Orzeczenie · 2025-04-01

Ts 46/23

Sąd
Trybunał Konstytucyjny
Data
2025-04-01
tkinnekontrola konstytucyjnościWysokakonstytucyjny
bankowośćprzymusowa restrukturyzacjabankowy fundusz gwarancyjnykonstytucjakontrola konstytucyjnościskarżącazażalenie

Rada Nadzorcza Podkarpackiego Banku Spółdzielczego w Sanoku wniosła skargę konstytucyjną, kwestionując zgodność art. 101 ust. 7, art. 2 pkt 17 oraz art. 103 ust. 5 ustawy o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, systemie gwarantowania depozytów oraz przymusowej restrukturyzacji z przepisami Konstytucji RP. Trybunał Konstytucyjny postanowieniem z 25 czerwca 2024 r. odmówił nadania dalszego biegu skardze, wskazując na różne podstawy dla poszczególnych zarzutów. W odniesieniu do art. 101 ust. 7, Trybunał uznał, że zarzuty dotyczą sfery stosowania prawa, co wyklucza dopuszczalność skargi konstytucyjnej. W kwestii art. 2 pkt 17, wskazano, że art. 87 Konstytucji, użyty jako wzorzec kontroli, ma charakter ustrojowy i nie może samodzielnie stanowić podstawy do kontroli konstytucyjności. Odnośnie art. 103 ust. 5, Trybunał stwierdził, że przepis ten nie narusza praw skarżącej, ponieważ decyzja została jej doręczona. Skarżąca wniosła zażalenie na to postanowienie, domagając się jego uchylenia i skierowania skargi do merytorycznego rozpoznania. Trybunał Konstytucyjny, rozpatrując zażalenie na posiedzeniu niejawnym, nie uwzględnił go, uznając postanowienie za prawidłowe i podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu. Sędzia Krystyna Pawłowicz zgłosiła zdanie odrębne, w którym podtrzymała swoje stanowisko, że prawo do skargi konstytucyjnej przysługuje wyłącznie osobie fizycznej.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Dopuszczalność skargi konstytucyjnej, zakres kontroli Trybunału Konstytucyjnego, charakter przepisów ustrojowych Konstytucji jako wzorców kontroli, legitymacja skargowa podmiotów innych niż osoby fizyczne.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji banku spółdzielczego i przepisów dotyczących przymusowej restrukturyzacji. Zdanie odrębne wskazuje na potencjalną kontrowersję interpretacyjną dotyczącą legitymacji.

Zagadnienia prawne (3)

Czy art. 101 ust. 7 ustawy o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, umożliwiający jednoczesne wszczęcie przymusowej restrukturyzacji i umorzenie/konwersję instrumentów kapitałowych, jest zgodny z Konstytucją?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty dotyczą sfery stosowania prawa, a nie normy generalno-abstrakcyjnej.

Uzasadnienie

Trybunał uznał, że zarzuty skarżącej dotyczą indywidualnego zastosowania przepisu, a nie jego normy generalno-abstrakcyjnej, co wyklucza dopuszczalność skargi konstytucyjnej.

Czy art. 2 pkt 17 ustawy o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, definiujący funkcje krytyczne, jest zgodny z art. 87 Konstytucji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, art. 87 Konstytucji nie może stanowić samodzielnego wzorca kontroli w postępowaniu skargowym ze względu na jego ustrojowy charakter.

Uzasadnienie

Trybunał stwierdził, że art. 87 Konstytucji, określający źródła prawa, ma charakter ustrojowy i nie zawiera bezpośrednich gwarancji dla praw i wolności jednostki, przez co nie może być samodzielnym wzorcem kontroli konstytucyjności.

Czy art. 103 ust. 5 ustawy o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, który nie nakazuje doręczenia decyzji wraz z uzasadnieniem każdemu, kogo interes prawny został naruszony, jest zgodny z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepis ten nie narusza praw skarżącej, ponieważ decyzja została jej doręczona.

Uzasadnienie

Trybunał uznał, że skarżąca nie wykazała, aby sporny przepis naruszył jej interes prawny, a warunek bezpośredniego i zindywidualizowanego naruszenia konstytucyjnych wolności lub praw nie został spełniony.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Nie uwzględnić zażalenia
Strona wygrywająca
Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
Rada Nadzorcza Podkarpackiego Banku Spółdzielczego w Sanokuinstytucjaskarżąca

Przepisy (14)

Główne

u.BFG art. 101 § ust. 7

Ustawa o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, systemie gwarantowania depozytów oraz przymusowej restrukturyzacji

Umożliwia Bankowemu Funduszowi Gwarancyjnemu wydanie jednocześnie decyzji o wszczęciu przymusowej restrukturyzacji i decyzji o umorzeniu lub konwersji instrumentów kapitałowych lub zobowiązań kwalifikowanych. Zarzuty skarżącej dotyczą sfery stosowania prawa.

u.BFG art. 2 § pkt 17

Ustawa o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, systemie gwarantowania depozytów oraz przymusowej restrukturyzacji

Definiuje funkcje krytyczne, w tym przyjmowanie depozytów jednostek samorządu terytorialnego. Wzorzec kontroli (art. 87 Konstytucji) nie jest odpowiedni.

u.BFG art. 103 § ust. 5

Ustawa o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, systemie gwarantowania depozytów oraz przymusowej restrukturyzacji

Nie nakazuje doręczenia decyzji Bankowego Funduszu Gwarancyjnego wraz z uzasadnieniem każdemu, kogo interes prawny został naruszony. Przepis nie dotyczy praw skarżącej, gdyż decyzja została jej doręczona.

Pomocnicze

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

W związku z art. 64 ust. 3 i art. 31 ust. 3.

Konstytucja RP art. 64 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

W związku z art. 2 i art. 31 ust. 3.

Konstytucja RP art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

W związku z art. 2 i art. 64 ust. 3.

Konstytucja RP art. 87

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Wzorzec kontroli dla art. 2 pkt 17 u.BFG. Ma charakter ustrojowy, nie może stanowić samodzielnego wzorca kontroli.

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

W związku z art. 77 ust. 2.

Konstytucja RP art. 77 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

W związku z art. 45 ust. 1.

u.o.t.p.TK art. 61 § ust. 5

Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Prawo wniesienia zażalenia na postanowienie o odmowie nadania skardze dalszego biegu.

u.o.t.p.TK art. 37 § ust. 1 pkt 3 lit. c

Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Rozpatrywanie zażalenia na posiedzeniu niejawnym.

u.o.t.p.TK art. 53 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Wymóg zakwestionowania normy prawnej naruszającej konstytucyjne wolności lub prawa skarżącego.

u.o.t.p.TK art. 79 § ust. 1

Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Warunek dopuszczalności skargi konstytucyjnej - naruszenie konstytucyjnych wolności lub praw.

u.o.t.p.TK art. 106 § ust. 3

Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Podstawa zgłoszenia zdania odrębnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarzuty skarżącej dotyczące art. 101 ust. 7 ustawy o BFG dotyczą sfery stosowania prawa, a nie normy generalno-abstrakcyjnej. • Art. 87 Konstytucji RP ma charakter ustrojowy i nie może stanowić samodzielnego wzorca kontroli konstytucyjności. • Art. 103 ust. 5 ustawy o BFG nie narusza praw skarżącej, gdyż decyzja została jej doręczona, a skarżąca nie wykazała naruszenia swojego interesu prawnego. • Prawo do skargi konstytucyjnej przysługuje wyłącznie osobie fizycznej.

Odrzucone argumenty

Kwestionowanie przez skarżącą zgodności przepisów ustawy o BFG z Konstytucją RP w zakresie stosowania prawa. • Użycie art. 87 Konstytucji jako samodzielnego wzorca kontroli dla art. 2 pkt 17 ustawy o BFG. • Twierdzenie skarżącej, że art. 103 ust. 5 ustawy o BFG pośrednio narusza jej prawa, mimo doręczenia decyzji.

Godne uwagi sformułowania

zarzuty skarżącej dotyczą sfery stosowania prawa • art. 87 Konstytucji z uwagi na jego ustrojowy charakter samodzielnie nie kreuje żadnych praw lub wolności • Trybunał Konstytucyjny jest „sądem prawa” nie zaś „sądem faktów” • prawo do skargi konstytucyjnej przysługuje wyłącznie osobie fizycznej – człowiekowi i obywatelowi

Skład orzekający

Krystyna Pawłowicz

przewodniczący

Zbigniew Jędrzejewski

członek

Stanisław Piotrowicz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Dopuszczalność skargi konstytucyjnej, zakres kontroli Trybunału Konstytucyjnego, charakter przepisów ustrojowych Konstytucji jako wzorców kontroli, legitymacja skargowa podmiotów innych niż osoby fizyczne."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji banku spółdzielczego i przepisów dotyczących przymusowej restrukturyzacji. Zdanie odrębne wskazuje na potencjalną kontrowersję interpretacyjną dotyczącą legitymacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnych przepisów dotyczących restrukturyzacji banków i potencjalnie wpływa na stabilność sektora finansowego. Zdanie odrębne sędzi Pawłowicz dodaje jej kontrowersyjności i podkreśla fundamentalne kwestie dotyczące praw jednostki w postępowaniu przed TK.

Czy banki mogą kwestionować przepisy o swojej restrukturyzacji? TK odmawia dalszego biegu skardze.

Zdanie odrębne

Krystyna Pawłowicz

Sędzia Krystyna Pawłowicz zgłosiła zdanie odrębne, podtrzymując swoje dotychczasowe poglądy, że prawo do skargi konstytucyjnej przysługuje wyłącznie osobie fizycznej – człowiekowi i obywatelowi, a Rada Nadzorcza Podkarpackiego Banku Spółdzielczego nie posiada legitymacji skargowej.

Sektor

bankowość

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst