Orzeczenie · 2016-06-15

Ts 63/16

Sąd
Trybunał Konstytucyjny
Data
2016-06-15
tkinneprawo konstytucyjneŚredniakonstytucyjny
skarga konstytucyjnakodeks postępowania cywilnegoprawo do sądudwuinstancyjnośćzaskarżenieTrybunał Konstytucyjnywznowienie postępowania

Skarga konstytucyjna została wniesiona przez Spółkę z o.o. z siedzibą w T. w marcu 2016 r. Skarżąca kwestionowała zgodność art. 394(1) § 2 i art. 406 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (kpc) z art. 78, art. 176 ust. 1, art. 45 ust. 1 oraz art. 32 Konstytucji RP. Zarzuty skarżącej dotyczyły sytuacji, w której sąd drugiej instancji odrzuca skargę o wznowienie postępowania, a przepisy kpc uniemożliwiają zaskarżenie takiego postanowienia. Skarżąca argumentowała, że narusza to jej konstytucyjne prawa do zaskarżenia, dwuinstancyjności postępowania i sprawiedliwości proceduralnej. Stan faktyczny sprawy obejmował wielokrotne odrzucanie zażaleń skarżącej przez Sąd Okręgowy w K. na postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania. Trybunał Konstytucyjny, po wstępnym rozpoznaniu, postanowił odmówić nadania dalszego biegu skardze. Jako podstawę wskazał przede wszystkim fakt, że skarżąca nie wyczerpała drogi prawnej i upłynął termin do wniesienia skargi konstytucyjnej, liczony od doręczenia prawomocnego postanowienia z maja 2015 r. Ponadto, Trybunał zauważył, że kwestia konstytucyjności art. 394(1) § 2 kpc w podobnym zakresie została już merytorycznie rozpoznana w wyroku SK 2/09, co uzasadnia odmowę nadania dalszego biegu skardze ze względu na zasadę ne bis in idem. Wskazano również, że zarzuty dotyczące art. 406 kpc powinny być wiązane z art. 405 kpc.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Utrwalenie wymogów formalnych i proceduralnych dotyczących skargi konstytucyjnej, w tym konieczności wyczerpania drogi prawnej i znaczenia zasady ne bis in idem w kontekście powtarzających się skarg.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z odrzuceniem skargi o wznowienie postępowania przez sąd drugiej instancji i brakiem możliwości jej zaskarżenia w określonych okolicznościach.

Zagadnienia prawne (1)

Czy art. 394(1) § 2 i art. 406 Kodeksu postępowania cywilnego, w zakresie w jakim uniemożliwiają zaskarżenie postanowienia o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania wydanego po raz pierwszy przez sąd drugiej instancji, są zgodne z art. 78, art. 176 ust. 1, art. 45 ust. 1 i art. 32 Konstytucji RP?

Odpowiedź sądu

Nie, ale skarga nie została merytorycznie rozpoznana z przyczyn formalnych i proceduralnych.

Uzasadnienie

Trybunał odmówił nadania dalszego biegu skardze z powodu niewyczerpania drogi prawnej i upływu terminu do jej wniesienia. Ponadto, kwestia konstytucyjności art. 394(1) § 2 kpc w podobnym zakresie była już przedmiotem rozstrzygnięcia Trybunału w sprawie SK 2/09.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej
Strona wygrywająca
Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
Sp. z o.o. z siedzibą w T.spółkaskarżąca

Przepisy (11)

Główne

k.p.c. art. 394 § 1 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis ten wyłącza możliwość zaskarżenia postanowienia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, z wyjątkiem określonych sytuacji. W kontekście skargi o wznowienie postępowania, gdy orzeka sąd drugiej instancji, przepis ten uniemożliwia zażalenie, jeśli nie przysługuje skarga kasacyjna.

k.p.c. art. 406

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis ten stanowi, że do postępowania wszczętego na skutek skargi o wznowienie postępowania stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, jeżeli przepisy nie stanowią inaczej. W orzecznictwie SN interpretowany w powiązaniu z art. 405 kpc, wskazuje, że sąd wyższej instancji rozpoznający skargę o wznowienie działa jako sąd drugiej instancji.

Pomocnicze

Konstytucja art. 78

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do zaskarżenia decyzji wydanej w pierwszej instancji.

Konstytucja art. 176 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada dwuinstancyjności postępowania sądowego.

Konstytucja art. 45 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny i bezstronny sąd.

Konstytucja art. 32 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada równości wobec prawa.

ustawa o TK art. 64

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Wymóg wyczerpania drogi prawnej i termin do wniesienia skargi konstytucyjnej (3 miesiące od doręczenia prawomocnego rozstrzygnięcia).

ustawa o TK art. 77 § 3 pkt 4

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Podstawa do odmowy nadania dalszego biegu skardze, gdy kwestia konstytucyjności była już rozpoznana.

k.p.c. art. 398 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa postanowienia sądu drugiej instancji, które nie podlegają zaskarżeniu.

k.p.c. art. 519 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zażaleń w sprawach, w których przysługuje skarga kasacyjna.

k.p.c. art. 405

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna dla rozpoznawania skargi o wznowienie postępowania przez sąd wyższej instancji jako sąd drugiej instancji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewyczerpanie drogi prawnej przez skarżącą. • Upływ terminu do wniesienia skargi konstytucyjnej. • Tożsamość przedmiotowa skargi z wcześniejszą sprawą SK 2/09, w której Trybunał już rozstrzygnął kwestię konstytucyjności art. 394(1) § 2 kpc.

Godne uwagi sformułowania

skarga konstytucyjna jest szczególnym środkiem ochrony wolności lub praw, który musi spełniać szereg przesłanek jego dopuszczalności • zasada ne bis in idem uzasadnia odmowę nadania skardze dalszego biegu, jeśli zaskarżone w niej przepisy, wzorce konstytucyjne i zarzuty są tożsame z tymi postawionymi w skardze poprzednio rozpoznanej merytorycznie przez Trybunał.

Skład orzekający

Andrzej Rzepliński

przewodniczący i sprawozdawca

Piotr Tuleja

członek

Sławomira Wronkowska-Jaśkiewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Utrwalenie wymogów formalnych i proceduralnych dotyczących skargi konstytucyjnej, w tym konieczności wyczerpania drogi prawnej i znaczenia zasady ne bis in idem w kontekście powtarzających się skarg."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z odrzuceniem skargi o wznowienie postępowania przez sąd drugiej instancji i brakiem możliwości jej zaskarżenia w określonych okolicznościach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z prawem do sądu i dwuinstancyjnością, ale rozstrzygnięcie zapadło z przyczyn formalnych, co może być mniej interesujące dla szerszego grona odbiorców niż merytoryczna analiza przepisów.

Czy można zaskarżyć każde postanowienie sądu? Trybunał Konstytucyjny wyjaśnia granice prawa do sądu.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst