Ts 7/98

Trybunał Konstytucyjny1998-04-01
SAOSinneprawo konstytucyjneŚredniakonstytucyjny
prywatyzacjakomercjalizacjaprzedsiębiorstwa państwoweakcjeTrybunał Konstytucyjnydroga sądowawłaściwość sądu

Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej, uznając, że skarżący nie wyczerpał drogi sądowej przed sądami powszechnymi.

Skarżący Jan P. złożył skargę konstytucyjną kwestionującą przepisy ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych, które uniemożliwiły mu nieodpłatne nabycie akcji. Trybunał Konstytucyjny, po analizie dokumentów, stwierdził, że skarżący nie wyczerpał drogi sądowej przed sądami powszechnymi, które są właściwe do rozpatrywania tego typu spraw o charakterze cywilnoprawnym. W związku z tym, postanowiono odmówić nadania dalszego biegu skardze.

Skarga konstytucyjna została złożona przez Jana P. w sprawie zgodności art. 2 pkt 5 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych z Konstytucją RP. Skarżący, pracownik Przedsiębiorstwa Budowy Kopalń, nie spełnił warunków do nieodpłatnego nabycia akcji, co potwierdził zarząd spółki po rozpatrzeniu jego reklamacji. Pełnomocnik skarżącego wniósł o stwierdzenie niezgodności przepisu z Konstytucją. Trybunał Konstytucyjny, opierając się na wcześniejszych orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego (sygn. akt III SA 1783/97 i III SA/Gd 1722/97), uznał, że sprawy dotyczące nieodpłatnego nabycia akcji mają charakter cywilnoprawny i powinny być rozpatrywane przez sądy powszechne, a nie administracyjne. Ponieważ skarżący nie podjął działań przed sądem powszechnym, nie wyczerpał przysługujących mu środków prawnych. Zgodnie z art. 46 ust. 1 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym, skarga konstytucyjna może być wniesiona wyłącznie po wyczerpaniu drogi sądowej. W związku z tym, Trybunał Konstytucyjny postanowił odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga konstytucyjna nie może być rozpoznana, jeśli skarżący nie wyczerpał przysługujących mu środków prawnych w postępowaniu przed sądami powszechnymi.

Uzasadnienie

Sprawy dotyczące nieodpłatnego nabycia akcji w procesie prywatyzacji mają charakter cywilnoprawny. Właściwe do ich rozpatrzenia są sądy powszechne. Niedochowanie tego warunku przed wniesieniem skargi konstytucyjnej skutkuje odmową nadania jej dalszego biegu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej

Strona wygrywająca

Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
Jan P.osoba_fizycznaskarżący

Przepisy (7)

Główne

u.T.K. art. 49

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Podstawa do odmowy nadania dalszego biegu skardze.

u.T.K. art. 36 ust. 3

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Podstawa do odmowy nadania dalszego biegu skardze.

u.T.K. art. 46 ust. 1

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Warunek wyczerpania środków prawnych przed wniesieniem skargi konstytucyjnej.

Pomocnicze

u.k.p.p. art. 2 pkt 5 lit. c

Ustawa o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych

Przepis kwestionowany przez skarżącego, dotyczący warunków nieodpłatnego nabycia akcji.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada demokratycznego państwa prawnego.

Konstytucja RP art. 32 ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada równości wobec prawa.

u.N.S.A. art. 20 ust. 3

Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym

Wyłączenie właściwości NSA co do aktów o charakterze cywilnoprawnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprawy dotyczące nabycia akcji w procesie prywatyzacji mają charakter cywilnoprawny. Właściwość do rozpatrywania takich spraw leży po stronie sądów powszechnych. Skarżący nie wyczerpał drogi sądowej przed sądami powszechnymi. Niedochowanie warunku wyczerpania drogi sądowej skutkuje niedopuszczalnością skargi konstytucyjnej.

Godne uwagi sformułowania

nieodpłatne nabycie akcji wyczerpuje tok postępowania reklamacyjnego nie zamyka skarżącemu sądowej drogi dochodzenia jego praw akty lub czynności poddanej kontroli sądu administracyjnego charakter cywilnoprawny analizowanej instytucji

Skład orzekający

Andrzej Mączyński

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie warunków dopuszczalności skargi konstytucyjnej, w szczególności wymogu wyczerpania drogi sądowej przed sądami powszechnymi w sprawach o charakterze cywilnoprawnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego kontekstu prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych i prawa do nabycia akcji, ale ogólna zasada wyczerpania drogi sądowej jest uniwersalna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę proceduralną dotyczącą dopuszczalności skargi konstytucyjnej i właściwości sądów, co jest istotne dla prawników praktyków.

Czy skarga konstytucyjna zawsze jest ostatnią deską ratunku? Trybunał przypomina o wyczerpaniu drogi sądowej.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
POSTANOWIENIE z dnia 1 kwietnia 1998 r. Sygn. Ts 7/98 Trybunał Konstytucyjny w składzie : Andrzej Mączyński po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Jana P., w sprawie zgodności art. 2 pkt 5 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych (Dz.U. Nr 118, poz. 561 ze zm.) z art. 2 i art. 32 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie art. 49 w związku z art. 36 ust. 3 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz.U. Nr 102, poz. 643 ) p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. Uzasadnienie: 22 stycznia 1998 r. do Trybunału Konstytucyjnego wpłynęła skarga konstytucyjna Jana P., w której pełnomocnik skarżącego – radca prawny wniósł o stwierdzenie niezgodności art. 2 pkt 5 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych (Dz.U. Nr 118, poz. 561 ze zm.) z art. 2 i art. 32 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483 ). Jak wynika z dołączonych do skargi konstytucyjnej dokumentów, skarżący był pracownikiem Przedsiębiorstwa Budowy Kopalń (obecnie spółka z o.o.), wchodzącego w skład KGHM Polska Miedź S.A. i w związku z tym złożył pismo reklamacyjne w sprawie nieodpłatnego nabycia akcji przedsiębiorstwa. Reklamacja ta została rozpatrzona przez zarząd PBK sp. z o.o. na niekorzyść skarżącego, ponieważ nie spełnił on warunków uprawniających do nieodpłatnego nabycia akcji, określonych w ustawie z 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw oraz w wydanym na jej podstawie zarządzeniu nr PZ/18/97 Prezesa Zarządu KGHM Polska Miedź S.A. Zgodnie z  7 ust. 2 in fine rozporządzenia Ministra Skarbu Państwa z dnia 3 kwietnia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad podziału uprawnionych pracowników na grupy, ustalania liczby akcji przypadających na każdą z tych grup oraz trybu nabywania akcji przez uprawnionych pracowników (Dz.U. Nr 33, poz. 200) rozpatrzenie reklamacji wyczerpuje tok postępowania reklamacyjnego. Jednakże wyczerpanie trybu reklamacji, związanej z ustaleniem przesłanki nabycia uprawnienia, nie zamyka skarżącemu sądowej drogi dochodzenia jego praw. Prawa te mogą być dochodzone w postępowaniu przed sądem powszechnym. Stanowisko takie wyraził Naczelny Sąd Administracyjny, który w postanowieniu z 18 lutego 1998 r. (sygn. akt III SA 1783/97) uznał brak swojej właściwości do rozpoznania skargi na negatywne rozpatrzenie reklamacji, w sprawie nieumieszczenia pracownika na liście uprawnionych do nieodpłatnego nabycia akcji przedsiębiorstwa i wskazał, że roszczeń tych można dochodzić przed sądami powszechnymi. Podobny pogląd, wyraził w tej kwestii Naczelny Sąd Administracyjny – Ośrodek Zamiejscowy w G. w postanowieniu z 15 stycznia 1998 r. (sygn. akt III SA/Gd 1722/97). Analizując uregulowania dotyczące zasad i trybu nieodpłatnego nabywania akcji przez uprawnionych pracowników, wprowadzone przepisami ustawy z 30 sierpnia 1996 r. oraz wydanym na jej podstawie rozporządzeniem Ministra Skarbu Państwa z 3 kwietnia 1997 r., NSA doszedł do wniosku, że pismo będące wynikiem rozpatrzenia reklamacji, stwierdzające nieprzyznanie określonej osobie prawa do nieodpłatnego nabycia akcji prywatyzowanego przedsiębiorstwa, nie stanowi aktu lub czynności poddanej kontroli sądu administracyjnego. Art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) wyłącza właściwość NSA co do aktów, czynności i działań organów administracji publicznej mających charakter cywilnoprawny. Użycie w przepisach ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych oraz wydanego na jej podstawie rozporządzenia Ministra Skarbu Państwa zwrotów: “nieodpłatne nabycie akcji” oraz “zbycie akcji”, ,,reklamacja” świadczy o cywilnoprawnym charakterze analizowanej instytucji. Zatem osoba, której reklamację w sprawie nieodpłatnego nabycia akcji rozpatrzono odmownie, może dochodzić ochrony swoich praw w postępowaniu przed właściwym w sprawie sądem powszechnym. Z pisma procesowego złożonego przez pełnomocnika skarżącego 18 marca 1998 r., po wezwaniu zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 10 lutego 1998 r. do uzupełnienia braków skargi konstytucyjnej, nie wynika, iżby skarżący podjął jakiekolwiek działania w celu dochodzenia swych praw przed sądem powszechnym. Zgodnie z art. 46 ust. 1 ustawy z 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym skarga konstytucyjna może być wniesiona wyłącznie po wyczerpaniu przez skarżącego środków prawnych przysługujących mu w toku instancji. Niedochowanie tego warunku powoduje, iż nie jest dopuszczalne rozpoznanie przez Trybunał Konstytucyjny skargi konstytucyjnej. W tym stanie rzeczy trzeba uznać, iż skarga konstytucyjna została złożona zanim skarżący skorzystał ze środków prawnych, przysługujących mu w toku instancji, o którym mowa w art. 46 ust. 1 ustawy z 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym. Dlatego na podstawie art. 49 w związku z art. 36 ust. 3 ustawy z 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym należy odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI