Ts 57/01

Trybunał Konstytucyjny2001-09-12
SAOSubezpieczenia społecznezasiłki choroboweŚredniakonstytucyjny
zasiłek chorobowyrentaubezpieczenie społeczneprawo nabyteTrybunał Konstytucyjnyskarga konstytucyjnawyczerpanie drogi prawnej

Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej z powodu niewyczerpania przez skarżącego drogi prawnej.

Tadeusz Ł. złożył skargę konstytucyjną kwestionując art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, twierdząc, że pozbawia on prawa do zasiłku chorobowego w sytuacji, gdy przysługuje renta, naruszając tym zasady ochrony praw nabytych i prawa do zabezpieczenia społecznego. Sąd Okręgowy w Poznaniu oddalił odwołanie skarżącego od decyzji ZUS, a skarżący nie wniósł apelacji. Trybunał Konstytucyjny uznał, że skarga nie spełnia wymogu wyczerpania drogi prawnej, co jest warunkiem jej merytorycznego rozpoznania.

Skarga konstytucyjna Tadeusza Ł. dotyczyła zgodności art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa z przepisami Konstytucji RP. Skarżący zarzucił, że przepis ten, poprzez pozbawienie prawa do zasiłku chorobowego w sytuacji, gdy przysługuje renta, narusza zasadę ochrony praw nabytych, zasadę zaufania obywatela do państwa oraz prawo do zabezpieczenia społecznego. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił skarżącemu wypłaty zasiłku chorobowego, a Sąd Okręgowy w Poznaniu oddalił jego odwołanie. Skarżący nie złożył jednak apelacji od tego wyroku. Trybunał Konstytucyjny, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, stwierdził, że skarga konstytucyjna jest dopuszczalna po wyczerpaniu drogi prawnej. W niniejszej sprawie skarżący nie wyczerpał drogi prawnej, ponieważ nie skorzystał z przysługującej mu apelacji od wyroku Sądu Okręgowego. W związku z tym, Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej z powodu niespełnienia tej fundamentalnej przesłanki formalnej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga nie może być merytorycznie rozpoznana z powodu niespełnienia formalnej przesłanki wyczerpania drogi prawnej.

Uzasadnienie

Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej, ponieważ skarżący nie wyczerpał drogi prawnej, nie wnosząc apelacji od wyroku Sądu Okręgowego, który stał się ostatecznym rozstrzygnięciem w sprawie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odmowa nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej

Strona wygrywająca

Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
Tadeusz Ł.osoba_fizycznaskarżący
Zakład Ubezpieczeń Społecznych w Szamotułachinstytucjaorgan
Sąd Okręgowy w Poznaniuinstytucjaorgan
Rzecznik Praw Obywatelskichorgan_państwowyorgan

Przepisy (7)

Główne

u.ś.p.u.s.c.i.m. art. 13 § 1 pkt 1

Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa

Przepis ten pozbawiał prawa do zasiłku chorobowego w sytuacji, gdy przysługuje renta.

u.TK art. 46 § ust. 1

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Wystąpienie ze skargą konstytucyjną jest dopuszczalne dopiero po wyczerpaniu drogi prawnej.

u.TK art. 79 § ust. 1

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Warunki dopuszczalności skargi konstytucyjnej, w tym wymóg wyczerpania drogi prawnej.

Pomocnicze

Konstytucja RP art. 32

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 67 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do zabezpieczenia społecznego.

Konstytucja RP art. 71

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

k.p.c.

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy dotyczące środków odwoławczych (apelacja, kasacja) od wyroków sądów powszechnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewyczerpanie przez skarżącego drogi prawnej stanowi formalną przesłankę do odmowy nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej.

Odrzucone argumenty

Argumenty skarżącego dotyczące niezgodności przepisu z Konstytucją RP (zasada ochrony praw nabytych, prawo do zabezpieczenia społecznego) nie zostały merytorycznie rozpoznane z powodu braków formalnych skargi.

Godne uwagi sformułowania

skarga konstytucyjna nie może zastępować tych środków, jako że wymiar sprawiedliwości, zgodnie z Konstytucją RP, sprawują sądy powszechne, Sąd Najwyższy i sądy administracyjne. w świetle obowiązujących przepisów nie ma możliwości występowania ze skargą konstytucyjną, w sytuacji, w której rozstrzygnięcie, dotykające konstytucyjnych praw lub wolności stało się ostateczne na skutek nieskorzystania z przewidzianego prawem środka odwoławczego.

Skład orzekający

Teresa Dębowska-Romanowska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wymóg wyczerpania drogi prawnej jako warunek dopuszczalności skargi konstytucyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie postępowań przed Trybunałem Konstytucyjnym i wymogów formalnych skargi konstytucyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu proceduralnego skargi konstytucyjnej, ale nie zawiera nietypowych faktów ani przełomowej wykładni prawa.

Niewyczerpałeś drogi prawnej? Twoja skarga konstytucyjna może trafić do kosza!

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
291 POSTANOWIENIE z dnia 12 września 2001 r. Sygn. Ts 57/01 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Teresa Dębowska-Romanowska po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Tadeusza Ł. w sprawie zgodności: art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U. Nr 60, poz. 636; zm.: z 1999 r., Nr 110, poz. 1256; Dz.U. z 2000 r., Nr 53, poz. 633) z art. 32, art. 67 oraz art. 71 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. Uzasadnienie: W skardze konstytucyjnej Tadeusza Ł. z 14 maja 2001 r. zarzucono, iż art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U. Nr 60, poz. 636 ze zm.) jest niezgodny z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej. Zdaniem skarżącego, zakwestionowana regulacja poprzez pozbawienie prawa do zasiłku chorobowego w sytuacji, w której przysługuje renta, prowadzi do naruszenia zasady ochrony praw nabytych, zasady zaufania obywatela do państwa oraz wyrażonego w art. 67 ust. 1 prawa do zabezpieczenia społecznego. Na podstawie zaskarżonego przepisu Zakład Ubezpieczeń Społecznych w Szamotułach decyzją z 15 maja 2000 r. odmówił wypłaty kwot tytułem zasiłku chorobowego (nr Zz-6000-Ł-46/00). Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu oddalił odwołanie od powyższej decyzji wyrokiem z 10 października 2000 r. (sygn. akt VIII. U. 6293/00). Od wyroku tego nie złożono apelacji. Pismem z 18 października 2000 r. Rzecznik Praw Obywatelskich, po zasięgnięciu opinii w Ministerstwie Pracy i Polityki Społecznej, odmówił podjęcia kroków zmierzających do wyeliminowania kwestionowanego przepisu. Zarządzeniem Sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 1 sierpnia 2001 r. pełnomocnik skarżącego został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej m.in. poprzez wskazanie ostatecznego rozstrzygnięcia o prawach lub wolnościach konstytucyjnych skarżącego, podanie daty doręczenia tego rozstrzygnięcia a także daty otrzymania pisma informującego o ustanowieniu pełnomocnika z urzędu. W piśmie procesowym z 13 sierpnia 2001 r. pełnomocnik skarżącego wskazał na wyrok Sądu Okręgowego w Poznaniu z 10 października 2000 r., jako na ostateczne rozstrzygnięcie o prawach lub wolnościach konstytucyjnych skarżącego, które zostało doręczone 14 lutego 2001 r. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Przesłanki skargi konstytucyjnej warunkujące jej merytoryczne rozpoznanie, a zawarte w art. 79 ust. 1 Konstytucji RP zostały skonkretyzowane w art. 46-52 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym z dnia 1 sierpnia 1997 r. (Dz. U. Nr 102, poz. 643 ze zm.). Zgodnie z art. 46 ust. 1 ustawy o TK wystąpienie ze skargą konstytucyjną jest dopuszczalne dopiero po wyczerpaniu drogi prawnej, o ile ta została przewidziana. Wymóg ten uzasadniony jest nadrzędnym i subsydiarnym charakterem skargi konstytucyjnej, której wniesienie powinno zostać poprzedzone wyczerpaniem wszystkich przysługujących skarżącemu środków ochrony jego praw i wolności. Skarga konstytucyjna nie może zastępować tych środków, jako że wymiar sprawiedliwości, zgodnie z Konstytucją RP, sprawują sądy powszechne, Sąd Najwyższy i sądy administracyjne. W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania wstępnego rozstrzygnięciem dotykającym konstytucyjnych praw lub wolności jest, zdaniem skarżącego, wyrok Sądu Okręgowego w Poznaniu z 10 października 2000 r. (sygn. akt VIII. U. 6293/00) oddalający odwołanie od decyzji ZUS z 15 maja 2000 r. (nr Zz-6000-Ł-46/00). W sprawach cywilnych, zgodnie z przepisami kodeksu postępowania cywilnego, od wyroku sądu I instancji, a takim wyrokiem jest wskazane powyżej rozstrzygnięcie, przysługuje apelacja do sądu II instancji; od wydanego po rozpoznaniu apelacji wyroku przysługuje zaś kasacja, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W niniejszej sprawie bezspornym jest, iż nie wniesiona została apelacja od wskazanego przez skarżącego jako ostateczne rozstrzygnięcie - wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu. Wyrok ten stał się wprawdzie ostateczny, ale nie w rozumieniu, o którym mowa w art. 79 ust. 1 Konstytucji RP, ze względu na niewyczerpanie przez skarżącego drogi prawnej. Należy podkreślić, iż w świetle obowiązujących przepisów nie ma możliwości występowania ze skargą konstytucyjną, w sytuacji, w której rozstrzygnięcie, dotykające konstytucyjnych praw lub wolności stało się ostateczne na skutek nieskorzystania z przewidzianego prawem środka odwoławczego. W tym stanie rzeczy, z uwagi na niespełnienie jednej z przesłanek merytorycznego rozpoznania skargi konstytucyjnej, należało odmówić jej nadania dalszego biegu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI