Ts 57/01

Trybunał Konstytucyjny2001-11-29
SAOSubezpieczenia społeczneświadczenia z ubezpieczenia społecznegoŚredniakonstytucyjny
skarga konstytucyjnaprawo ubezpieczeń społecznychświadczenia chorobowedroga prawnaprzesłanki formalneTrybunał Konstytucyjnyprawo nabyte

Trybunał Konstytucyjny nie uwzględnił zażalenia na postanowienie o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej z powodu niewyczerpania drogi prawnej.

Skarżący złożył skargę konstytucyjną kwestionującą przepisy dotyczące świadczeń pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze, wskazując na niewyczerpanie przez skarżącego drogi prawnej, co jest wymogiem formalnym. Skarżący wniósł zażalenie, argumentując, że brak wyczerpania drogi prawnej nie powinien stanowić podstawy do odmowy. Trybunał uznał jednak, że wymóg ten, wynikający z ustawy o TK, musi być spełniony, a w tej sprawie nie został, gdyż skarżący nie wniósł apelacji od wyroku sądu niższej instancji.

Skarżący Tadeusz Ł. złożył skargę konstytucyjną zarzucając naruszenie zasad ochrony praw nabytych, zaufania obywatela do państwa oraz prawa do zabezpieczenia społecznego przez art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Podstawą odmowy wypłaty zasiłku chorobowego była decyzja ZUS, od której skarżący odwołał się do Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu. Sąd ten oddalił odwołanie wyrokiem z 10 października 2000 r., od którego nie wniesiono apelacji. Trybunał Konstytucyjny postanowieniem z 12 września 2001 r. odmówił nadania dalszego biegu skardze, stwierdzając brak wyczerpania drogi prawnej, zgodnie z art. 46 ust. 1 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym. Skarżący wniósł zażalenie, podnosząc, że brak wyczerpania drogi prawnej jest jedynie przesłanką formalną. Trybunał Konstytucyjny, rozpoznając zażalenie, podkreślił, że postępowanie wstępne ma na celu analizę przesłanek formalno-prawnych, w tym wyczerpania drogi prawnej. Wskazał, że w sprawach cywilnych konieczne jest uzyskanie rozstrzygnięcia po złożeniu apelacji lub kasacji. Ponieważ skarżący nie wniósł apelacji od wyroku sądu pierwszej instancji, przesłanka ta nie została spełniona. W związku z tym Trybunał uznał postanowienie o odmowie nadania dalszego biegu skardze za uzasadnione i nie uwzględnił zażalenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, niewyczerpanie drogi prawnej jest przesłanką formalną, której niespełnienie skutkuje odmową nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej.

Uzasadnienie

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym jednoznacznie wymaga wyczerpania drogi prawnej przed złożeniem skargi konstytucyjnej. W sprawach cywilnych oznacza to konieczność uzyskania rozstrzygnięcia po apelacji lub kasacji. Niespełnienie tego wymogu uniemożliwia merytoryczne rozpoznanie skargi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

nie uwzględnić zażalenia

Strona wygrywająca

Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
Tadeusz Ł.osoba_fizycznaskarżący
Zakład Ubezpieczeń Społecznych w Szamotułachinstytucjaorgan wydający decyzję

Przepisy (2)

Główne

u.T.K. art. 46 § ust. 1

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Konieczność wyczerpania drogi prawnej przed złożeniem skargi konstytucyjnej.

Pomocnicze

u.ś.p.u.s.c.i.m. art. 13 § 1 pkt 1

Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewyczerpanie drogi prawnej jest przesłanką formalną, której niespełnienie uniemożliwia merytoryczne rozpoznanie skargi konstytucyjnej. Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym wymaga wyczerpania drogi prawnej, co w sprawach cywilnych oznacza konieczność wniesienia apelacji lub kasacji.

Odrzucone argumenty

Fakt niewyczerpania drogi prawnej, będący jedynie przesłanką formalno-prawną, nie może stanowić podstawy odmowy nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej.

Godne uwagi sformułowania

Celem postępowania wstępnego jest analiza skargi konstytucyjnej pod kątem spełniania przez nią przewidzianych prawem przesłanek Spełnienie tych przesłanek stanowi warunek sine qua non merytorycznego rozpoznania skargi.

Skład orzekający

Lech Garlicki

przewodniczący

Jerzy Stępień

sprawozdawca

Janusz Niemcewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wymogi formalne dotyczące wnoszenia skargi konstytucyjnej, w szczególności konieczność wyczerpania drogi prawnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury przed Trybunałem Konstytucyjnym i wymogów formalnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym, ale nie zawiera nietypowych faktów ani przełomowej wykładni prawa.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
292 POSTANOWIENIE z dnia 29 listopada 2001 r. Sygn. Ts 57/01 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Lech Garlicki – przewodniczący Jerzy Stępień – sprawozdawca Janusz Niemcewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z 12 września 2001 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej Tadeusza Ł. p o s t a n a w i a nie uwzględnić zażalenia. Uzasadnienie: W skardze konstytucyjnej złożonej do Trybunału Konstytucyjnego 14 maja 2001 r. zarzucono art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U. Nr 60, poz. 636 ze zm.) naruszenie zasady ochrony praw nabytych, zasady zaufania obywatela do państwa oraz wyrażonego w art. 67 ust. 1 Konstytucji prawa do zabezpieczenia społecznego. Na podstawie zaskarżonego przepisu Zakład Ubezpieczeń Społecznych w Szamotułach decyzją z 15 maja 2000 r. (nr Zz-6000-Ł 46/00) odmówił wypłaty kwot tytułem zasiłku chorobowego. Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu wyrokiem z 10 października 2000 r. (sygn. akt VIII. U. 6923/00) oddalił odwołanie od powyższej decyzji. Od wyroku tego nie wniesiono apelacji. Trybunał Konstytucyjny postanowieniem z 12 września 2001 r. odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej, z uwagi na stwierdzony brak wyczerpania przysługującej skarżącemu drogi prawnej, o której mowa w art. 46 ust. 1 ustawy z 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym. Na postanowienie to skarżący 24 września 2001 r. wniósł zażalenie, w którym podniósł, iż fakt niewyczerpania przezeń drogi prawnej, będący jedynie przesłanką formalno-prawną, nie może stanowić podstawy odmowy nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Celem postępowania wstępnego jest analiza skargi konstytucyjnej pod kątem spełniania przez nią przewidzianych prawem przesłanek, takich jak np.: wniesienie skargi w ustawowym terminie, konieczność uprzedniego wyczerpania drogi prawnej, zaskarżenie aktu normatywnego a nie aktu stosowania prawa itp. Spełnienie tych przesłanek stanowi warunek sine qua non merytorycznego rozpoznania skargi. Podstawę odmowy nadania dalszego biegu analizowanej skardze konstytucyjnej, jak słusznie wskazano we wniesionym zażaleniu, stanowił fakt niewyczerpania drogi prawnej. Konieczność wniesienia skargi konstytucyjnej po wyczerpaniu przysługującej skarżącemu drogi prawnej wynika jednoznacznie z art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz.U. Nr 102, poz. 643 ze zm.). W sprawach cywilnych, do których przynależy badana sprawa, dla realizacji wskazanego powyżej warunku konieczne jest uzyskanie rozstrzygnięcia wydanego na skutek złożenia apelacji lub kasacji, o ile ta w konkretnej sytuacji przysługuje. W analizowanej sprawie bezspornym jest, iż przesłanka wniesienia skargi konstytucyjnej po wyczerpaniu drogi prawnej nie została spełniona, jako że od wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu z 10 października 2000 r. (sygn. akt VIII. U. 6923/00) oddalającego odwołanie od decyzji ZUS z 15 maja 2000 r. (nr Zz-6000-Ł 46/00) nie wniesiono apelacji. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności należało uznać za w pełni uzasadnione postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z 12 września 2001 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej i nie uwzględnić zażalenia złożonego na to postanowienie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI