Ts 64/09

Trybunał Konstytucyjny2010-01-22
SAOSinneprawo konstytucyjneWysokakonstytucyjny
skarga konstytucyjnakodeks pracyroszczenia odszkodowawczerozwiązanie umowy o pracęniekonstytucyjnośćakt normatywnyakt stosowania prawaTrybunał Konstytucyjny

Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej, uznając ją za zbędną, ponieważ skarżąca kwestionowała przepisy, które Trybunał już uznał za niekonstytucyjne, a także błędnie domagała się kontroli aktu stosowania prawa zamiast aktu normatywnego.

Skarżąca Jolanta Ch. złożyła skargę konstytucyjną kwestionującą art. 58 w zw. z art. 300 Kodeksu pracy, zarzucając niezgodność z Konstytucją w zakresie wyłączania dochodzenia roszczeń odszkodowawczych związanych z bezpodstawnym rozwiązaniem umowy o pracę bez wypowiedzenia. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze, wskazując, że skarżąca już wcześniej kwestionowała te same przepisy, które zostały uznane za niekonstytucyjne w innej sprawie (SK 18/05). Ponadto, Trybunał podkreślił, że skarga konstytucyjna dotyczy aktu normatywnego, a nie aktu stosowania prawa, co oznacza, że nie można w jej ramach kwestionować prawidłowości zastosowania przepisów przez sądy powszechne.

Skarżąca Jolanta Ch. wniosła skargę konstytucyjną, zarzucając niezgodność art. 58 w związku z art. 300 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy z art. 64 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Konkretnie, skarżąca kwestionowała te przepisy w zakresie, w jakim wyłączają dochodzenie innych niż określone w art. 58 k.p. roszczeń odszkodowawczych związanych z bezpodstawnym rozwiązaniem umowy o pracę bez wypowiedzenia. Skarżąca powołała się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 listopada 2007 r. (SK 18/05), w którym stwierdzono niezgodność tych przepisów z Konstytucją. W jej ocenie sądy powszechne, w tym Sąd Rejonowy w Chorzowie (sygn. akt V P 59/07) i Sąd Okręgowy w Katowicach (sygn. akt IX Pa 398/08), nieprawidłowo zastosowały kwestionowane przepisy, pozbawiając ją prawa do należnego odszkodowania. Trybunał Konstytucyjny, rozpoznając skargę na posiedzeniu niejawnym, postanowił odmówić nadania jej dalszego biegu. Uzasadniono to dwoma głównymi powodami: po pierwsze, skarżąca już wcześniej kwestionowała te same przepisy, które Trybunał uznał za niekonstytucyjne w sprawie SK 18/05, co czyniło dalsze orzekanie zbędnym. Po drugie, Trybunał podkreślił, że przedmiotem skargi konstytucyjnej jest kontrola aktu normatywnego, a nie aktu stosowania prawa. Oznacza to, że Trybunał nie jest organem właściwym do badania prawidłowości zastosowania przepisów przez sądy powszechne w indywidualnych sprawach, a jedynie do eliminowania z systemu prawnego przepisów niezgodnych z Konstytucją.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej, uznając ją za zbędną, ponieważ kwestionowane przepisy zostały już uznane za niekonstytucyjne w innej sprawie, a ponadto skarga dotyczyła aktu stosowania prawa, a nie aktu normatywnego.

Uzasadnienie

Trybunał stwierdził, że skarżąca już wcześniej kwestionowała te same przepisy, które zostały uznane za niekonstytucyjne w wyroku SK 18/05, co czyniło dalsze orzekanie zbędnym. Ponadto, Trybunał podkreślił, że przedmiotem skargi konstytucyjnej jest kontrola aktu normatywnego, a nie aktu stosowania prawa, co oznacza, że Trybunał nie jest właściwy do badania prawidłowości zastosowania przepisów przez sądy powszechne w indywidualnych sprawach.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej

Strona wygrywająca

Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
Jolanta Ch.osoba_fizycznaskarżąca

Przepisy (5)

Główne

k.p. art. 58

Kodeks pracy

Rozumiany w sposób, który wyłącza dochodzenie innych niż określone w art. 58 roszczeń odszkodowawczych związanych z bezprawnym rozwiązaniem umowy o pracę bez wypowiedzenia.

k.p. art. 300

Kodeks pracy

Rozumiany w sposób, który wyłącza dochodzenie innych niż określone w art. 58 roszczeń odszkodowawczych związanych z bezprawnym rozwiązaniem umowy o pracę bez wypowiedzenia.

Konstytucja RP art. 64 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Pomocnicze

k.p. art. 60

Kodeks pracy

Nie miał zastosowania w sytuacji skarżącej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżąca kwestionuje przepisy, które Trybunał Konstytucyjny już uznał za niekonstytucyjne w innej sprawie. Skarga konstytucyjna dotyczy aktu stosowania prawa, a nie aktu normatywnego, co wykracza poza kompetencje Trybunału. Trybunał Konstytucyjny nie jest organem właściwym do kontroli prawidłowości zastosowania przepisów przez sądy powszechne.

Odrzucone argumenty

Argumenty skarżącej dotyczące nieprawidłowego zastosowania przepisów przez sądy powszechne. Argumenty skarżącej dotyczące szkody poniesionej w związku z rozwiązaniem umowy o pracę.

Godne uwagi sformułowania

nie budzi najmniejszej wątpliwości konieczność odmowy nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej ze względu na zbędność orzekania przedmiotem skargi konstytucyjnej, jako środka ochrony konstytucyjnych praw i wolności, może być wyłącznie zarzut niekonstytucyjności konkretnej regulacji, z której zastosowaniem wiąże się naruszenie tychże praw. przedmiotem kontroli Trybunału Konstytucyjnego w drodze skargi konstytucyjnej nie mogą być akty stosowania prawa, a więc prawomocne orzeczenia lub ostateczne decyzje zapadłe w indywidualnych sprawach, lecz wyłącznie akty normatywne

Skład orzekający

Janusz Niemcewicz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska Trybunału Konstytucyjnego co do zakresu kognicji skargi konstytucyjnej oraz odmawiania jej biegu w przypadku zbędności orzekania lub kwestionowania aktów stosowania prawa."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której skarżący kwestionuje przepisy już uznane za niekonstytucyjne lub próbuje podważyć prawidłowość zastosowania prawa przez sądy powszechne w drodze skargi konstytucyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje ważne ograniczenia proceduralne w dostępie do Trybunału Konstytucyjnego i wyjaśnia, kiedy skarga konstytucyjna jest niedopuszczalna, co jest kluczowe dla praktyków prawa.

Kiedy skarga konstytucyjna nie ma szans? Trybunał wyjaśnia.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
116/2/B/2010 POSTANOWIENIE z dnia 22 stycznia 2010 r. Sygn. akt Ts 64/09 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Janusz Niemcewicz, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Jolanty Ch. w sprawie zgodności: art. 58 w zw. z art. 300 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94, ze zm.) z art. 64 ust. 1 w zw. z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej złożonej do Trybunału Konstytucyjnego 2 marca 2009 r. skarżąca zarzuciła art. 58 w zw. z art. 300 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94, ze zm.; dalej: k.p.) niezgodność z art. 64 ust. 1 w zw. art. 2 Konstytucji, w zakresie, w jakim wyłącza dochodzenie innych niż określone w art. 58 k.p. roszczeń odszkodowawczych związanych z bezpodstawnym rozwiązaniem umowy o pracę bez wypowiedzenia. Wyrokiem z dnia 18 kwietnia 2008 r. (sygn. akt V P 59/07) Sąd Rejonowy w Chorzowie zasądził na rzecz skarżącej odszkodowanie z tytułu nieuzasadnionego rozwiązania umowy o pracę, oddalając jednak częściowo wniesione powództwo. Skarżąca zaskarżyła powyższe rozstrzygnięcie, wskazując w uzasadnieniu apelacji na wyrok TK z dnia 27 listopada 2007 r. (SK 18/05, (SK 18/05, OTK ZU nr 1/0A/2007, poz. 128), w którym stwierdzono niezgodność z art. 64 ust. 1 w zw. z art. 2 Konstytucji art. 58 w zw. z art. 300 k.p. rozumianego w ten sposób, że wyłącza dochodzenie innych niż określone w art. 58 roszczeń związanych z bezprawnym rozwiązaniem umowy o pracę bez wypowiedzenia. Sąd Okręgowy w Katowicach wyrokiem z dnia 4 listopada 2008 r. (sygn. akt IX Pa 398/08) oddalił apelację skarżącej, wskazując w uzasadnieniu, że skarżąca domagała się przyznania jej odszkodowania na podstawie art. 60 k.p., który nie znajdował zastosowania w jej sytuacji. Wnosząc zaś apelacje, w której odwołano się do roszczeń odszkodowawczych przysługujących skarżącej na mocy wyroku TK wydanego w sprawie SK 18/05, skarżąca powinna była wykazać szkodę, której dochodzi ponad odszkodowanie z art. 58 k.p. Zdaniem zaś Sądu Apelacyjnego skarżąca nie podniosła żadnej okoliczności, która uzasadniałaby poniesioną szkodę w świetle przytoczonego wyroku TK. We wniesionej skardze konstytucyjnej skarżąca wykazuje, na czym polega niekonstytucyjność art. 58 w zw. z art. 300 k.p. rozumianego w ten sposób, że wyłącza dochodzenie innych niż określone w art. 58 roszczeń odszkodowawczych związanych z nieuzasadnionym rozwiązaniem umowy o pracę bez wypowiedzenia, odwołując się przy tym do ustaleń poczynionych przez TK w sprawie o sygnaturze SK 18/05. W jej ocenie orzekające w sprawie sądy skutecznie pozbawiły ją prawa do wynagrodzenia. Wykazuje także, że wbrew temu, co stwierdził sąd odwoławczy w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia, wyrządzona szkoda została jednoznacznie ustalona. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: W skardze konstytucyjnej stanowiącej przedmiot wstępnego rozpoznania skarżąca dochodzi stwierdzenia niezgodności z Konstytucją przepisów, które Trybunał Konstytucyjny – w zakresie, na jaki wskazuje także skarżąca we wniesionej skardze – uznał już za niekonstytucyjne w wyroku z dnia 27 listopada 2007 r. (SK 18/05, OTK ZU nr 1/0A/2007, poz. 128). Podkreślić należy, że okoliczność ta, na co wskazuje uzasadnienie skargi konstytucyjnej, była znana skarżącej już w momencie wnoszenia skargi. Mając powyższe na względzie, nie budzi najmniejszej wątpliwości konieczność odmowy nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej ze względu na zbędność orzekania. Analiza uzasadnienia skargi konstytucyjnej prowadzić może jednak do wniosku, iż przedmiotem wniesionej skargi jest zarzut skierowany przeciwko nieprawidłowemu zastosowaniu w sprawie skarżącej kwestionowanych przepisów. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego, znajdującym oparcie bezpośrednio w treści art. 79 ust. 1 Konstytucji, przedmiotem skargi konstytucyjnej, jako środka ochrony konstytucyjnych praw i wolności, może być wyłącznie zarzut niekonstytucyjności konkretnej regulacji, z której zastosowaniem wiąże się naruszenie tychże praw. Naruszenie to winno stanowić przy tym konsekwencję sprzecznego z Konstytucją brzmienia przepisu, nie zaś jego nieprawidłowego zastosowania przez orzekające w sprawie organy. Jak wielokrotnie podkreślał Trybunał Konstytucyjny przedmiotem kontroli Trybunału Konstytucyjnego w drodze skargi konstytucyjnej nie mogą być akty stosowania prawa, a więc prawomocne orzeczenia lub ostateczne decyzje zapadłe w indywidualnych sprawach, lecz wyłącznie akty normatywne, na podstawie których rozstrzygnięcia te zostały wydane. Trybunał Konstytucyjny nie jest kolejnym w toku instancji organem legitymowanym do badania prawidłowości wydanego rozstrzygnięcia, jako że nie posiada kompetencji do kontroli prawidłowości ustaleń sądu, sposobu zastosowania czy też niezastosowania obowiązujących przepisów, tylko do orzekania w sprawie zgodności z Konstytucją przepisów prawa, w celu wyeliminowania z systemu prawnego przepisów z nią niezgodnych (np. postanowienia z dnia: 26 lutego 1999 r., Ts 156/98, OTK ZU nr 5/1999, poz. 105; 29 listopada 1999 r., Ts 46/99, OTK ZU nr 7/1999, poz. 193; 11 października 1999 r., Ts 113/99, OTK ZU nr 1/2000, poz. 24; 29 grudnia 1999 r., Ts 137/99, OTK ZU nr 1/2000, poz. 37; 21 czerwca 2000 r., Ts 33/00, OTK ZU nr 6/2000, poz. 222). Mając powyższe na względzie, należało odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI