Orzeczenie · 2025-07-15

Ts 48/22

Sąd
Trybunał Konstytucyjny
Data
2025-07-15
tkinneprawa człowiekaWysokakonstytucyjny
prawo konstytucyjneskarga konstytucyjnaTrybunał Konstytucyjnyprawo karne wykonawczeprawa skazanychograniczeniaprawo do obronypostępowanie przed TK

Skarżący R.S. wniósł skargę konstytucyjną do Trybunału Konstytucyjnego, kwestionując zgodność art. 13 ust. 3 ustawy o Służbie Więziennej w związku z art. 73 § 2 Kodeksu karnego wykonawczego oraz przepisami rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie regulaminu organizacyjno-porządkowego wykonywania kary pozbawienia wolności. Zarzucił, że przepisy te upoważniają dyrektora zakładu karnego do wprowadzania ograniczeń w kontaktach telefonicznych skazanych z ich pełnomocnikami, co narusza jego prawa konstytucyjne. Trybunał Konstytucyjny postanowieniem z 18 grudnia 2024 r. odmówił nadania skardze dalszego biegu, uznając, że skarżący zakwestionował przepisy, które stanowiły podstawę prawną zarządzenia dyrektora zakładu karnego, ale nie znalazły zastosowania w ostatecznym rozstrzygnięciu sprawy, którym było postanowienie Sądu Okręgowego w B. Skarżący wniósł zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym i Konstytucji poprzez odmowę nadania skardze biegu, mimo wskazania kwestionowanych przepisów. Trybunał Konstytucyjny rozpoznał zażalenie na posiedzeniu niejawnym i postanowił go nie uwzględnić. Uzasadnił, że warunkiem dopuszczalności skargi konstytucyjnej jest zakwestionowanie przepisu, który bezpośrednio stanowił podstawę ostatecznego rozstrzygnięcia o wolnościach lub prawach skarżącego. Wskazał, że skarżący zakwestionował przepisy, które nie miały zastosowania w jego sprawie, a jedynie stanowiły podstawę zarządzenia dyrektora zakładu karnego, a nie ostatecznego postanowienia sądu. Ponadto, skarżący nie przedstawił w zażaleniu argumentów potwierdzających zarzut nieprawidłowości odmowy nadania skardze biegu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja wymogów formalnych skargi konstytucyjnej, w szczególności wymogu dotyczącego podstawy prawnej ostatecznego rozstrzygnięcia.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy wyłącznie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym w przedmiocie skargi konstytucyjnej.

Zagadnienia prawne (2)

Czy przepisy ustawy o Służbie Więziennej, Kodeksu karnego wykonawczego oraz rozporządzenia MS dotyczące ograniczeń kontaktów telefonicznych skazanych z pełnomocnikami, które upoważniają dyrektora zakładu karnego do wprowadzania takich ograniczeń, mogą być przedmiotem skargi konstytucyjnej, jeśli nie stanowiły podstawy ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie skarżącego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy te nie mogą być przedmiotem skargi konstytucyjnej, jeśli nie stanowiły podstawy ostatecznego rozstrzygnięcia o wolnościach lub prawach skarżącego.

Uzasadnienie

Warunkiem dopuszczalności skargi konstytucyjnej jest zakwestionowanie przepisu, który bezpośrednio stanowił podstawę ostatecznego rozstrzygnięcia o wolnościach lub prawach skarżącego. Skarżący zakwestionował przepisy, które stanowiły podstawę zarządzenia dyrektora zakładu karnego, ale nie ostatecznego postanowienia sądu w jego sprawie.

Czy skarżący spełnił wymogi formalne skargi konstytucyjnej, wskazując przepisy, które kwestionuje, mimo że nie stanowiły one podstawy ostatecznego rozstrzygnięcia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarżący nie spełnił wymogów formalnych, ponieważ warunkiem sine qua non jest wymóg, aby zaskarżony przepis stanowił podstawę ostatecznego rozstrzygnięcia.

Uzasadnienie

Art. 53 ust. 1 pkt 1 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym wymaga wskazania przepisu, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o wolnościach lub prawach skarżącego. Skarżący wskazał przepisy, które nie miały zastosowania w jego sprawie.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Nie uwzględnić zażalenia
Strona wygrywająca
Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
R.S.osoba_fizycznaskarżący

Przepisy (12)

Główne

Dz. U. z 2021 r. poz. 1064 art. 13 § 3

Ustawa z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej

Upoważnia dyrektora zakładu karnego do wprowadzenia porządku wewnętrznego, w którym ogranicza się prawo skazanych do obrony poprzez reglamentację kontaktów telefonicznych z profesjonalnymi pełnomocnikami.

k.k.w. art. 73 § 2

Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy

W związku z § 14 oraz § 24 rozporządzenia MS w sprawie regulaminu organizacyjno-porządkowego wykonywania kary pozbawienia wolności, w zakresie ograniczania kontaktów telefonicznych.

Dz. U. z 2016 r. poz. 2231 § 14

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 grudnia 2016 r. w sprawie regulaminu organizacyjno-porządkowego wykonywania kary pozbawienia wolności

W zakresie ograniczania kontaktów telefonicznych skazanych z pełnomocnikami.

Dz. U. z 2016 r. poz. 2231 § 24

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 grudnia 2016 r. w sprawie regulaminu organizacyjno-porządkowego wykonywania kary pozbawienia wolności

W zakresie ograniczania kontaktów telefonicznych skazanych z pełnomocnikami.

u.o.t.p.TK art. 61 § 5

Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Prawo wniesienia zażalenia na postanowienie o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu.

Konstytucja art. 79 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Skarga konstytucyjna może być wniesiona w sprawie zgodności z Konstytucją ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o wolnościach lub prawach albo obowiązkach określonych w Konstytucji.

u.o.t.p.TK art. 53 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Skarga konstytucyjna zawiera określenie kwestionowanego przepisu ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o wolnościach lub prawach albo obowiązkach skarżącego określonych w Konstytucji i w stosunku do którego skarżący domaga się stwierdzenia niezgodności z Konstytucją.

Pomocnicze

u.S.W. art. 13 § 3

Ustawa o Służbie Więziennej

Konstytucja art. 42 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 31 § 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

u.o.t.p.TK art. 37 § 1 pkt 3 lit. c

Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

u.o.t.p.TK art. 61 § 5-8

Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepisy zakwestionowane przez skarżącego nie stanowiły podstawy ostatecznego rozstrzygnięcia w jego sprawie. • Warunkiem dopuszczalności skargi konstytucyjnej jest zakwestionowanie przepisu, który bezpośrednio stanowił podstawę ostatecznego rozstrzygnięcia.

Odrzucone argumenty

Skarżący spełnił wymogi formalne skargi konstytucyjnej, wskazując przepisy, które kwestionuje. • Odmowa nadania skardze konstytucyjnej biegu była nieprawidłowa.

Godne uwagi sformułowania

skarżący nie może (...) w drodze skargi kwestionować konstytucyjności aktów normatywnych niestanowiących podstawy dotyczącego go indywidualnego rozstrzygnięcia. • Podstawa rozstrzygnięcia obejmuje całokształt przepisów prawa (norm) stosowanych przez organ władzy publicznej w celu wydania aktu stosowania prawa. • warunkiem sine qua non jest wymóg, aby zaskarżony przepis stanowił podstawę ostatecznego rozstrzygnięcia o wolnościach lub prawach albo obowiązkach skarżącego określonych w Konstytucji.

Skład orzekający

Justyn Piskorski

przewodniczący

Krystyna Pawłowicz

sprawozdawca

Rafał Wojciechowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów formalnych skargi konstytucyjnej, w szczególności wymogu dotyczącego podstawy prawnej ostatecznego rozstrzygnięcia."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym w przedmiocie skargi konstytucyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych ze skargą konstytucyjną i prawami skazanych, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie konstytucyjnym i karnym wykonawczym.

Czy można kwestionować przepisy, które nie były podstawą wyroku? Trybunał Konstytucyjny wyjaśnia zasady skargi konstytucyjnej.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst