Ts 51/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuTrybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej dotyczącej wykładni przepisów o kosztach zastępstwa procesowego, uznając, że przedmiot skargi wykracza poza jego kompetencje.
Skarżąca Ewa Ciesielska-Kuik zaskarżyła wykładnię przepisów kodeksu cywilnego, kodeksu postępowania cywilnego oraz rozporządzenia o opłatach za czynności adwokackie, zarzucając naruszenie Konstytucji poprzez brak możliwości miarkowania kosztów zastępstwa procesowego. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze, wskazując, że nie jest uprawniony do oceny prawidłowości wykładni przepisów dokonanej przez sądy, a jedynie do badania zgodności aktów normatywnych z Konstytucją. Ponadto, Trybunał stwierdził, że sąd okręgowy nie wykluczył możliwości miarkowania kosztów, a jedynie uznał, że w konkretnej sprawie nie zaszły przesłanki do ich miarkowania.
Skarga konstytucyjna Ewy Ciesielskiej-Kuik dotyczyła wykładni przepisów art. 3531 k.c., art. 98 § 1 i § 3 oraz art. 102 k.p.c., a także § 3 i § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 grudnia 1997 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz opłat za czynności radców prawnych. Skarżąca zarzuciła, że przyjęta przez sądy wykładnia tych przepisów jest niezgodna z art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji. Wskazała, że została zobowiązana do uiszczenia wysokich kosztów zastępstwa procesowego, a sądy nie zastosowały miarkowania tych kosztów, opierając się wyłącznie na umowie między stroną a pełnomocnikiem. Trybunał Konstytucyjny, po wstępnym rozpoznaniu sprawy, postanowił odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. Uzasadnił to tym, że zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji, przedmiotem skargi konstytucyjnej może być wyłącznie akt normatywny, a nie sposób jego wykładni przez sąd. Trybunał podkreślił, że nie pełni funkcji instancji odwoławczej. Ponadto, Trybunał zauważył, że sąd okręgowy nie wykluczył generalnie możliwości miarkowania kosztów, a jedynie uznał, że w konkretnej sprawie nie zostały spełnione przesłanki do takiego miarkowania, co nie stanowi naruszenia Konstytucji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, Trybunał Konstytucyjny nie jest uprawniony do oceny prawidłowości wykładni przepisów dokonanej przez sąd, a jedynie do badania zgodności aktów normatywnych z Konstytucją. Ponadto, sąd okręgowy nie wykluczył możliwości miarkowania kosztów, a jedynie uznał, że w konkretnej sprawie nie zaszły przesłanki do ich miarkowania.
Uzasadnienie
Trybunał Konstytucyjny podkreślił, że jego kompetencje ograniczają się do badania zgodności aktów normatywnych z Konstytucją, a nie do weryfikacji wykładni stosowanej przez sądy w indywidualnych sprawach. Wskazał również, że sąd okręgowy nie zastosował interpretacji zakazującej miarkowania kosztów, a jedynie ocenił, że w danej sprawie nie było podstaw do jego zastosowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej
Strona wygrywająca
Trybunał Konstytucyjny
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Ewa Ciesielska-Kuik | osoba_fizyczna | skarżąca |
| strona przeciwna | inne | strona postępowania |
Przepisy (8)
Główne
Konstytucja art. 79 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Pomocnicze
k.c. art. 353¹
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 98 § § 1 i § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 grudnia 1997 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz opłat za czynności radców prawnych art. 3 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 grudnia 1997 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz opłat za czynności radców prawnych art. 4 § ust. 1
Konstytucja art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja art. 32 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przedmiotem skargi konstytucyjnej może być wyłącznie akt normatywny, a nie jego wykładnia dokonana przez sąd. Trybunał Konstytucyjny nie jest instancją odwoławczą od orzeczeń sądowych. Sąd Okręgowy nie przyjął wykładni zakazującej miarkowania kosztów, a jedynie ocenił, że w konkretnej sprawie nie zaszły przesłanki do miarkowania.
Odrzucone argumenty
Wykładnia przepisów o kosztach zastępstwa procesowego narusza zasady sprawiedliwości, równości i ochrony przed arbitralnością. Brak możliwości miarkowania kosztów prowadzi do niesłusznego wzbogacenia i naruszenia zasady równości.
Godne uwagi sformułowania
Trybunał Konstytucyjny nie jest więc uprawniony do orzekania, czy dokonana w konkretnej sprawie wykładnia danego aktu była prawidłowa czy błędna. Trybunał Konstytucyjny nie pełni bowiem funkcji kolejnej instancji odwoławczej uprawnionej do weryfikowania wydanych orzeczeń sądowych, bada natomiast zgodność regulacji prawnych stanowiących podstawę tych orzeczeń z Konstytucją.
Skład orzekający
Jerzy Ciemniewski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Określenie zakresu kognicji Trybunału Konstytucyjnego w sprawach dotyczących skarg konstytucyjnych, w szczególności w kontekście wykładni przepisów prawa."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw, w których przedmiotem skargi konstytucyjnej jest wykładnia przepisów, a nie same przepisy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie wyjaśnia kluczowe kwestie dotyczące kompetencji Trybunału Konstytucyjnego i granic jego ingerencji w orzecznictwo sądów powszechnych, co jest istotne dla praktyków prawa.
“Trybunał Konstytucyjny: Kiedy można skarżyć wykładnię prawa?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmieniony121 POSTANOWIENIE z dnia 17 lipca 2003 r. Sygn. akt Ts 51/03 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Jerzy Ciemniewski po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Ewy Ciesielskiej-Kuik, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE: W skardze konstytucyjnej Ewy Ciesielskiej-Kuik z 24 marca 2003 r. zarzucono, iż przyjęta przez orzekające w jej sprawie sądy wykładnia art. 3531 kodeksu cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ze zm.), art. 98 § 1 i § 3 oraz art. 102 kodeksu postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ze zm.), a także § 3 i § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 grudnia 1997 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. Nr 154, poz. 1013 ze zm.) jest niezgodna z art. 2 oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji. Skarżąca wskazała, iż nakazem zapłaty z 21 lipca 2002 r. (sygn. akt XI GNc 2671/02) wydanym przez Sąd Rejonowy w Poznaniu została m.in. zobowiązana do uiszczenia kosztów zastępstwa procesowego strony przeciwnej. Postanowieniem Sądu Okręgowego z Poznaniu z 17 grudnia 2002 r. oddalono zażalenie skarżącej na postanowienie o kosztach zawarte w nakazie zapłaty. Skarżąca podniosła, iż za podstawę ustalenia nieproporcjonalnie wysokich do wartości przedmiotu sporu, kosztów zastępstwa procesowego przyjęto wyłącznie treść umowy, jaka łączyła stronę przeciwną z jej pełnomocnikiem, z pominięciem regulacji prawnych przewidujących możliwość miarkowania tych kosztów w zależności od faktycznego nakładu pracy pełnomocnika i zawiłości sprawy. Zdaniem skarżącej taka wykładnia wskazanych w skardze konstytucyjnej przepisów prawnych, w myśl której nie ma możliwości miarkowania ustalonych w umowie kosztów zastępstwa procesowego, prowadzi do niesłusznego wzbogacenia strony postępowania lub jej pełnomocnika, a ponadto skutkuje naruszeniem zasady równości, bowiem sankcjonuje dowolne określanie przez sąd tych kosztów w sprawach o tej samej wartości przedmiotu sporu. Wynika to z faktu, iż § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 12 grudnia 1997 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz opłat za czynności radców prawnych nie przewiduje żadnych wskaźników, które miałyby określać sposób ustalania kosztów zastępstwa procesowego w ramach przewidzianych w tym przepisie widełek minimalnego i maksymalnego wynagrodzenia. Takie rozstrzyganie o kosztach zastępstwa procesowego prowadzi, zdaniem skarżącej, do naruszenia zasady sprawiedliwego rozpoznania sprawy. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji przedmiotem skargi konstytucyjnej może być wyłącznie akt normatywny stanowiący podstawę wydania określonego orzeczenia przez sąd lub organ administracji publicznej. Trybunał Konstytucyjny nie jest więc uprawniony do orzekania, czy dokonana w konkretnej sprawie wykładnia danego aktu była prawidłowa czy błędna. Trybunał Konstytucyjny nie pełni bowiem funkcji kolejnej instancji odwoławczej uprawnionej do weryfikowania wydanych orzeczeń sądowych, bada natomiast zgodność regulacji prawnych stanowiących podstawę tych orzeczeń z Konstytucją. W piśmie stanowiącym odpowiedź na wezwanie sędziego Trybunału Konstytucyjnego o sprecyzowanie stawianych w skardze konstytucyjnej zrzutów, skarżąca wprost stwierdziła, iż przedmiotem jej skargi nie jest treść wymienionych w niej przepisów, ale sposób ich wykładni przyjęty przez sąd w postępowaniu będącym podstawą wystąpienia ze skargą konstytucyjną. Tak określony przedmiot skargi konstytucyjnej wykracza poza kompetencje Trybunału Konstytucyjnego wynikające z treści art. 79 ust. 1 Konstytucji. Niezależnie od powyższej okoliczności należało także wskazać, iż wbrew przekonaniu skarżącej orzekający w jej sprawie Sąd Okręgowy w Poznaniu nie łączył z treścią zakwestionowanych w skardze konstytucyjnej regulacji prawnych, generalnego zakazu miarkowania kosztów zastępstwa procesowego w przypadku przedłożenia umowy pomiędzy stroną postępowania, a jej pełnomocnikiem. Sąd Okręgowy w Poznaniu, badając zarzuty skarżącej podniesione w zażaleniu na postanowienie o kosztach postępowania, przyjął natomiast, iż w konkretnej sprawie będącej przedmiotem jego oceny nie zostały spełnione przesłanki takiego miarkowania. Sąd Okręgowy w Poznaniu nie wykluczył więc możliwości uwzględnienia przy ocenie kosztów zastępstwa procesowego faktycznego nakładu pracy pełnomocnika oraz zawiłości sprawy, nie powołał się więc na przypisywaną mu wykładnię § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 12 grudnia 1997 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz opłat za czynności radców prawnych, w myśl której byłoby to niedopuszczalne. Zupełnie odrębną natomiast kwestią jest wartość merytoryczna powołanych przez Sąd Okręgowy w Poznaniu argumentów przemawiających przeciwko potrzebie miarkowania kosztów zastępstwa procesowego w badanej sprawie. Ocena tych argumentów wykracza wszakże poza konstytucyjnie określony przedmiot skargi konstytucyjnej. W tym stanie rzeczy, uznając, iż nie zostały spełnione warunki dopuszczalności merytorycznego rozpoznania skargi konstytucyjnej należało orzec jak w sentencji. 3
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI