Ts 70/00

Trybunał Konstytucyjny2000-10-02
SAOSpodatkowepodatek dochodowy od osób prawnychŚredniakonstytucyjny
podatek dochodowy od osób prawnychskarga konstytucyjnaTrybunał Konstytucyjnyzasada równościzasada przyzwoitej legislacjiwykładnia prawastosowanie prawa

Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej dotyczącej art. 16 ust. 1 pkt 38 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, uznając, że zarzuty skarżącej dotyczą stosowania prawa, a nie jego niezgodności z Konstytucją.

Biuro Usług i Consultingu "E" Sp. z o.o. złożyło skargę konstytucyjną, zarzucając niezgodność art. 16 ust. 1 pkt 38 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych z zasadami równości i przyzwoitej legislacji (art. 2 i 32 Konstytucji RP). Skarżąca wskazywała na wadliwe sformułowanie przepisu, które umożliwiało jego różnorodną wykładnię przez organy, prowadząc do nierównego traktowania podatników. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze, uznając, że zarzuty skarżącej dotyczą sposobu stosowania prawa, a nie jego treści, co wykracza poza kompetencje Trybunału w drodze skargi konstytucyjnej.

Skarga konstytucyjna została złożona przez Biuro Usług i Consultingu "E" Spółki z o.o. w sprawie zgodności art. 16 ust. 1 pkt 38 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 1998 r.) z art. 2 i art. 32 Konstytucji RP. Skarżąca zarzuciła, że przepis ten, ze względu na swoje wadliwe sformułowanie, umożliwia różne wykładnie przez organy stosujące prawo, co prowadzi do nierównego traktowania podatników i narusza zasadę równości. W uzupełnieniu skargi wskazano również na naruszenie zasady zaufania obywatela do państwa i stanowionego prawa oraz zasady przyzwoitej legislacji. Trybunał Konstytucyjny, po wstępnym rozpoznaniu, postanowił odmówić nadania dalszego biegu skardze. Uzasadnienie opiera się na stwierdzeniu, że skarżąca koncentruje się na sposobie stosowania przepisu przez organy (różne wykładnie), a nie na jego treści, która miałaby być niezgodna z Konstytucją. Trybunał podkreślił, że przedmiotem skargi konstytucyjnej może być stosowanie prawa tylko o tyle, o ile jest ono zdeterminowane treścią zaskarżonych przepisów. Skarżąca nie wykazała dostatecznie, które konkretne elementy treściowe przepisu prowadzą do arbitralności w jego stosowaniu i naruszają prawa konstytucyjne. W związku z tym, Trybunał uznał, że przedmiot skargi dotyczy zagadnienia z zakresu stosowania prawa, które nie podlega rozpoznaniu w drodze skargi konstytucyjnej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze, uznając, że zarzuty skarżącej dotyczą sposobu stosowania prawa, a nie jego treści, co wykracza poza kompetencje Trybunału w drodze skargi konstytucyjnej.

Uzasadnienie

Trybunał stwierdził, że skarżąca koncentruje się na praktyce stosowania przepisu przez organy (różne wykładnie), a nie na jego treści, która miałaby być niezgodna z Konstytucją. Brak wystarczającego uzasadnienia, które konkretne elementy treściowe przepisu prowadzą do arbitralności w jego stosowaniu i naruszają prawa konstytucyjne. Zarzuty dotyczą stosowania prawa, a nie jego treści.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej

Strona wygrywająca

Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
Biuro Usług i Consultingu “E” Spółki z o.o.spółkaskarżąca

Przepisy (3)

Główne

u.p.d.o.p. art. 16 § 1 pkt 38

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Przepis w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 1998 r. Skarżąca zarzuciła jego wadliwe sformułowanie.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada demokratycznego państwa prawnego, zasada zaufania obywatela do państwa i stanowionego przezeń prawa, zasada przyzwoitej legislacji.

Konstytucja RP art. 32

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada równości wobec prawa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarzuty skarżącej dotyczą stosowania prawa, a nie jego treści, co wykracza poza kompetencje Trybunału Konstytucyjnego w drodze skargi konstytucyjnej. Skarżąca nie wykazała, które konkretne elementy treściowe przepisu prowadzą do arbitralności w jego stosowaniu i naruszają prawa konstytucyjne.

Odrzucone argumenty

Zaskarżony przepis jest niezgodny z art. 2 i 32 Konstytucji RP z powodu wadliwego sformułowania umożliwiającego różnorodną wykładnię. Stosowanie przepisu doprowadziło do nierównego traktowania podatników i naruszenia zasady równości.

Godne uwagi sformułowania

przedmiotem skargi konstytucyjnej może być stosowanie prawa tylko o tyle, o ile jest ono zdeterminowane treścią zaskarżonych przepisów Stosowanie przez organy orzekające dwóch różnych wykładni tego samego przepisu może niewątpliwie naruszać zasadę równości wobec prawa, ale dopóki nie zostanie wskazane, które sformułowania tego przepisu taką arbitralność uzasadniają, czy do takiej arbitralności wręcz zmuszają, dopóty musi ona zostać uznana za zagadnienie wyłącznie z dziedziny stosowania prawa

Skład orzekający

Wiesław Johann

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy nadania biegu skardze konstytucyjnej z powodu koncentracji na stosowaniu prawa, a nie jego treści."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy zarzuty dotyczą sposobu stosowania przepisu, a nie jego konstytucyjności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważne rozgraniczenie między kontrolą konstytucyjności prawa a kontrolą jego stosowania przez sądy i organy administracji, co jest kluczowe dla prawników procesowych.

Kiedy skarga konstytucyjna nie wystarczy? Trybunał wyjaśnia granice kontroli prawa.

Sektor

podatki

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
10 POSTANOWIENIE z dnia 2 października 2000 r. Sygn. Ts 70/00 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Wiesław Johann po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Biura Usług i Consultingu “E” Spółki z o.o. w sprawie zgodności: art. 16 ust. 1 pkt 38 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym do wejścia w życie ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. Nr 144, poz. 931), tj. 31 grudnia 1998 r. z art. 2 oraz art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. Uzasadnienie: W skardze konstytucyjnej Biura Usług i Consultingu “E” Spółki z o.o. z 10 maja 2000 r., zarzucono niezgodność art. 16 ust. 1 pkt 38 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym do wejścia w życie ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. Nr 144, poz. 931), tj. 31 grudnia 1998 r. z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz naruszenie przez wydane na jego podstawie rozstrzygnięcie konstytucyjnej zasady równości wynikającej z art. 32 Konstytucji RP. Naruszenie wskazanej zasady wynika, zdaniem skarżącej, ze sformułowania zaskarżonego przepisu, umożliwiającego jego różnorodną wykładnię, przez co dochodzi do nierównego traktowania podatników przez orzekające w sprawach organy. Zarządzeniem z 30 maja 2000 r. Trybunał Konstytucyjny wezwał skarżącą spółkę do uzupełnienia braków m.in. poprzez dokładne określenie, na czym polega niezgodność wskazanego przepisu z art. 2 Konstytucji RP oraz wskazanie, które z przysługujących skarżącej praw lub wolności konstytucyjnych zostało naruszone oraz dokładne określenie sposobu ich naruszenia. W uzupełnieniu skargi pełnomocnik skarżącej wskazał na wynikające z art. 2 takie zasady, jak: zasada zaufania obywatela do państwa i stanowionego przezeń prawa, z której wynika tzw. zasada przyzwoitej legislacji. Zasady te, jego zdaniem, zostały podważone poprzez wadliwe sformułowanie zaskarżonego, przepisu, który wywołując wątpliwości w orzecznictwie prowadzi w konsekwencji do naruszenia zasady równości. Pełnomocnik skarżącej stwierdził również, iż poprzez stosowanie wadliwie sformułowanego przepisu doszło do dyskryminacji spółki w stosunku do innych podmiotów gospodarczych, poprzez niejednakowe stosowanie zaskarżonego przepisu w stosunku do podmiotów działających w tych samych warunkach. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Niekonstytucyjność zaskarżonego przepisu skarżąca wywodzi z faktu dokonywania przez organy stosujące ten przepis dwóch odmiennych wykładni, które, stosowane arbitralnie w praktyce, prowadzą do naruszenia zasady równości. Należy tu podkreślić, iż skarżąca spółka naruszenie tej zasady widzi nie w dokonaniu przez organy skarbowe i NSA wykładni przepisu, która narusza jej konstytucyjne prawa lub wolności, tylko w występowaniu w systemie prawnym przepisu wadliwie, zdaniem skarżącej, sformułowanego, z którego interpretuje się dwie różne normy i na nich opiera rozstrzygnięcia. Stosowanie przez organy orzekające dwóch różnych wykładni tego samego przepisu może niewątpliwie naruszać zasadę równości wobec prawa, ale dopóki nie zostanie wskazane, które sformułowania tego przepisu taką arbitralność uzasadniają, czy do takiej arbitralności wręcz zmuszają, dopóty musi ona zostać uznana za zagadnienie wyłącznie z dziedziny stosowania prawa, którego badanie w drodze skargi konstytucyjnej wykracza poza kompetencje Trybunału Konstytucyjnego. Innymi słowy mówiąc, przedmiotem skargi konstytucyjnej może być stosowanie prawa tylko o tyle, o ile jest ono zdeterminowane treścią zaskarżonych przepisów. W skardze konstytucyjnej obok zaskarżonego przepisu należy więc wskazać, które elementy treściowe kwestionowanego przepisu przesądzają o takim, dotykającym praw i wolności konstytucyjnych, jego zastosowaniu. Skoncentrowanie argumentacji na sferze praktyki bez odniesienia się do treści zaskarżonego przepisu nie wystarcza dla uznania, iż przesłanki wniesienia skargi konstytucyjnej zostały spełnione (por. postanowienie z 30 listopada 1999 r., sygn. Ts 128/99, OTK ZU Nr 1/2000, poz. 32). W niniejszej sprawie skarżąca spółka wskazywała na wadliwe sformułowanie przepisu, jednakże nie uzasadniła dostatecznie z czego ono wynika. Sam fakt dokonywania przez organy administracyjne i sądowe dwóch różnych wykładni tego przepisu, takiej wadliwości nie przesądza. Skarżąca spółka nie wykazała dostatecznie, które sformułowania zaskarżonego przepisu są na tyle niejasne i niejednoznaczne, iż uniemożliwiają dokonanie jednolitej wykładni, co uzasadniałoby przyjęcie tezy, iż naruszenie wskazanych przez skarżącą praw wynika z brzmienia zaskarżonego przepisu, a nie jest efektem postępowania organów orzekających na jego podstawie. Za przedmiot skargi należy uznać tym samym de facto nie zarzut niekonstytucyjności aktu prawnego, lecz naruszające prawa lub wolności konstytucyjne stosowanie wskazanego w skardze przepisu, które, jako zagadnienie z zakresu stosowania prawa, nie podlega rozpoznaniu przez Trybunał Konstytucyjny w drodze skargi konstytucyjnej. Tak sformułowany przedmiot skargi konstytucyjnej uniemożliwia zatem merytoryczne rozpoznanie skargi. Z tych też względów Trybunał orzekł jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI