Ts 47/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuBank Spółdzielczy w Krokowej wniósł skargę konstytucyjną, kwestionując zgodność trzech przepisów ustawy o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym (BFG) z Konstytucją. Dotyczyły one możliwości jednoczesnego wszczęcia przymusowej restrukturyzacji i umorzenia instrumentów kapitałowych (art. 101 ust. 7), definicji funkcji krytycznych (art. 2 pkt 17) oraz braku obowiązku doręczenia decyzji BFG wszystkim naruszonym podmiotom (art. 103 ust. 5). Trybunał Konstytucyjny postanowieniem z 25 czerwca 2024 r. nadał dalszy bieg skardze tylko w zakresie art. 103 ust. 5, a w pozostałych częściach odmówił. Uzasadniono to tym, że zarzuty dotyczące art. 101 ust. 7 dotyczyły sfery stosowania prawa, a nie normy generalno-abstrakcyjnej, a art. 2 pkt 17 ustawy nie mógł być badany z art. 87 Konstytucji jako samodzielnym wzorcem kontroli ze względu na jego ustrojowy charakter. Bank Spółdzielczy złożył zażalenie na postanowienie w części odmawiającej nadania dalszego biegu. Trybunał Konstytucyjny, rozpatrując zażalenie na posiedzeniu niejawnym, nie uwzględnił go. Podtrzymano argumentację, że zarzuty dotyczące art. 101 ust. 7 ustawy o BFG dotyczyły stosowania prawa, a nie jego treści normatywnej, a art. 87 Konstytucji, jako przepis ustrojowy, nie może samodzielnie stanowić wzorca kontroli konstytucyjności. Sędzia Krystyna Pawłowicz zgłosiła zdanie odrębne, podtrzymując pogląd, że prawo do skargi konstytucyjnej przysługuje wyłącznie osobom fizycznym.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalenie granic dopuszczalności skargi konstytucyjnej w kontekście rozróżnienia między normą prawną a aktem jej stosowania oraz roli przepisów ustrojowych Konstytucji jako wzorców kontroli.
Dotyczy specyficznej sytuacji banku i przepisów ustawy o BFG; zdanie odrębne wskazuje na kontrowersje dotyczące legitymacji podmiotowej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zarzuty dotyczące art. 101 ust. 7 ustawy o BFG, dotyczące możliwości jednoczesnego wszczęcia przymusowej restrukturyzacji i umorzenia instrumentów kapitałowych, dotyczą sfery stosowania prawa, czy normy generalno-abstrakcyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zarzuty te dotyczą sfery stosowania prawa, a nie normy generalno-abstrakcyjnej, co wyklucza dopuszczalność skargi konstytucyjnej w tym zakresie.
Uzasadnienie
Trybunał przypomniał, że skarga konstytucyjna dotyczy normy generalno-abstrakcyjnej, a nie indywidualno-konkretnego aktu stosowania prawa. Skarżący nie wykazał, aby kwestionował treść normatywną przepisu nadaną w wyniku jednolitej, powszechnej i stałej wykładni, a jedynie jego zastosowanie w konkretnej sytuacji.
Czy art. 87 Konstytucji, określający źródła prawa, może stanowić samodzielny wzorzec kontroli konstytucyjności przepisu ustawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, art. 87 Konstytucji nie może stanowić samodzielnego wzorca kontroli w postępowaniu skargowym, ponieważ ma charakter ustrojowy i nie zawiera bezpośrednich gwarancji dla praw i wolności jednostki.
Uzasadnienie
Trybunał wskazał, że zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji, wzorcami kontroli mogą być tylko przepisy zawierające bezpośrednie gwarancje dla wolności i praw człowieka. Art. 87 Konstytucji, znajdujący się w rozdziale o źródłach prawa, ma charakter ustrojowy i adresowany jest głównie do ustawodawcy.
Czy Bank Spółdzielczy w Krokowej posiada legitymację skargową do wniesienia skargi konstytucyjnej?
Odpowiedź sądu
Nie, Bank Spółdzielczy w Krokowej nie posiada legitymacji skargowej.
Uzasadnienie
Sędzia Krystyna Pawłowicz w zdaniu odrębnym podtrzymała swoje stanowisko, że prawo do skargi konstytucyjnej przysługuje wyłącznie osobie fizycznej – człowiekowi i obywatelowi – która jest podmiotem praw i wolności gwarantowanych w Konstytucji.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Bank Spółdzielczy w Krokowej | spółka | skarżący |
Przepisy (14)
Główne
ustawa o BFG art. 103 § ust. 5
Ustawa o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, systemie gwarantowania depozytów oraz przymusowej restrukturyzacji
W zakresie, w jakim nie nakazuje doręczenia decyzji Bankowego Funduszu Gwarancyjnego wraz z uzasadnieniem każdemu, kogo interes prawny został naruszony decyzją.
Konstytucja art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja art. 77 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
u.o.t.p.TK art. 61 § ust. 5
Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
Prawo wniesienia zażalenia na postanowienie o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu.
u.o.t.p.TK art. 79 § ust. 1
Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
Warunek nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu – zakwestionowanie normy prawnej naruszającej konstytucyjne wolności lub prawa.
Pomocnicze
ustawa o BFG art. 101 § ust. 7
Ustawa o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, systemie gwarantowania depozytów oraz przymusowej restrukturyzacji
W zakresie, w jakim umożliwia Bankowemu Funduszowi Gwarancyjnemu wydanie jednocześnie zarówno decyzji o wszczęciu wobec podmiotu krajowego przymusowej restrukturyzacji, jak i decyzji o umorzeniu lub konwersji instrumentów kapitałowych lub zobowiązań kwalifikowanych.
ustawa o BFG art. 2 § pkt 17
Ustawa o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, systemie gwarantowania depozytów oraz przymusowej restrukturyzacji
W zakresie, w jakim umożliwia definiowanie funkcji krytycznych poza systemem źródeł powszechnie obowiązującego prawa, a w konsekwencji uznanie, że za wykonywanie funkcji krytycznych uznaje się przyjmowanie depozytów jednostek samorządu terytorialnego, jeżeli średnia arytmetyczna sald z końca każdego miesiąca minionego roku przekracza 60 milionów złotych.
Konstytucja art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja art. 64 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja art. 87
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Wzorzec kontroli w zakresie badania konstytucyjności art. 2 pkt 17 ustawy o BFG.
u.o.t.p.TK art. 37 § ust. 1 pkt 3 lit. c
Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
Rozpatrywanie zażalenia na posiedzeniu niejawnym przez skład trzech sędziów.
u.o.t.p.TK art. 53 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
Zakwestionowanie normy prawnej naruszającej konstytucyjne wolności lub prawa skarżącego o charakterze ogólnym.
u.o.t.p.TK art. 106 § ust. 3
Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
Podstawa zgłoszenia zdania odrębnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zarzuty dotyczące art. 101 ust. 7 ustawy o BFG dotyczą sfery stosowania prawa, a nie normy generalno-abstrakcyjnej. • Art. 87 Konstytucji, jako przepis ustrojowy, nie może stanowić samodzielnego wzorca kontroli konstytucyjności. • Skarżący nie wykazał, że kwestionuje treść normatywną przepisu nadaną w wyniku jednolitej, powszechnej i stałej wykładni.
Odrzucone argumenty
Kwestionowanie przez Bank Spółdzielczy zastosowania art. 101 ust. 7 ustawy o BFG w konkretnej sprawie. • Uznanie art. 87 Konstytucji za samodzielny wzorzec kontroli dla art. 2 pkt 17 ustawy o BFG. • Legitymacja skargowa Banku Spółdzielczego w Krokowej do wniesienia skargi konstytucyjnej.
Godne uwagi sformułowania
Trybunał Konstytucyjny jest „sądem prawa” nie zaś „sądem faktów” • Norma ogólna jest adresowana do rodzajowo określonego adresata (norma generalna) i wyznacza mu postępowanie w zasadzie powtarzalne (norma abstrakcyjna), podczas gdy normą indywidualno-konkretną jest akt stosowania prawa (np. wyrok sądowy lub decyzja administracyjna), czyli akt zastosowania ogólnej normy prawnej do indywidualnie oznaczonej osoby • Prawo do skargi konstytucyjnej przysługuje wyłącznie osobie fizycznej – człowiekowi i obywatelowi
Skład orzekający
Krystyna Pawłowicz
przewodniczący
Zbigniew Jędrzejewski
członek
Stanisław Piotrowicz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie granic dopuszczalności skargi konstytucyjnej w kontekście rozróżnienia między normą prawną a aktem jej stosowania oraz roli przepisów ustrojowych Konstytucji jako wzorców kontroli."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji banku i przepisów ustawy o BFG; zdanie odrębne wskazuje na kontrowersje dotyczące legitymacji podmiotowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym, w tym rozróżnienia między normą prawną a jej stosowaniem oraz zakresu stosowania przepisów Konstytucji jako wzorców kontroli. Zdanie odrębne dodaje element kontrowersji.
“Trybunał Konstytucyjny: Kiedy skarga banku nie ma szans na rozpoznanie?”
Zdanie odrębne
Krystyna Pawłowicz
Sędzia Krystyna Pawłowicz zgłosiła zdanie odrębne, argumentując, że postępowanie powinno zostać umorzone ze względu na brak legitymacji skargowej Banku Spółdzielczego w Krokowej. Podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko, że prawo do skargi konstytucyjnej przysługuje wyłącznie osobom fizycznym.
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.