nie opierały się na kwestionowanym przepisie, a zatem nie spełniono wymogu formalnego z art. 79 ust. 1 Konstytucji RP.
Skarga konstytucyjna Andrzeja Stochaja dotyczyła zgodności art. 523 § 2 Kodeksu postępowania karnego (k.p.k.) z Konstytucją RP. Przepis ten, w brzmieniu nadanym przez ustawę nowelizującą z 2000 r., wyłączał możliwość wniesienia kasacji od wyroku, w którym orzeczono karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania. Skarżący, skazany takim wyrokiem przez Sąd Apelacyjny w Poznaniu (utrzymującym wyrok Sądu Okręgowego w Poznaniu), podniósł, że przepis ten narusza jego prawa konstytucyjne, w tym prawo do równego traktowania i prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy, ponieważ gwarantuje prawo do kasacji jedynie osobom skazanym na bezwzględną karę pozbawienia wolności. Trybunał Konstytucyjny, rozpoznając skargę na posiedzeniu niejawnym, odmówił jej nadania dalszego biegu. Kluczowym argumentem było niespełnienie wymogu formalnego określonego w art. 79 ust. 1 Konstytucji RP, zgodnie z którym przedmiotem skargi konstytucyjnej może być wyłącznie regulacja prawna, która stanowiła podstawę wydania ostatecznego orzeczenia o konstytucyjnych prawach lub wolnościach skarżącego. Trybunał stwierdził, że wyroki sądów w sprawie skarżącego nie odwoływały się do treści art. 523 § 2 k.p.k. ani nie były przez ten przepis zdeterminowane. Wskazano, że pominięcie tego wymogu prowadziłoby do kontroli abstrakcyjnej, a nie konkretnej, co jest niedopuszczalne. Ponadto Trybunał uznał za bezzasadne twierdzenia skarżącego o naruszeniu jego praw konstytucyjnych, wskazując na brak bliższego określenia sposobu naruszenia oraz na fakt, że sprawa była już dwukrotnie rozpoznawana przez sądy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, ale skarga nie może być rozpoznana merytorycznie z powodu niespełnienia wymogów formalnych.
Uzasadnienie
Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze, ponieważ kwestionowany przepis (art. 523 § 2 k.p.k.) nie był podstawą wydania ostatecznego orzeczenia o prawach konstytucyjnych skarżącego, co jest wymogiem formalnym z art. 79 ust. 1 Konstytucji RP.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej
Strona wygrywająca
Trybunał Konstytucyjny
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Andrzej Stochaj | osoba_fizyczna | skarżący |
Przepisy (6)
Główne
k.p.k. art. 523 § § 2
Ustawa – Kodeks postępowania karnego
Przepis ten wyłącza możliwość wniesienia kasacji od wyroku, w którym orzeczono karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania.
Konstytucja RP art. 79 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Określa przedmiot skargi konstytucyjnej, wymagając, aby była ona skierowana przeciwko przepisowi, który był podstawą wydania ostatecznego orzeczenia o konstytucyjnych prawach lub wolnościach skarżącego.
Pomocnicze
u.t.k. art. 46 § ust. 1
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
Wymaga, aby przepis będący przedmiotem skargi konstytucyjnej stanowił podstawę orzeczenia sądu lub innego organu władzy publicznej rozstrzygającego o prawach skarżącego.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 32 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kwestionowany przepis (art. 523 § 2 k.p.k.) nie był podstawą wydania ostatecznego orzeczenia o prawach konstytucyjnych skarżącego, co jest wymogiem formalnym z art. 79 ust. 1 Konstytucji RP.
Odrzucone argumenty
Art. 523 § 2 k.p.k. narusza konstytucyjne prawo do równego traktowania i sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy poprzez wyłączenie możliwości kasacji od wyroku z warunkowym zawieszeniem kary. Wyroki sądów niższych instancji naruszyły prawa konstytucyjne skarżącego.
Godne uwagi sformułowania
przedmiot skargi konstytucyjnej może stanowić wyłącznie ta regulacja prawna, która była podstawą wydania przez sąd lub organ administracji publicznej ostatecznego orzeczenia o konstytucyjnych prawach lub wolnościach skarżącego pominięcie tego wymagania formalnego przez Trybunał Konstytucyjny doprowadziłoby do sytuacji, w której Trybunał rozpatrując skargę konstytucyjną dokonywałby kontroli abstrakcyjnej zgodności zaskarżonego aktu normatywnego z Konstytucją.
Skład orzekający
Teresa Dębowska-Romanowska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wymogów formalnych skargi konstytucyjnej, w szczególności wymogu powiązania przepisu z orzeczeniem."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej skarżącego i interpretacji art. 79 ust. 1 Konstytucji RP w kontekście skargi konstytucyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa jest interesująca z perspektywy prawników procesowych, zwłaszcza tych zajmujących się sprawami konstytucyjnymi, ze względu na interpretację wymogów formalnych skargi konstytucyjnej.
“Kiedy skarga konstytucyjna nie ma szans na rozpoznanie? Kluczowa rola powiązania przepisu z orzeczeniem.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmieniony65 POSTANOWIENIE z dnia 5 grudnia 2001 r. Sygn. Ts 70/01 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Teresa Dębowska-Romanowska po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Andrzeja Stochaja w sprawie zgodności: art. 523 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz.U. Nr 89, poz. 555 ze zm.) w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 16 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego, ustawy – Przepisy wprowadzające Kodeks postępowania karnego oraz ustawy – Kodeks karny skarbowy (Dz.U. Nr 62, poz. 717) z art. 2, art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej p o s t a n a w i a : odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. Uzasadnienie: W skardze konstytucyjnej Andrzeja Stochaja zarzucono, iż art. 523 § 2 kodeksu postępowania karnego w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 16 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego, ustawy – Przepisy wprowadzające Kodeks postępowania karnego oraz ustawy – Kodeks karny skarbowy (Dz.U. Nr 62, poz. 717) jest niezgodny z art. 2, art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżący wskazał, iż wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z 5 kwietnia 2001 r. (sygn. akt II Aka 146/01) utrzymany został wyrok Sądu Okręgowego w Poznaniu z 19 stycznia 2001 r. (sygn. akt III K 215/00), którym uznano go za winnego popełnienia przestępstwa i skazano na karę 2 lat pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania. Ponieważ z uwagi na charakter orzeczonej sankcji, wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu nie podlega kasacji, skarżący zarzucił, iż doszło w ten sposób do naruszenia przysługującego mu prawa do równego traktowania a także prawa do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy. Zdaniem skarżącego zakwestionowana przez niego regulacja prawna prowadzi do naruszenia zasady równości bowiem gwarantuje prawo do kasacji wyłącznie osobom skazanym na bezwzględną karę pozbawienia wolności. Unormowanie takie, pozbawiające skarżącego prawa do kasacji narusza jednocześnie zasady sprawiedliwości społecznej. Niezgodne jest także z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, albowiem wprowadza ograniczenie w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, które nie jest konieczne w demokratycznym państwie dla zapewnienia celów określonych w tym przepisie. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji RP przedmiot skargi konstytucyjnej może stanowić wyłącznie ta regulacja prawna, która była podstawą wydania przez sąd lub organ administracji publicznej ostatecznego orzeczenia o konstytucyjnych prawach lub wolnościach skarżącego. Wskazane przez skarżącego w niniejszej sprawie wyroki sądowe w żadnym zakresie nie odwołują się wszakże do treści zakwestionowanego art. 523 § 2 kodeksu postępowania karnego, ani też przepis ten nie determinuje w sensie normatywnym treści tych orzeczeń. Wprawdzie przepis ten odnosi się do sytuacji prawnej skarżącego, gdyż wyłącza jego prawo do wniesienia kasacji, jednak w świetle art. 46 ust. 1 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym w związku z art. 79 ust. 1 Konstytucji wymagane jest, by przepis ten stanowił podstawę orzeczenia sądu lub innego organu władzy publicznej rozstrzygającego o prawach skarżącego. Stanowisko, iż przedmiotem skargi konstytucyjnej może być wyłącznie ta regulacja prawna, która była podstawą ostatecznego orzeczenia odnoszącego się do praw lub wolności konstytucyjnych skarżącego znajduje również potwierdzenie w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego (por. postanowienia z: 29 marca 2000 r., sygn. Ts 163/99, OTK ZU Nr 7 (37)/2000, poz. 256; 28 listopada 2000 r., sygn. Ts 140/00, OTK ZU, Nr 4(42)/2000, poz. 94; 28 marca 2001 r., sygn. Ts 13/01, OTK ZU, Nr 4(42)/2001, poz. 113). Pominięcie tego wymagania formalnego przez Trybunał Konstytucyjny doprowadziłoby do sytuacji, w której Trybunał rozpatrując skargę konstytucyjną dokonywałby kontroli abstrakcyjnej zgodności zaskarżonego aktu normatywnego z Konstytucją. Prowadziłoby to do zatarcia różnic między kontrolą abstrakcyjną i konkretną, co jest niedopuszczalne na gruncie Konstytucji i ustawy o Trybunale Konstytucyjnym. W przedmiotowej sprawie dla spełnienia powyższego wymagania formalnego konieczne było zatem uzyskanie przez skarżącego orzeczenia sądu wydanego w oparciu o art. 523 § 2 kodeksu postępowania karnego, co w efekcie – wobec jednoznacznego brzmienia tego przepisu – oznacza orzeczenie odmawiające mu prawa do wniesienia kasacji. Ponadto Trybunał Konstytucyjny uznał za bezzasadne twierdzenia skarżącego zawarte w jego piśmie z 5 lipca 2001 r., iż wspomniane wyroki prowadzą do naruszenia przysługujących mu praw konstytucyjnych, w szczególności prawa do równego traktowania przez władze publiczne oraz prawa do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy. Skarżący nie określił bowiem bliżej sposobu naruszenia przez sądy tych praw. Brak jest w treści orzeczeń sądowych jakichkolwiek wskazówek, z których wynikałoby, iż doszło do zróżnicowania sytuacji skarżącego w stosunku do innych osób znajdujących się w podobnej sytuacji. Nie znajduje także podstaw twierdzenie skarżącego, jakoby nie została rozpoznana jego sprawa, skoro w dwóch instancjach była ona przedmiotem postępowania sądowego zakończonego wydaniem wyroków. W tym stanie rzeczy, z uwagi na niespełnienie warunków merytorycznego rozpoznania skargi konstytucyjnej określonych w art. 79 ust. 1 Konstytucji RP, należało odmówić nadania tej skardze dalszego biegu.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI