TS 62/09
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarga konstytucyjna dotyczyła art. 691 § 1 Kodeksu cywilnego, który określa krąg osób wstępujących w stosunek najmu lokalu mieszkalnego po śmierci najemcy. Skarżący zarzucił niezgodność tego przepisu z art. 2 (zasady państwa prawnego, pewność i określoność prawa), art. 32 (równość wobec prawa) oraz art. 75 ust. 1 (polityka mieszkaniowa) Konstytucji. Argumentował, że niejednolita interpretacja zwrotu „zobowiązany do świadczeń alimentacyjnych” prowadzi do braku pewności prawnej i narusza cel regulacji, jakim jest ochrona najbliższej rodziny. Podniósł również, że przepisy te naruszają równość, dyskryminując osoby, którym pomoc była udzielana dobrowolnie, a nie na mocy orzeczenia sądu. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skardze dalszego biegu, stwierdzając, że skarżący nie wykazał naruszenia konkretnych praw lub wolności konstytucyjnych. Podkreślono, że zasady z art. 2 Konstytucji mogą stanowić źródło praw podmiotowych tylko w określonych sytuacjach, a prawo do równego traktowania (art. 32) ma charakter prawa drugiego stopnia i wymaga odniesienia do konkretnych wolności lub praw. Ponadto, art. 75 ust. 1 Konstytucji ma charakter programowy i nie kreuje konkretnych uprawnień. Trybunał powołał się również na swoje wcześniejsze orzecznictwo, w którym uznał podobne regulacje za zgodne z Konstytucją, co uzasadniało zastosowanie zasady ne bis in idem.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie dopuszczalności skargi konstytucyjnej, charakter przepisów programowych Konstytucji, zasada ne bis in idem w postępowaniu przed TK, interpretacja art. 32 Konstytucji.
Dotyczy specyfiki skargi konstytucyjnej i jej wymogów formalnych, a nie meritum przepisów o najmie lokali mieszkalnych.
Zagadnienia prawne (1)
Czy art. 691 § 1 Kodeksu cywilnego, regulujący wstąpienie w stosunek najmu po śmierci najemcy, jest zgodny z zasadami pewności prawa, określoności przepisów, równości wobec prawa oraz polityki mieszkaniowej państwa (art. 2, art. 32, art. 75 ust. 1 Konstytucji)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis ten nie narusza wskazanych norm konstytucyjnych.
Uzasadnienie
Trybunał uznał, że skarżący nie wykazał naruszenia konkretnych praw lub wolności konstytucyjnych. Zasady z art. 2 Konstytucji nie mogą być samodzielnym wzorcem kontroli w skardze konstytucyjnej, a prawo do równego traktowania (art. 32) ma charakter drugorzędny. Art. 75 ust. 1 Konstytucji ma charakter programowy. Ponadto, kwestia ta była już przedmiotem wcześniejszego orzecznictwa Trybunału, które potwierdziło zgodność podobnych regulacji z Konstytucją.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Zbigniew W. | osoba_fizyczna | skarżący |
| miasto stołeczne Warszawa | instytucja | właściciel lokalu |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 691 § § 1
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny
Przepis określa krąg osób wstępujących w stosunek najmu po śmierci najemcy, obejmujący małżonka, dzieci, osoby, wobec których najemca był obowiązany do świadczeń alimentacyjnych, oraz osoby pozostające we wspólnym pożyciu. Skarżący kwestionował jego zgodność z Konstytucją.
Pomocnicze
Konstytucja art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasady demokratycznego państwa prawnego, sprawiedliwości społecznej, zaufania obywateli do prawa oraz określoności przepisów. Wzór kontroli.
Konstytucja art. 32 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Równość wobec prawa. Wzór kontroli.
Konstytucja art. 75 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Polityka mieszkaniowa państwa. Wzór kontroli.
ustawa o TK art. 79 § ust. 1
Ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym
Warunki dopuszczalności skargi konstytucyjnej.
ustawa o TK art. 47 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym
Obowiązek wskazania naruszonego prawa lub wolności.
ustawa o TK art. 36 § ust. 3
Ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym
Podstawa odmowy nadania dalszego biegu skardze.
ustawa o TK art. 49
Ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym
Podstawa odmowy nadania dalszego biegu skardze.
Ustawa z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych art. 8
Przepis nieobowiązujący, ale wspomniany w kontekście wcześniejszego badania zgodności z Konstytucją.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wykazania naruszenia konkretnych praw lub wolności konstytucyjnych przez skarżącego. • Zasady z art. 2 Konstytucji nie stanowią samodzielnego wzorca kontroli w skardze konstytucyjnej. • Prawo do równego traktowania (art. 32) ma charakter drugorzędny i wymaga odniesienia do konkretnych wolności lub praw. • Art. 75 ust. 1 Konstytucji ma charakter programowy i nie kreuje konkretnych uprawnień. • Kwestia zgodności art. 691 § 1 k.c. z Konstytucją była już przedmiotem badania i została rozstrzygnięta w sposób korzystny dla konstytucyjności przepisu (zasada ne bis in idem).
Odrzucone argumenty
Art. 691 § 1 k.c. narusza zasadę pewności prawa i określoności przepisów z powodu niejednolitej interpretacji zwrotu 'zobowiązany do świadczeń alimentacyjnych'. • Art. 691 § 1 k.c. narusza zasadę równości wobec prawa, dyskryminując osoby, którym pomoc była udzielana dobrowolnie. • Art. 691 § 1 k.c. narusza politykę mieszkaniową państwa, prowadząc do sytuacji, w której osoby bliskie pozostają bez tytułu prawnego do lokalu.
Godne uwagi sformułowania
Prawo do równości ma charakter prawa drugiego stopnia (metaprawa), tzn. przysługuje ono w związku z konkretnymi normami prawnymi lub innymi działaniami organów władzy publicznej, a nie w oderwaniu od nich – niejako „samoistnie”. • Art. 75 ust. 1 Konstytucji jest przepisem programowo określającym politykę państwa w zakresie zaspokajania potrzeb mieszkaniowych obywateli, nie wskazuje on natomiast standardu realizacji tej polityki, ani – tym bardziej – nie przyznaje roszczenia konkretnym osobom. • Pragmatyczna zasada ne bis in idem, w myśl której wydanie orzeczenia przez Trybunał jest zbędne, jeżeli wątpliwość konstytucyjna wyrażona w skardze konstytucyjnej została już uprzednio jednoznacznie i ostatecznie rozstrzygnięta.
Skład orzekający
Ewa Łętowska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności skargi konstytucyjnej, charakter przepisów programowych Konstytucji, zasada ne bis in idem w postępowaniu przed TK, interpretacja art. 32 Konstytucji."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki skargi konstytucyjnej i jej wymogów formalnych, a nie meritum przepisów o najmie lokali mieszkalnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego społecznie zagadnienia wstępowania w stosunek najmu po śmierci najemcy, co ma bezpośrednie przełożenie na sytuację wielu osób. Wyjaśnia jednak głównie formalne wymogi skargi konstytucyjnej, a nie meritum prawa cywilnego.
“Czy prawo do mieszkania po zmarłym krewnym jest gwarantowane przez Konstytucję? Trybunał Konstytucyjny wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.