Ts 43/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuTrybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej dotyczącej prawa do policyjnej renty inwalidzkiej, uznając, że odmowa przyznania świadczenia z powodu skazania za przestępstwo nie jest sankcją karną w rozumieniu Konstytucji.
Skarżący J.A. zakwestionował zgodność przepisów pozbawiających go prawa do policyjnej renty inwalidzkiej z powodu prawomocnego skazania za przestępstwo z art. 42 ust. 1 Konstytucji, argumentując, że odmowa świadczenia jest sankcją karną. Trybunał Konstytucyjny uznał skargę za oczywiście bezzasadną, stwierdzając, że art. 42 ust. 1 Konstytucji nie jest właściwym wzorcem kontroli, ponieważ postępowanie rentowe nie jest postępowaniem karnym, a odmowa świadczenia nie stanowi sankcji karnej.
Skarga konstytucyjna została wniesiona przez J.A. w sprawie zgodności art. 10 ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy z art. 42 ust. 1 Konstytucji. Skarżący kwestionował przepisy, które odmawiały mu prawa do policyjnej renty inwalidzkiej z powodu prawomocnego skazania za przestępstwo, nawet jeśli czyn został popełniony przed wejściem w życie przepisów, ale skazanie nastąpiło później. Argumentował, że odmowa przyznania renty jest sankcją karną i powinna podlegać gwarancjom konstytucyjnym wynikającym z zasady nullum crimen sine lege poenali anteriori. Trybunał Konstytucyjny, rozpoznając skargę na posiedzeniu niejawnym, postanowił odmówić jej nadania dalszego biegu, uznając ją za oczywiście bezzasadną. W uzasadnieniu wskazano, że art. 42 ust. 1 Konstytucji nie jest adekwatnym wzorcem kontroli, ponieważ postępowanie w sprawie renty policyjnej nie jest postępowaniem karnym. Celem tego postępowania jest ustalenie przesłanek do otrzymania świadczenia, a nie pociągnięcie do odpowiedzialności karnej. Wprowadzenie wymogu niekaralności jako przesłanki świadczenia stanowi ingerencję w prawo do zabezpieczenia społecznego, ale nie jest sankcją karną w rozumieniu Konstytucji. Trybunał podkreślił, że jest związany granicami skargi i nie może badać zgodności przepisów z innymi wzorcami kontroli z własnej inicjatywy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, odmowa przyznania policyjnej renty inwalidzkiej z powodu prawomocnego skazania za przestępstwo nie jest sankcją karną w rozumieniu art. 42 ust. 1 Konstytucji.
Uzasadnienie
Postępowanie w sprawie renty policyjnej ma na celu ustalenie przesłanek do otrzymania świadczenia, a nie pociągnięcie do odpowiedzialności karnej. Wprowadzenie wymogu niekaralności jako przesłanki świadczenia jest ingerencją w prawo do zabezpieczenia społecznego, ale nie jest sankcją karną.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odmowa nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej
Strona wygrywająca
Trybunał Konstytucyjny
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J.A. | osoba_fizyczna | skarżący |
Przepisy (9)
Główne
u.z.e.f. art. 10 § ust. 1
Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin
Przepis wyłącza możliwość otrzymania świadczeń przez osoby prawomocnie skazane za określone przestępstwa.
Konstytucja art. 42 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Wzorzec kontroli zakwestionowany przez skarżącego, dotyczący zasady nullum crimen sine lege poenali anteriori i gwarancji procesowych w sprawach karnych. Trybunał uznał, że nie ma zastosowania do postępowania rentowego.
Pomocnicze
ustawa nowelizująca art. 12
Ustawa o zmianie ustawy o Straży Granicznej oraz niektórych innych ustaw
Przepis stanowi, że art. 10 ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy ma zastosowanie do osób skazanych po dniu wejścia w życie ustawy nowelizującej, nawet jeśli czyn nastąpił przed tą datą.
ustawa o TK art. 79 § ust. 1
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
Reguluje prawo do skargi konstytucyjnej.
ustawa o TK art. 47 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
Obowiązek wskazania naruszonych wolności lub praw oraz sposobu ich naruszenia przez skarżącego.
ustawa o TK art. 32 § ust. 1 pkt 3 i 4
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
Obowiązek uzasadnienia zarzutu niekonstytucyjności.
ustawa o TK art. 36 § ust. 3
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
Podstawa do odmowy nadania dalszego biegu skardze, jeżeli jest ona oczywiście bezzasadna.
ustawa o TK art. 49
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
Stosowanie art. 36 ust. 3 do spraw rozpatrywanych w trybie skargi konstytucyjnej.
ustawa o TK art. 66
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
Trybunał jest związany granicami skargi konstytucyjnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Artykuł 42 ust. 1 Konstytucji nie jest adekwatnym wzorcem kontroli dla przepisów dotyczących prawa do świadczeń rentowych. Postępowanie w sprawie ustalenia prawa do renty policyjnej nie jest postępowaniem karnym. Odmowa przyznania świadczenia rentowego z powodu skazania za przestępstwo nie stanowi sankcji karnej w rozumieniu Konstytucji.
Odrzucone argumenty
Odmowa przyznania policyjnej renty inwalidzkiej z powodu skazania za przestępstwo jest sankcją karną w rozumieniu Konstytucji i narusza art. 42 ust. 1 Konstytucji.
Godne uwagi sformułowania
oczywiście bezzasadna nie jest bowiem adekwatnym wzorcem kontroli nie można uznać za dotyczące pociągnięcia skarżącego do odpowiedzialności karnej w rozumieniu art. 42 ust. 1 Konstytucji nie jest jednak sankcją karną w rozumieniu Konstytucji
Skład orzekający
Andrzej Rzepliński
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu zastosowania art. 42 ust. 1 Konstytucji, rozróżnienie między sankcją karną a przesłanką do świadczenia rentowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy służb mundurowych i prawa do renty policyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia konstytucyjnego dotyczącego praw obywateli w kontekście odpowiedzialności karnej i świadczeń socjalnych, choć rozstrzygnięcie jest rutynowe.
“Czy kara za przestępstwo może pozbawić Cię renty? Trybunał Konstytucyjny wyjaśnia.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmieniony356/4/B/2014 POSTANOWIENIE z dnia 11 kwietnia 2014 r. Sygn. akt Ts 43/14 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Andrzej Rzepliński, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej J.A. w sprawie zgodności: art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2013 r. poz. 667, ze zm.) w związku z art. 12 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zmianie ustawy o Straży Granicznej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 82, poz. 558) z art. 42 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej z 15 lutego 2014 r. J.A. (dalej: skarżący) wystąpił o zbadanie zgodności art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2013 r. poz. 667, ze zm.; dalej: ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy) w związku z art. 12 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zmianie ustawy o Straży Granicznej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 82, poz. 558; dalej: ustawa nowelizującą) z art. 42 ust. 1 Konstytucji. Skarga konstytucyjna została wniesiona na tle następującego stanu faktycznego. Decyzją z 2 sierpnia 2011 r. (znak ZER-SW3-66/9493/11 KRO 11086/PO) Dyrektor Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji odmówił skarżącemu prawa do policyjnej renty inwalidzkiej. Odwołanie skarżącego od tej decyzji oddalił Sąd Okręgowy w Warszawie – XIII Wydział Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie wyrokiem z 21 czerwca 2011 r. (sygn. akt XIII U 1859/11). Od tego wyroku skarżący wniósł apelację, która została oddalona wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Warszawie – III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z 18 października 2013 r. (III AUa 3194/12). Zdaniem skarżącego wprowadzenie w ustawie o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy regulacji odmawiającej prawa do renty przyznawanej na podstawie tej ustawy funkcjonariuszom, którzy zostali skazani za popełnienie określonych przestępstw, nawet jeśli popełnili je przed wejściem w życie tej regulacji (a jedynie zostali za to skazani już w czasie jej obowiązywania), narusza art. 42 ust. 1 Konstytucji. Godzi bowiem w zasadę nullum crimen sine lege poenali anteriori oraz wynikającą z niej zasadę, że za dany czyn nie można wymierzyć kary, która nie była przewidziana przez ustawę obowiązującą w momencie jego popełnienia. Skarżący zaznaczył przy tym, że w jego przekonaniu odmowa ustalenia prawa do renty policyjnej jest sankcją karną w rozumieniu Konstytucji i powinien mieć do niej zastosowanie art. 42 ust. 1 Konstytucji. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1.W myśl art. 79 ust. 1 Konstytucji każdy, czyje konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone, ma prawo, na zasadach określonych w ustawie, zakwestionować zgodność z Konstytucją przepisów ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie których sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o jego prawach lub wolnościach albo obowiązkach określonych w Konstytucji. Zasady korzystania ze skargi konstytucyjnej precyzuje ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643 ze zm.; dalej: ustawa o TK). Z art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy o TK wynika, że na skarżącym ciąży obowiązek wskazania naruszonych wolności lub praw oraz określenia sposobu ich naruszenia. Z kolei z jej art. 32 ust. 1 pkt 3 i 4 wynika obowiązek uzasadnienia zarzutu niekonstytucyjności zaskarżonych przepisów. Ponadto w myśl art. 36 ust. 3 ustawy o TK (mającego zastosowanie do spraw rozpatrywanych w trybie skargi konstytucyjnej na podstawie art. 49 tejże ustawy) Trybunał Konstytucyjny, w toku wstępnego rozpoznania wniesionej skargi, odmawia nadania jej dalszego biegu, jeżeli jest ona oczywiście bezzasadna. 2. Analiza rozpatrywanej skargi konstytucyjnej prowadzi do wniosku, że skarga ta jest oczywiście bezzasadna. Artykuł 42 ust. 1 Konstytucji nie jest bowiem adekwatnym wzorcem kontroli przepisów w niej zakwestionowanych. 3. Skarżący wiąże naruszenie swoich konstytucyjnych wolności i praw z tym, że – zgodnie z art. 12 ustawy nowelizującej – art. 10 ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym, który wyłącza możliwość otrzymania świadczeń wynikających z tej ustawy przez osoby prawomocnie skazane za popełnienie określonych przestępstw, ma zastosowanie do osób, które zostały skazane po dniu wejścia w życie ustawy nowelizującej, nawet jeśli samo popełnienie czynu nastąpiło przed tą datą. Jego argumentacja opiera się więc na założeniu, że brak możliwości otrzymania renty policyjnej stanowi sankcję karną w rozumieniu Konstytucji, a więc odnoszą się do niego wszystkie gwarancje wynikające z art. 42 ust. 1 Konstytucji. Założenie to jest jednak błędne. Wbrew stanowisku skarżącego postępowania w sprawie ustalenia prawa do renty policyjnej nie można uznać za dotyczące pociągnięcia skarżącego do odpowiedzialności karnej w rozumieniu art. 42 ust. 1 Konstytucji. Jego celem nie jest bowiem ustalenie, czy dana osoba popełniła czyn zabroniony, oraz wymierzenie sankcji przewidzianych za jego popełnienie, lecz ustalenie, czy spełnia ona przesłanki otrzymania świadczenia określone w ustawie o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy. Wprowadzenie wymogu niekaralności za określone przestępstwa jako przesłanki otrzymania takiego świadczenia stanowi ingerencję w prawo do zabezpieczenia społecznego, nie jest jednak sankcją karną w rozumieniu Konstytucji (zob. np. wyrok TK z 24 lutego 2010 r., K 6/09, OTK ZU nr 2/A/2010, poz. 15). Nie znajduje więc do niego zastosowania art. 42 ust. 1 Konstytucji. W konsekwencji sformułowany w skardze konstytucyjnej zarzut naruszenia tego przepisu przez zakwestionowaną regulację jest oczywiście bezzasadny. 4. W tym kontekście Trybunał przypomina, że to na skarżącym spoczywa obowiązek wskazania właściwych wzorców kontroli zakwestionowanych przepisów. Z obowiązku tego nie może zwolnić skarżącego, działający niejako z własnej inicjatywy, Trybunał Konstytucyjny, który – zgodnie z art. 66 ustawy o TK – orzekając, jest związany granicami skargi konstytucyjnej (zob. np. postanowienie TK z 14 stycznia 2009 r., Ts 21/07, OTK ZU nr 2/B/2009, poz. 91). Trybunał nie może więc z własnej inicjatywy badać zgodności przepisów zakwestionowanych w skardze ze wzorcami innymi niż te, które zostały w niej wskazane. 5. Wziąwszy powyższe pod uwagę, na podstawie art. 49 w związku z art. 36 ust. 3 ustawy o TK, Trybunał Konstytucyjny postanowił odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI