Ts 44/99

Trybunał Konstytucyjny1999-04-30
SAOSinnekontrola konstytucyjnościŚredniakonstytucyjny
skarga konstytucyjnaTrybunał Konstytucyjnypostępowanie dyscyplinarneUrząd Ochrony Państwaprawo do sąduNSAakt normatywny

Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej dotyczącej przepisów rozporządzenia w sprawie postępowania dyscyplinarnego w UOP, ponieważ nie stanowiły one podstawy wydania orzeczenia przez NSA.

Marek K. złożył skargę konstytucyjną kwestionując zgodność przepisów ustawy o NSA oraz rozporządzenia w sprawie postępowania dyscyplinarnego w Urzędzie Ochrony Państwa z Konstytucją RP. Skarżący twierdził, że przepisy te naruszyły jego prawo do sądu i sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy w postępowaniu dyscyplinarnym, co skutkowało zwolnieniem ze służby. Trybunał Konstytucyjny, po wstępnym rozpoznaniu, odmówił nadania dalszego biegu skardze w części dotyczącej rozporządzenia, uznając, że nie stanowiło ono podstawy wydania wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Skarga konstytucyjna została złożona przez Marka K. przeciwko art. 19 pkt 3 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym oraz § 29-35 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie postępowania dyscyplinarnego w Urzędzie Ochrony Państwa. Skarżący zarzucił naruszenie art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji RP, twierdząc, że zakwestionowane przepisy uniemożliwiły mu skuteczne dochodzenie przed NSA zasadności zarzutów dyscyplinarnych i prawa do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy, co doprowadziło do jego zwolnienia ze służby. Jako podstawę skargi wskazał wyrok NSA z 24 listopada 1998 r., który uchylił decyzję o wydaleniu go ze służby, ale jednocześnie stwierdził, że kognicji NSA nie podlegają zarzuty dotyczące postępowania dyscyplinarnego. Trybunał Konstytucyjny, rozpatrując skargę na posiedzeniu niejawnym, uznał, że warunkiem merytorycznego rozpoznania skargi jest naruszenie praw konstytucyjnych przez ostateczne orzeczenie wydane na podstawie zakwestionowanego aktu normatywnego. W analizowanym przypadku, wyrok NSA nie opierał się na zakwestionowanych przepisach rozporządzenia. NSA powołał się na art. 19 pkt 3 ustawy o NSA, a związek tego przepisu z rozporządzeniem nie był wystarczający do spełnienia wymogów konstytucyjności skargi. Trybunał podkreślił, że skarga konstytucyjna służy kontroli aktu normatywnego stanowiącego podstawę orzeczenia, a nie wszelkich potencjalnie powiązanych aktów. W związku z tym, Trybunał Konstytucyjny postanowił odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej w zakresie dotyczącym § 29-35 rozporządzenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy rozporządzenia nie mogą stanowić podstawy do odmowy nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej, jeśli nie stanowiły podstawy wydania orzeczenia naruszającego prawa konstytucyjne skarżącego.

Uzasadnienie

Trybunał Konstytucyjny podkreślił, że warunkiem merytorycznego rozpoznania skargi konstytucyjnej jest naruszenie praw konstytucyjnych przez ostateczne orzeczenie wydane na podstawie zakwestionowanego aktu normatywnego. W tym przypadku, wyrok NSA nie opierał się na zakwestionowanych przepisach rozporządzenia, a jedynie na ustawie o NSA. Związek z rozporządzeniem nie był wystarczający do spełnienia wymogów dopuszczalności skargi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej

Strona wygrywająca

Skarb Państwa (w kontekście dopuszczalności skargi)

Strony

NazwaTypRola
Marek K.osoba_fizycznaskarżący

Przepisy (4)

Pomocnicze

u.NSA art. 19 § pkt 3

Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym

Przepis ten stanowił podstawę odmowy merytorycznego rozpoznania zarzutów odnoszących się do postępowania dyscyplinarnego przez NSA.

rozp. PRM art. 29 – 35

Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów w sprawie udzielania wyróżnień oraz postępowania dyscyplinarnego w Urzędzie Ochrony Państwa

Przepisy te były przedmiotem skargi konstytucyjnej, ale nie stanowiły podstawy wydania orzeczenia przez NSA.

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do rozpoznania sprawy przez niezawisły, bezstronny i niezależny sąd.

Konstytucja RP art. 77 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zakwestionowane przepisy rozporządzenia nie stanowiły podstawy wydania orzeczenia przez Naczelny Sąd Administracyjny. Skarga konstytucyjna nie ma charakteru actio popularis i nie służy ocenie konstytucyjności wszelkich aktów normatywnych potencjalnie powiązanych ze sprawą.

Odrzucone argumenty

Przepisy rozporządzenia naruszają prawo do sądu i sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy (argumentacja skarżącego).

Godne uwagi sformułowania

warunkiem merytorycznego rozpoznania skargi konstytucyjnej jest naruszenie przysługujących skarżącemu praw lub wolności konstytucyjnych przez ostateczne orzeczenie sądu lub organu administracji publicznej wydane na podstawie zakwestionowanego w skardze aktu normatywnego Skarga konstytucyjna nie ma charakteru actio popularis

Skład orzekający

Jadwiga Skórzewska-Łosiak

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Dopuszczalność skargi konstytucyjnej, wymogi formalne dotyczące podstawy orzeczenia sądu administracyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy zakwestionowany akt nie był podstawą orzeczenia NSA.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy formalnych wymogów dopuszczalności skargi konstytucyjnej, co jest istotne dla prawników procesowych, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności ze względu na proceduralny charakter.

Kiedy skarga konstytucyjna nie ma szans na rozpoznanie? Trybunał wyjaśnia kluczowy wymóg formalny.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
132 POSTANOWIENIE z dnia 30 kwietnia 1999 r. Sygn. Ts 44/99 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Jadwiga Skórzewska-Łosiak po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Marka K. w sprawie zgodności: 1) art. 19 pkt 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) oraz 2) § 29 – 35 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 września 1997 r. w sprawie udzielania wyróżnień oraz postępowania dyscyplinarnego w Urzędzie Ochrony Państwa (Dz.U. Nr 116, poz. 746) z art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej w zakresie dotyczącym § 29 – 35 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 września 1997 r. w sprawie udzielania wyróżnień oraz postępowania dyscyplinarnego w Urzędzie Ochrony Państwa (Dz.U. Nr 116, poz. 746). Uzasadnienie: W skardze konstytucyjnej Marka K., sporządzonej 23 marca 1999 r. zarzucono, iż art. 19 pkt 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) oraz § 29 – 35 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 września 1997 r. w sprawie udzielania wyróżnień oraz postępowania dyscyplinarnego w Urzędzie Ochrony Państwa (Dz.U. Nr 116, poz. 746) są niezgodne z art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust. 2 Konstytucji RP. Zdaniem skarżącego, zakwestionowane przepisy rażąco naruszają przysługujące skarżącemu prawo do rozpoznania i oceny przez niezawisły, bezstronny i niezależny sąd zasadności zarzutów stawianych skarżącemu w postępowaniu dyscyplinarnym, zgodności z prawem postępowania dyscyplinarnego oraz prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy. W konsekwencji pozbawiło to skarżącego możliwości dowodzenia przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, rozpoznającym jego skargę na decyzję o zwolnieniu ze służby, że niezgodna z prawem była przyczyna tego zwolnienia. Skarżący wskazał, iż wyrokiem z 24 listopada 1998 r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił decyzję Szefa Urzędu Ochrony Państwa z 14 lipca 1998 r. o wydaleniu skarżącego ze służby stwierdzając jednocześnie w uzasadnieniu tego wyroku, iż kognicji Naczelnego Sądu Administracyjnego nie podlegają zarzuty odnoszące się do postępowania dyscyplinarnego poprzedzającego wydanie decyzji o wydaleniu ze służby. Trybunał Konstytucyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji RP warunkiem merytorycznego rozpoznania skargi konstytucyjnej jest naruszenie przysługujących skarżącemu praw lub wolności konstytucyjnych przez ostateczne orzeczenie sądu lub organu administracji publicznej wydane na podstawie zakwestionowanego w skardze aktu normatywnego. Jak wynika z przedłożonej skargi konstytucyjnej, za orzeczenie takie skarżący uważa wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 listopada 1998 r. Analiza treści tego wyroku prowadzi wszakże do wniosku, iż nie stanowiły podstawy jego wydania zakwestionowane w skardze konstytucyjnej przepisy § 29 – 35 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 22 września 1997 r. w sprawie udzielania wyróżnień oraz postępowania dyscyplinarnego w Urzędzie Ochrony Państwa. Naczelny Sąd Administracyjny uzasadniając odmowę merytorycznego rozpoznania zarzutów odnoszących się do postępowania dyscyplinarnego poprzedzającego wydanie decyzji o wydaleniu skarżącego ze służby powołał się na art. 19 pkt 3 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Podkreślany w skardze konstytucyjnej ścisły związek tego przepisu z zakwestionowanymi regulacjami rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 22 września 1997 r. w sprawie udzielania wyróżnień oraz postępowania dyscyplinarnego w Urzędzie Ochrony Państwa nie jest wystarczający dla spełnienia konstytucyjnych warunków dopuszczalności skargi konstytucyjnej. Celem bowiem skargi konstytucyjnej jest dokonanie kontroli zgodności z konstytucją tego aktu normatywnego, który stanowił podstawę wydania orzeczenia naruszającego, zdaniem skarżącego, przysługujące mu prawa lub wolności o charakterze konstytucyjnym. Skarga konstytucyjna nie ma charakteru actio popularis i nie uprawnia do żądania oceny konstytucyjności wszelkich aktów normatywnych, które potencjalnie mogłyby stanowić alternatywną podstawę wydania orzeczenia o prawach lub wolnościach konstytucyjnych skarżącego. Nie wyklucza to przypadków, gdy konkretne orzeczenie wydane zostanie w oparciu o normę prawną, której treść wyprowadzono z przepisów zawartych w różnych aktach normatywnych. W skardze konstytucyjnej stanowiącej przedmiot rozpoznania wstępnego sytuacja taka wszakże nie miała miejsca. W szczególności zaś zakwestionowane przepisy § 29 – 35 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 22 września 1997 r. w sprawie udzielania wyróżnień oraz postępowania dyscyplinarnego w Urzędzie Ochrony Państwa ani bezpośrednio, ani pośrednio nie stanowiły dla Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawy podjętego rozstrzygnięcia. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności należało odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej w zakresie odnoszącym się do § 29 – 35 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 22 września 1997 r. w sprawie udzielania wyróżnień oraz postępowania dyscyplinarnego w Urzędzie Ochrony Państwa.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI