Ts 43/06

Trybunał Konstytucyjny2007-02-27
SAOSinnekontrola konstytucyjnościWysokakonstytucyjny
skarga konstytucyjnaakt normatywnyakt stosowania prawaTrybunał KonstytucyjnyKodeks postępowania cywilnegoprawo do sąduzażalenie

Trybunał Konstytucyjny nie uwzględnił zażalenia Spółdzielni Mieszkaniowej „Bródno” na postanowienie o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej, uznając, że skarga była skierowana przeciwko aktom stosowania prawa, a nie przepisom prawa.

Spółdzielnia Mieszkaniowa „Bródno” złożyła skargę konstytucyjną, zarzucając niezgodność art. 68 Kodeksu postępowania cywilnego z Konstytucją. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze, uznając, że jej zarzuty skierowane były przeciwko postanowieniom sądów odrzucającym zażalenie skarżącej, a nie bezpośrednio przeciwko aktowi normatywnemu. Spółdzielnia wniosła zażalenie, twierdząc, że Trybunał błędnie zakwalifikował skargę. Trybunał Konstytucyjny nie uwzględnił zażalenia, podkreślając, że skarga konstytucyjna dotyczy aktów normatywnych, a nie aktów stosowania prawa.

Spółdzielnia Mieszkaniowa „Bródno” wniosła skargę konstytucyjną, w której zarzuciła niezgodność art. 68 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.) z art. 2, art. 31 ust. 3, art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 1 i 2 Konstytucji. Trybunał Konstytucyjny postanowieniem z dnia 14 września 2006 r. odmówił nadania dalszego biegu skardze, uznając, że zarzuty skarżącej były skierowane bezpośrednio przeciwko postanowieniom sądów odrzucającym zażalenie skarżącej, a nie przeciwko aktowi normatywnemu. Spółdzielnia złożyła zażalenie, podnosząc, że Trybunał Konstytucyjny błędnie uznał skargę konstytucyjną za skierowaną wyłącznie przeciwko aktom stosowania prawa. Zdaniem skarżącej, niekonstytucyjność art. 68 k.p.c. polega na tym, że przepis ten nie gwarantuje ciągłości skuteczności czynności dokonanej na mocy tego przepisu. Trybunał Konstytucyjny, rozpoznając zażalenie, przypomniał, że skarga konstytucyjna jest szczególnym środkiem ochrony praw, przysługującym tylko w sytuacji, gdy źródłem ich naruszenia jest akt normatywny, a przedmiotem skargi nie może być wyłącznie akt stosowania prawa. Trybunał stwierdził, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, w której skarżący wskazuje na akt stosowania prawa jako wyłączne źródło naruszenia swych konstytucyjnych praw. Zarzuty skarżącej, nawet te podniesione w zażaleniu, nie odnosiły się do normatywnej treści art. 68 k.p.c., lecz do treści postanowienia Sądu Apelacyjnego. Trybunał podkreślił, że ocena prawidłowości postanowienia sądu nie mieści się w zakresie właściwości Trybunału Konstytucyjnego. Nawet gdyby wziąć pod uwagę zarzut sformułowany w zażaleniu, nie mógłby on stanowić podstawy skargi konstytucyjnej, gdyż zarzut nieprawidłowej wykładni przepisu przez sąd nadal sytuuje się na płaszczyźnie stosowania prawa. Trybunał nie uwzględnił zażalenia, orzekając jak w sentencji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Skarga konstytucyjna jest środkiem ochrony praw przysługującym tylko w sytuacji, gdy źródłem ich naruszenia jest akt normatywny. Przedmiotem skargi konstytucyjnej nie może być wyłącznie akt stosowania prawa.

Uzasadnienie

Trybunał podkreślił, że skarga konstytucyjna nie jest kolejnym środkiem zaskarżenia w ramach prawa do sądu. Niedopuszczalna jest skarga, w której skarżący wskazuje na akt stosowania prawa jako wyłączne źródło naruszenia konstytucyjnych praw, lub gdy zarzuty naruszenia kieruje tylko przeciwko wydanym na podstawie aktu normatywnego aktom stosowania prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

nie uwzględnić zażalenia

Strona wygrywająca

Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
Spółdzielnia Mieszkaniowa „Bródno”spółkaskarżąca

Przepisy (3)

Główne

k.p.c. art. 68

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis ten nie gwarantuje ciągłości skuteczności czynności dokonanej na mocy tego przepisu na cały czas trwania procesu lub do czasu odwołania pełnomocnictwa (według zarzutów skarżącej).

Pomocnicze

k.c. art. 101 § § 1

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 87 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga konstytucyjna jest środkiem ochrony praw przysługującym tylko w sytuacji, gdy źródłem ich naruszenia jest akt normatywny. Przedmiotem skargi konstytucyjnej nie może być wyłącznie akt stosowania prawa. Zarzut nieprawidłowej wykładni przepisu przez sąd nie mieści się w zakresie właściwości Trybunału Konstytucyjnego.

Odrzucone argumenty

Art. 68 k.p.c. jest niezgodny z Konstytucją, ponieważ nie gwarantuje ciągłości skuteczności czynności dokonanej na mocy tego przepisu. Trybunał Konstytucyjny błędnie uznał skargę konstytucyjną za skierowaną wyłącznie przeciwko aktom stosowania prawa.

Godne uwagi sformułowania

Skarga konstytucyjna jest szczególnym środkiem ochrony praw, przysługującym tylko w sytuacji, gdy źródłem ich naruszenia jest akt normatywny. Przedmiotem skargi konstytucyjnej nie może być wyłącznie akt stosowania prawa. Skarga konstytucyjna nie jest bowiem kolejnym środkiem zaskarżenia w ramach przysługującego skarżącemu prawa do sądu. Zarzut nieprawidłowej wykładni przepisu przez sąd nadal sytuuje się na płaszczyźnie stosowania prawa, a jego badanie nie mieści się w zakresie właściwości Trybunału Konstytucyjnego.

Skład orzekający

Wojciech Hermeliński

przewodniczący

Jerzy Ciemniewski

sprawozdawca

Teresa Liszcz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu kognicji Trybunału Konstytucyjnego w postępowaniu ze skargi konstytucyjnej, rozróżnienie między aktem normatywnym a aktem stosowania prawa."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki skargi konstytucyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie wyjaśnia fundamentalną kwestię dotyczącą zakresu skargi konstytucyjnej, co jest kluczowe dla prawników zajmujących się tą materią. Pokazuje, jak ważne jest prawidłowe ukierunkowanie zarzutów w tego typu postępowaniach.

Kiedy skarga konstytucyjna jest niedopuszczalna? Trybunał Konstytucyjny wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
36/1/B/2007 POSTANOWIENIE z dnia 27 lutego 2007 r. Sygn. akt Ts 43/06 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Wojciech Hermeliński – przewodniczący Jerzy Ciemniewski – sprawozdawca Teresa Liszcz, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia z 27 września 2006 r. na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 września 2006 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej Spółdzielni Mieszkaniowej „Bródno”, p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej z 24 lutego 2006 r. zarzucono, że art. 68 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.) jest niezgodny z art. 2, art. 31 ust. 3, art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 1 i 2 Konstytucji. Postanowieniem z 14 września 2006 r. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej uznając, że zarzuty skargi są skierowane bezpośrednio przeciwko postanowieniom sądów odrzucającym zażalenie skarżącej. W zażaleniu skarżąca zarzuciła, że Trybunał Konstytucyjny błędnie uznał skargę konstytucyjną za skierowaną wyłącznie przeciwko aktom stosowania prawa. Zdaniem skarżącej niekonstytucyjność art. 68 k.p.c. polega na tym, że przepis ten nie gwarantuje ciągłości skuteczności czynności dokonanej na mocy tego przepisu. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Skarga konstytucyjna jest szczególnym środkiem ochrony praw, przysługującym tylko w sytuacji, gdy źródłem ich naruszenia jest akt normatywny. Przedmiotem skargi konstytucyjnej nie może być wyłącznie akt stosowania prawa. Skarga konstytucyjna nie jest bowiem kolejnym środkiem zaskarżenia w ramach przysługującego skarżącemu prawa do sądu. Z powyższego wynika, że niedopuszczalna jest skarga konstytucyjna, w której skarżący wskazuje na akt stosowania prawa jako wyłączne źródło naruszenia swych konstytucyjnych praw. Niedopuszczalna jest również skarga konstytucyjna, w której skarżący wnioskuje o zbadanie zgodności z Konstytucją aktu normatywnego lub jego części, zarzuty naruszenia swych kieruje jednak tylko przeciwko wydanym na jego podstawie aktom stosowania prawa. Z tą ostatnią sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Skarżąca podnosi, że wnosi skargę, ze względu na potrzebę zapobieżenia praktyce sądu zamykającej jej drogę merytorycznego rozpoznania sprawy. Następnie skarżąca wskazuje, że postanowienie Sądu nie powołuje przepisu wskazującego, że niedoręczenie wypisu z rejestru może stanowić brak formalny uzasadniający oddalenie środka odwoławczego. Postanowienie Sądu Apelacyjnego narusza, zdaniem skarżącej art. 101 § 1 k.c. Skarżąca wskazuje też, że wykładnia Sądu Apelacyjnego, w myśl której w dowolnej fazie postępowania następuje zamknięcie drogi sądowej jest wykładnią pozaustawową oznaczającą dowolność terminu żądania udokumentowania skuteczności czynności prawnej. Zarzuty te nie odnoszą się do normatywnej treści art. 68 k.p.c. lecz do treści postanowienia Sądu Apelacyjnego. Skarżąca podkreśla, że nie ma ono oparcia w brzmieniu art. 68 i narusza inne przepisy. Dopiero w zażaleniu skarżąca wskazuje, że niekonstytucyjność art. 68 k.p.c. polega na tym, że nie określa on ciągłości skuteczności czynności dokonanej na mocy tego przepisu na cały czas trwania procesu lub do czasu odwołania pełnomocnictwa. Celem postępowania zażaleniowego jest ocena prawidłowości odmowy nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. Dla oceny tej nie mają znaczenia nowe zarzuty podnoszone w zażaleniu. Nawet, gdyby jednak Trybunał Konstytucyjny wziął pod uwagę zarzut sformułowany w zażaleniu, nie mógłby on stanowić podstawy skargi konstytucyjnej. Zarzut nieprawidłowej wykładni przepisu przez sąd nadal sytuuje się na płaszczyźnie stosowania prawa, a jego badanie nie mieści się w zakresie właściwości Trybunału Konstytucyjnego. Jedynie, gdy wykładnia przepisu przez organy stosujące prawo ma charakter utrwalony i jednolity Trybunał Konstytucyjny przyjmuje, że determinuje ona treść tego przepisu. Skarżąca nie twierdzi jednak, że wykładnia art. 68 k.p.c. dokonana w jej sprawie przez sądy obu instancji ma właśnie taki charakter. Co więcej z zarzutów skargi konstytucyjnej należałoby wnosić, że nie mamy do czynienia z jednolitą i utrwaloną wykładnią. Przykłady odmiennej interpretacji art. 68 k.p.c. można wskazać w orzecznictwie. W myśl tej interpretacji, gdy osoba podająca się za pełnomocnika procesowego strony i załączająca dokument w postaci pełnomocnictwa, w ocenie sądu orzekającego nie posiada przymiotu pełnomocnika, gdyż nie odpowiada kryteriom określonym przez ustawodawcę w treści art. 87 § 1 k.p.c., nie ma podstaw do zakwalifikowania tego braku jako braku formalnego (Postanowienie Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 14 grudnia 1993 r. I ACz 540/93, Wokanda 1994/8, s. 54). Jak już wspomniano ocena prawidłowości postanowienia sądu nie mieści się w zakresie właściwości Trybunału Konstytucyjnego. Należy jednak podkreślić, że ani z postanowienia Sądu Okręgowego wydanego 26 lipca 2005 r., ani z postanowieniu Sądu Apelacyjnego z 30 listopada 2005 r. nie wynika jakie przesłanki uzasadniały wezwanie do złożenie odpisu pełnego z rejestru. Sąd Apelacyjny ograniczył się jedynie do ogólnikowego stwierdzenia, że wniesienie zażalenia przez osobę nieuprawnioną czyni takie zażalenie niedopuszczalne. Stwierdzenie powyższe nie uzasadnia jednak oddalenia zażalenia. Mogłoby ono prowadzić do wniosku, że sąd w każdym przypadku, gdy strona postępowania składa zażalenie może żądać złożenia odpisu. Taka wykładnia nie znajduje jednak oparcia ani w art. 68 ani w żadnym innym przepisie k.p.c. Powyższa konstatacja nie uzasadnia jednak badania zgodności z Konstytucją art. 68 k.p.c. nie może też uprawdopodobnić zarzutu, w myśl którego to właśnie ten przepis jest źródłem naruszenia konstytucyjnych praw skarżącej. Mając powyższe na względzie, należało orzec jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI