Ts 56/01

Trybunał Konstytucyjny2001-08-10
SAOSinnekontrola konstytucyjnościWysokakonstytucyjny
skarga konstytucyjnaTrybunał Konstytucyjnyinterpretacja prawaakt stosowania prawagranice kognicjiKonstytucja RPprawa człowieka

Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej, uznając, że zarzuty skarżącego dotyczyły błędnej interpretacji przepisów przez sądy, a nie ich niezgodności z Konstytucją.

Skarżący Teodor Jan Sz. zaskarżył przepisy ustaw dotyczące Prokuratury i ustroju sądów, twierdząc, że naruszają one Konstytucję RP i Konwencję o Ochronie Praw Człowieka, głównie poprzez błędną interpretację przez Sąd Najwyższy. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze, ponieważ jej przedmiotem powinna być niezgodność przepisów z Konstytucją, a nie ich interpretacja przez sądy niższej instancji.

Skarżący Teodor Jan Sz. złożył skargę konstytucyjną, kwestionując zgodność art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 22 marca 1990 r. oraz art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 28 sierpnia 1997 r. z przepisami Konstytucji RP i Konwencji o Ochronie Praw Człowieka. Głównym zarzutem skarżącego było naruszenie jego praw przez wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 listopada 2000 r. (sygn. akt II UKN 50/00), który oddalił jego kasację. Skarżący twierdził, że przepisy te zostały błędnie zinterpretowane przez sądy, co doprowadziło do naruszenia jego konstytucyjnych praw i wolności. Trybunał Konstytucyjny, po wstępnym rozpoznaniu sprawy, postanowił odmówić nadania dalszego biegu skardze. Uzasadnienie opierało się na tym, że zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji, przedmiotem kontroli Trybunału w ramach skargi konstytucyjnej jest zgodność ustawy lub innego aktu normatywnego z Konstytucją, a nie ocena sposobu stosowania prawa przez sądy. Trybunał podkreślił, że zarzuty skarżącego dotyczyły błędnej interpretacji przepisów, a nie ich niezgodności z Konstytucją, co wykracza poza kognicję Trybunału. Ponadto, skarżący nie uzasadnił w wystarczający sposób zarzutów dotyczących naruszenia zasady równości oraz nie wskazał konkretnych praw podmiotowych naruszonych przez zaskarżone przepisy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty dotyczące błędnej interpretacji przepisów przez sądy nie mogą stanowić podstawy skargi konstytucyjnej, ponieważ przedmiotem kontroli Trybunału Konstytucyjnego jest zgodność aktu normatywnego z Konstytucją, a nie sposób stosowania prawa.

Uzasadnienie

Trybunał Konstytucyjny podkreślił, że zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji, przedmiotem kontroli jest zgodność ustawy lub innego aktu normatywnego z Konstytucją. Zarzuty skarżącego dotyczyły błędnej interpretacji przepisów przez sądy, co wykracza poza zakres kognicji Trybunału.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej

Strona wygrywająca

Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
Teodora Jana Sz.osoba_fizycznaskarżący

Przepisy (11)

Pomocnicze

Dz.U. z 1990 r. Nr 20, poz. 121 art. 6 ust. 2

Ustawa o zmianie ustawy o Prokuraturze Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia oraz ustawy o Sądzie Najwyższym

Dz.U. z 1997 r. Nr 124, poz. 782 ze zm. art. 6 ust. 1

Ustawa o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 9

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 32 ust. 1 i 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 60

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 67

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

EKPC art. 9

Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności

EKPC art. 13

Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności

EKPC art. 14

Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przedmiotem kontroli Trybunału Konstytucyjnego jest zgodność aktu normatywnego z Konstytucją, a nie sposób stosowania prawa przez sądy. Zarzuty skarżącego dotyczyły błędnej interpretacji przepisów, a nie ich niezgodności z Konstytucją. Skarżący nie uzasadnił w należyty sposób zarzutów dotyczących naruszenia zasady równości. Skarżący nie wskazał konkretnych praw podmiotowych naruszonych przez zaskarżone przepisy.

Odrzucone argumenty

Przepisy ustaw dotyczące Prokuratury i ustroju sądów zostały błędnie zinterpretowane przez sądy, co narusza Konstytucję RP i Konwencję o Ochronie Praw Człowieka. Wyrok Sądu Najwyższego narusza konstytucyjne prawa i wolności skarżącego. Naruszenie praw skarżącego polega na oparciu wyroku Sądu Najwyższego na dowolnej interpretacji nieprecyzyjnego przepisu.

Godne uwagi sformułowania

zarzuty skarżącego skierowane są nie tyle przeciwko niezgodnej, w ocenie skarżącego, z Konstytucją treści przepisów powołanych ustaw, ile przeciw ich błędnej interpretacji przez sądy stosujące prawo Tak sformułowane w skardze konstytucyjnej zarzuty pozostają poza zakresem kontroli Trybunału Konstytucyjnego. Z faktu domniemania czy rzeczywistego naruszenia przez orzeczenie sądu konstytucyjnych praw lub wolności skarżącego nie wynika automatycznie, iż norma prawna, na której oparto wydane orzeczenie jest niekonstytucyjna.

Skład orzekający

Zdzisław Czeszejko-Sochacki

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie granic kognicji Trybunału Konstytucyjnego w postępowaniu ze skargi konstytucyjnej, rozróżnienie między kontrolą norm a kontrolą aktów stosowania prawa."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania ze skargi konstytucyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie wyjaśnia kluczowe zasady dotyczące zakresu kontroli Trybunału Konstytucyjnego, co jest istotne dla prawników zajmujących się sprawami konstytucyjnymi.

Czy skarga konstytucyjna może kwestionować interpretację prawa przez sąd? Trybunał Konstytucyjny wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
289 POSTANOWIENIE z dnia 10 sierpnia 2001 r. Sygn. Ts 56/01 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Zdzisław Czeszejko-Sochacki po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Teodora Jana Sz. w sprawie zgodności art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 22 marca 1990 r. o zmianie ustawy o Prokuraturze Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia oraz ustawy o Sądzie Najwyższym (Dz.U. z 1990 r. Nr 20, poz. 121) oraz art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 28 sierpnia 1997 r. o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw. (Dz.U. z 1997 r. Nr 124, poz. 782 ze zm.) z art. 2, art. 7, art. 9, art. 32 ust. 1 i 2, art. 60 i art. 67 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz z art. 9, art. 13 i art. 14 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. Uzasadnienie: 1. W skardze konstytucyjnej Teodora Jana Sz. zakwestionowano zgodność art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 22 marca 1990 r. o zmianie ustawy o Prokuraturze Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia oraz ustawy o Sądzie Najwyższym (Dz.U. Nr 20, poz. 121) oraz art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 28 sierpnia 1997 r. o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw. (Dz.U. Nr 124, poz. 782 ze zm.) z art. 2, art. 7, art. 9, art. 32 ust. 1 i 2, art. 60 i art. 67 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz z art. 9, art. 13 i art. 14 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Zdaniem skarżącego wyrok Sądu Najwyższego – Izba Administracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 17 listopada 2000 r. (sygn. akt II UKN 50/00) oddalający kasację w jego sprawie, narusza wyżej wskazane przepisy Konstytucji i Konwencji. Skarżący podkreślił także, iż art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 22 marca 1990 r., narusza art. 13 Konwencji, przez to, że nie zawiera unormowania pozwalającego na odwołanie się do sądu przez prokuratorów nie powołanych do służby w trybie art. 6 ust. 1 ustawy. Ponadto skarżący złożył wniosek o uznanie wyroku Sądu Najwyższego oraz wyroków zapadłych w toku instancji za nieważne z mocy prawa. Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 23 maja 2001 r., skarżący został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi, przez wskazanie konstytucyjnych praw lub wolności naruszonych wskutek ostatecznego rozstrzygnięcia oraz dokładne określenie sposobu naruszenia konstytucyjnych praw lub wolności skarżącego przez zaskarżony przepis. W wykonaniu zarządzenia, w piśmie procesowym z 2 czerwca 2001 r. skarżący stwierdził, iż wydany w jego spawie wyrok Sądu Najwyższego narusza wymienione w skardze przepisy Konstytucji. Skarżący stwierdził ponadto, iż naruszenie jego konstytucyjnych praw i wolności polega na oparciu wyroku Sądu Najwyższego na dowolnej interpretacji nieprecyzyjnego przepisu art. 6 ust. 1 ustawy z 28 sierpnia 1997 r. o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw. Wskazana nieprecyzyjność przepisu spowodowała, iż jest on niezgodny z Konstytucją. 2. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji, przedmiotem kontroli Trybunału Konstytucyjnego, w ramach procedury skargi konstytucyjnej, jest zgodność z Konstytucją ustawy lub innego aktu normatywnego. Zarówno z treści skargi, jak i uzupełniającego ją pisma procesowego wynika, iż zarzuty skarżącego skierowane są nie tyle przeciwko niezgodnej, w ocenie skarżącego, z Konstytucją treści przepisów powołanych ustaw, ile przeciw ich błędnej interpretacji przez sądy stosujące prawo. W wyniku niewłaściwej interpretacji zaskarżonych przepisów naruszone zostały art. 2, art. 7, art. 9, art. 32, art. 60 i art. 67 Konstytucji RP oraz art. 9, art. 13 i art. 14 Konwencji Rzymskiej. Tak sformułowane w skardze konstytucyjnej zarzuty pozostają poza zakresem kontroli Trybunału Konstytucyjnego. Zakres kognicji Trybunału Konstytucyjnego wynika z art. 188 Konstytucji i nie przewiduje on badania przez Trybunał aktów stosowania prawa. Przedstawiony przez skarżącego zarzut naruszenia jego praw przez błędną, w ocenie skarżącego, interpretację wskazanych w skardze konstytucyjnej przepisów, nie jest wystarczający dla merytorycznego rozpoznania skargi. Z faktu domniemania czy rzeczywistego naruszenia przez orzeczenie sądu konstytucyjnych praw lub wolności skarżącego nie wynika automatycznie, iż norma prawna, na której oparto wydane orzeczenie jest niekonstytucyjna. (por. np.: postanowienia z: 17 czerwca 1998 r., sygn. Ts 22/98, OTK ZU Nr 5/1998, poz. 80; 23 września 1998 r., sygn. Ts 108/98, OTK ZU Nr 6/1998, poz.110). Postawiony w skardze zarzut naruszenia praw skarżącego, o których mowa w art. 60 i art. 67 Konstytucji przez nieprecyzyjne sformułowanie art. 6 ust. 1 ustawy z 1997 r. nie został w należyty sposób uzasadniony. Podniesiona przez skarżącego dowolność wykładni semantycznej tego przepisu odnosi się jedynie w sposób ogólny do wzorca z art. 13 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. W myśl art. 79 Konstytucji RP, wzorcem kontroli Trybunału w trybie skargi konstytucyjnej, mogą być jedynie przepisy Konstytucji wyrażające prawa lub wolności skarżącego. Dlatego też badanie przez Trybunał Konstytucyjny w trybie skargi konstytucyjnej aktów normatywnych pod kątem zgodności z aktami prawa międzynarodowego nie jest możliwe. Z tego względu nie może być w przedmiotowym postępowaniu rozpatrzony również zarzut naruszenia przez zaskarżony przepis art. 14 Konwencji (por. wyrok z 10 lipca 2000 r., sygn. SK 21/99, OTK ZU Nr 5/2000, poz. 144, s. 833). Zarzut naruszenia zasady równości nie został również w należyty sposób uzasadniony. Skarżący porównując sytuację prawną prokuratorów i urzędników państwowych nie wskazuje dlaczego pomimo odmienności ich zadań i statusu mieliby być oni traktowani tak samo w zakresie uprawnień emerytalnych. Tymczasem w myśl konstytucyjnej zasady równości, na temat której wielokrotnie wypowiadał się Trybunał Konstytucyjny (por. orzeczenie z 26 października 1988 r., U. 7/87, OTK w 1988 r., poz. 1, s. 5), wskazanie powodów takiego zróżnicowania jest niezbędne dla uzasadnienia powyższego zarzutu. Ciężar dowodu – argumentacji – spoczywa na podmiocie kwestionującym zgodność ustawy i dopóki nie powoła on konkretnych i przekonywających argumentów prawnych na rzecz swojej tezy, dopóty Trybunał Konstytucyjny uznawać będzie kontrolowane przepisy za konstytucyjne (por. Z. Czeszejko-Sochacki, L. Garlicki, J. Trzciński, Komentarz do ustawy o Trybunale Konstytucyjnym, Warszawa 1999, Wydawnictwo Sejmowe). Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 2, art. 7 i art. 9 Konstytucji, należy stwierdzić iż przepisy te, wyrażające zasady ustrojowe, adresowane są w pierwszym rzędzie do prawodawcy, wyznaczając sposób wykorzystywania przez niego kompetencji do normowania określonych dziedzin życia publicznego. Trybunał Konstytucyjny nie wyklucza możliwości przyjęcia tych zasad za samodzielny konstytucyjny wzorzec kontroli aktu normatywnego. Może to jednak nastąpić w sytuacji, gdy skarżący podnosi zarzut naruszenia praw bądź wolności nie wysłowionych w treści innych przepisów konstytucyjnych (por. wyrok z 23 listopada 1998 r., sygn. SK 7/98, OTK ZU Nr 7/1998, poz. 114). Chodzi przy tym o wskazanie konstytucyjnych praw bądź wolności przyjmujących postać praw podmiotowych (por. wyż. powołany Komentarz do ustawy o Trybunale Konstytucyjnym, Warszawa 1999, s. 159). Samo wskazanie norm ustrojowych, nie wyczerpuje dyspozycji art. 79 ust. 1 Konstytucji RP, zgodnie z którą prawo do wystąpienia ze skargą konstytucyjną przysługuje “każdemu, czyje konstytucyjne prawa lub wolności zostały naruszone” . Pomimo wezwania do uzupełnienia braku skargi konstytucyjnej, skarżący w piśmie procesowym z 2 czerwca 2001 r. również nie wskazał sposobu naruszenia swych praw przez zaskarżone przepisy i w dalszym ciągu zarzut niezgodności z konstytucją opierał na niewłaściwej, w ocenie skarżącego, interpretacji wskazanych przepisów przez sądy orzekające. Tym samym skarga konstytucyjna nie spełniła warunku, o którym mowa w art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym i z tych wszystkich względów Trybunał Konstytucyjny postanowił jak na wstępie. Na marginesie, Trybunał Konstytucyjny pragnie zwrócić uwagę, iż zaskarżony w niniejszej skardze konstytucyjnej przepis art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 22 marca 1990 r. o zmianie ustawy o Prokuraturze Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia oraz ustawy o Sądzie Najwyższym (Dz.U. Nr 20, poz. 121) w zakresie niezgodności z art. 2, art. 32 ust. 1 i art. 67 ust. 1, jest przedmiotem skargi konstytucyjnej skierowanej do merytorycznego rozpatrzenia (sygn. SK 11/01). Skarga ta zainicjowana również przez skarżącego, na dzień wydania niniejszego postanowienia nie została jeszcze rozpatrzona.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI