Ts 67/98

Trybunał Konstytucyjny1998-09-07
SAOSubezpieczenia społeczneświadczenia emerytalno-rentoweWysokakonstytucyjny
skarga konstytucyjnaprawo do sądurenta inwalidzkaterminy procesowerozporządzenieTrybunał Konstytucyjnypostępowanie administracyjneświadczenia

Trybunał Konstytucyjny nie uwzględnił zażalenia na postanowienie o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej, uznając, że pismo Ministerstwa Sprawiedliwości o braku podstaw do rewizji nadzwyczajnej nie jest "ostatecznym rozstrzygnięciem".

Skarżący konstytucyjnie kwestionował przepis rozporządzenia dotyczący postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe, twierdząc, że zamyka mu drogę do sądu. Po oddaleniu jego odwołania przez sądy niższych instancji, Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze, wskazując na przekroczenie dwumiesięcznego terminu od doręczenia prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego. Skarżący w zażaleniu argumentował, że termin powinien biec od daty otrzymania pisma z Ministerstwa Sprawiedliwości o braku podstaw do rewizji nadzwyczajnej. Trybunał odrzucił to stanowisko, podkreślając, że jedynie orzeczenie sądowe lub organu administracji publicznej ostatecznie rozstrzygające o prawach konstytucyjnych może być podstawą do wniesienia skargi.

W niniejszej sprawie skarżący konstytucyjnie zakwestionował zgodność § 20 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe z art. 77 ust. 2 Konstytucji RP, argumentując, że przepis ten uniemożliwia mu dochodzenie praw w postępowaniu sądowym. Sąd Wojewódzki - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w S. wyrokiem z dnia 28 czerwca 1993 r. oddalił odwołanie skarżącego od decyzji Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych w sprawie podstawy wymiaru renty inwalidzkiej, a rewizja skarżącego została oddalona wyrokiem Sądu Apelacyjnego w P. z dnia 29 kwietnia 1994 r. Trybunał Konstytucyjny postanowieniem z dnia 9 czerwca 1998 r. odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej, uznając, że nie została ona wniesiona w terminie określonym w art. 46 ust. 1 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym, tj. w ciągu dwóch miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego. Pełnomocnik skarżącego złożył zażalenie, twierdząc, że termin powinien biec od daty doręczenia pisma Ministerstwa Sprawiedliwości z dnia 11 marca 1998 r., informującego o braku podstaw do wniesienia rewizji nadzwyczajnej. Trybunał Konstytucyjny nie uwzględnił zażalenia, wyjaśniając, że negatywne rozpatrzenie wniosku o rewizję nadzwyczajną nie jest "ostatecznym rozstrzygnięciem" o konstytucyjnych prawach lub wolnościach skarżącego w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji RP. Takie rozstrzygnięcie musi kształtować sytuację prawną skarżącego w sposób władczy, czego pismo Ministerstwa Sprawiedliwości nie czyni.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, pismo Ministerstwa Sprawiedliwości o braku podstaw do wniesienia rewizji nadzwyczajnej nie jest "ostatecznym rozstrzygnięciem" o konstytucyjnych prawach lub wolnościach skarżącego.

Uzasadnienie

Ostateczne rozstrzygnięcie musi mieć charakter władczy i kształtować sytuację prawną skarżącego w zakresie praw konstytucyjnych, czego pismo informacyjne Ministerstwa nie spełnia. Termin do wniesienia skargi konstytucyjnej biegnie od daty doręczenia prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji organu administracji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

nie uwzględnić zażalenia

Strona wygrywająca

Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
Zdzisław B.osoba_fizycznaskarżący
Dyrekcja Okręgowa Kolei Państwowychinstytucjaorgan wydający decyzję
Ministerstwo Sprawiedliwościorgan_państwowyorgan rozpatrujący wniosek o rewizję nadzwyczajną

Przepisy (4)

Główne

KRP art. 79 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Przepis określający, że skarga konstytucyjna może być wniesiona, gdy sąd albo organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o konstytucyjnych prawach lub wolnościach skarżącego.

Dz.U. Nr 106, poz. 677 z późn. zm. art. 46 § ust. 1

Ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym

Przepis określający dwumiesięczny termin do wniesienia skargi konstytucyjnej od daty doręczenia prawomocnego wyroku, ostatecznej decyzji lub innego ostatecznego rozstrzygnięcia.

Pomocnicze

Dz.U. Nr 10, poz. 49 z późn. zm. art. 20 § pkt 1

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń

Skarżący kwestionował ten przepis jako zamykający drogę do sądu.

KRP art. 77 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Skarżący powoływał się na ten przepis w kontekście prawa do sądu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pismo Ministerstwa Sprawiedliwości o braku podstaw do rewizji nadzwyczajnej nie jest "ostatecznym rozstrzygnięciem" w rozumieniu przepisów o skardze konstytucyjnej. Ostateczne rozstrzygnięcie musi mieć charakter władczy i kształtować sytuację prawną skarżącego w zakresie praw konstytucyjnych.

Odrzucone argumenty

Termin do wniesienia skargi konstytucyjnej powinien biec od daty doręczenia pisma Ministerstwa Sprawiedliwości o braku podstaw do rewizji nadzwyczajnej.

Godne uwagi sformułowania

Negatywne rozpatrzenie wniosku o wniesienie rewizji nadzwyczajnej w żadnej mierze nie rozstrzyga o prawach lub wolnościach konstytucyjnych wnioskodawcy. Odmowa ta nie zmienia charakteru orzeczenia sądowego, które zyskuje walor ostateczności po wyczerpaniu środków odwoławczych, bądź wskutek upływu terminu do ich złożenia. Orzeczenie o konstytucyjnych prawach lub wolnościach przysługujących skarżącemu jest rozstrzygnięciem kształtującym w sposób bezpośredni lub pośredni sytuację prawną skarżącego w zakresie przysługujących mu praw lub wolności zagwarantowanych w Konstytucji. Pismo to nie określa w sposób władczy sytuacji prawnej skarżącego, nie nosi więc żadnych znamion "ostatecznego orzeczenia" o konstytucyjnych prawach lub wolnościach skarżącego w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Skład orzekający

Marek Safjan

przewodniczący

Jadwiga Skórzewska-Łosiak

sprawozdawca

Wojciech Sokolewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"ostatecznego rozstrzygnięcia\" w kontekście wnoszenia skargi konstytucyjnej oraz terminów procesowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej ze skargą konstytucyjną i pismami Ministerstwa Sprawiedliwości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy kluczowego aspektu prawa do sądu i skargi konstytucyjnej, wyjaśniając, co stanowi "ostateczne rozstrzygnięcie" i jakie są konsekwencje przekroczenia terminów procesowych.

Czy pismo z ministerstwa może zablokować dostęp do Trybunału Konstytucyjnego? Kluczowa interpretacja "ostatecznego rozstrzygnięcia".

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
P O S T A N O W I E N I E z dnia 7 września 1998 r. Sygn. akt Ts 67/98 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Sędzia TK Marek Safjan - przewodniczący Sędzia TK Jadwiga Skórzewska-Łosiak - sprawozdawca Sędzia TK Wojciech Sokolewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia z dnia 18 czerwca 1998 r. na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 czerwca 1998 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej Pana Zdzisława B., w sprawie zgodności  20 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń (Dz.U. Nr 10, poz. 49 z późn. zm.) z art. 77  2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej postanawia nie uwzględnić zażalenia. Uzasadnienie W skardze konstytucyjnej z dnia 2 maja 1998 r. zakwestionowano zgodność  20 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń (Dz.U. Nr 10, poz. 49 z późn. zmian.) z art. 77  2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej. Zdaniem skarżącego, przepis ten zamyka mu drogę do dochodzenia praw w postępowaniu sądowym. Skarżący podnosi, że stosując powyższe przepisy Sąd Wojewódzki - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w S. wyrokiem z dnia 28 czerwca 1993 r. (sygn. akt VII.U.821/93) oddalił odwołanie skarżącego od decyzji Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych w sprawie podstawy wymiaru renty inwalidzkiej. Rewizja skarżącego od tego wyroku została oddalona wyrokiem Sądu Apelacyjnego w P. z dnia 29 kwietnia 1994 r. (sygn. akt III. Aur. 747/93). Jak wynika z pisma pełnomocnika skarżącego z dnia 14 maja 1998 r. orzeczenie Sądu Apelacyjnego w P. zostało doręczone skarżącemu w lipcu 1994 r. Trybunał Konstytucyjny postanowieniem z dnia 9 czerwca 1998 r. odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej, uznając, że skarga nie spełnia warunku do jej merytorycznego rozpoznania określonego w art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym. Zgodnie z tym uregulowaniem skarga konstytucyjna powinna być wniesiona w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia skarżącemu prawomocnego wyroku, ostatecznej decyzji lub innego ostatecznego rozstrzygnięcia. Trybunał wykazał, iż w niniejszej sprawie ostatecznym orzeczeniem o konstytucyjnych prawach skarżącego był wyrok Sądu Apelacyjnego w P. z dnia 29 kwietnia 1994 r. Trybunał stwierdził, iż nie można przypisywać takiego charakteru otrzymanym przez skarżącego pismom Ministerstwa Sprawiedliwości informującym go o braku podstaw do wniesienia rewizji nadzwyczajnej. Na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 czerwca 1998 r. pełnomocnik skarżącego złożył zażalenie w dniu 18 czerwca 1998 r., podnosząc zarzut błędnej interpretacji treści art. 46 ust. 1 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym, a w szczególności pojęcia “ostatecznego rozstrzygnięcia”. W zażaleniu wskazano, iż zdaniem skarżącego ostatecznym rozstrzygnięciem, od doręczenia którego zaczął bieg termin do wniesienia skargi konstytucyjnej jest pismo Ministerstwa Sprawiedliwości, informujące o braku podstaw do wniesienia rewizji nadzwyczajnej. Pełnomocnik skarżącego wskazał, że pismo to doręczono skarżącemu w dniu 11 marca 1998 r. i w związku z tym został dochowany termin do wniesienia skargi konstytucyjnej określony w art. 46 ust. 1 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym. Trybunał Konstytucyjny zważył co następuje. Zarzut podniesiony w zażaleniu nie może zostać uwzględniony. Negatywne rozpatrzenie wniosku o wniesienie rewizji nadzwyczajnej w żadnej mierze nie rozstrzyga o prawach lub wolnościach konstytucyjnych wnioskodawcy. Odmowa ta nie zmienia charakteru orzeczenia sądowego, które zyskuje walor ostateczności po wyczerpaniu środków odwoławczych, bądź wskutek upływu terminu do ich złożenia. Pełnomocnik skarżącego, zarzucając Trybunałowi błędne rozumienie pojęcia “ostatecznego rozstrzygnięcia”, odczytuje art. 46 ust. 1 w oderwaniu od treści art. 79 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Ten ostatni przepis w sposób wyraźny stanowi, iż skarga konstytucyjna może być wniesiona, gdy sąd albo organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o konstytucyjnych prawach lub wolnościach skarżącego. Orzeczenie o konstytucyjnych prawach lub wolnościach przysługujących skarżącemu jest rozstrzygnięciem kształtującym w sposób bezpośredni lub pośredni sytuację prawną skarżącego w zakresie przysługujących mu praw lub wolności zagwarantowanych w Konstytucji. Natomiast skierowane do skarżącego pismo Ministerstwa Sprawiedliwości z dnia 11 marca 1998 r. jest pismem informującym o braku podstaw do wniesienia rewizji nadzwyczajnej w sprawie skarżącego. Pismo to nie określa w sposób władczy sytuacji prawnej skarżącego, nie nosi więc żadnych znamion “ostatecznego orzeczenia” o konstytucyjnych prawach lub wolnościach skarżącego w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Pismo o podobnej treści zostało przesłane skarżącemu już w 1995 r., w związku z jego podaniem o wniesienie rewizji nadzwyczajnej w tej samej prawie. W tym stanie rzeczy, z uwagi na treść art. 79 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym nie było możliwe merytoryczne rozpoznanie przez Trybunał niniejszej skargi konstytucyjnej. Z tego względu należy uznać za zasadną odmowę nadania jej dalszego biegu i nie uwzględnić zażalenia

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI