Orzeczenie · 2026-01-21

Ts 42/24

Sąd
Trybunał Konstytucyjny
Data
2026-01-21
tkinneustrój sądówNiskakonstytucyjny
Trybunał Konstytucyjnyskarga konstytucyjnaprawo o ustroju sądów powszechnychodwołanie prezesa sąduniezależność sądownictwatrójpodział władzyKrajowa Rada Sądownictwa

Skarga konstytucyjna została wniesiona przez sędziego Ł.F. do Trybunału Konstytucyjnego w dniu 5 marca 2024 r. Skarżący zakwestionował zgodność z Konstytucją art. 27 § 5 i § 5a zdanie drugie ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, które regulują procedurę odwoływania prezesów i wiceprezesów sądów przez Ministra Sprawiedliwości. Skarga została wniesiona w związku z pismem Ministra Sprawiedliwości z 4 marca 2024 r., informującym o zamiarze odwołania skarżącego z funkcji Wiceprezesa Sądu Rejonowego w K. i zwracającym się do Kolegium Sądu o opinię. Skarżący zarzucił, że zakwestionowany tryb odwoływania narusza zasady trójpodziału władzy, demokratycznego państwa prawnego oraz poprawnej legislacji. Trybunał Konstytucyjny, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, postanowił odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. Uzasadnienie opiera się na dwóch głównych przesłankach. Po pierwsze, Trybunał stwierdził, że skarżący nie wykazał, iż zakwestionowane przepisy miały zastosowanie w jego sprawie, ponieważ pismo Ministra Sprawiedliwości było jedynie informacją o zamiarze odwołania i prośbą o opinię, a nie ostatecznym rozstrzygnięciem opartym na kwestionowanych przepisach. Skarga dotyczyła regulacji, które w sprawie skarżącego jeszcze nie znalazły zastosowania. Po drugie, Trybunał wskazał, że skarga nie zawierała wskazania naruszonych wolności i praw konstytucyjnych ani sposobu ich naruszenia, a przywołane przepisy Konstytucji nie wyrażały praw lub wolności w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji. W związku z tym, na podstawie przepisów ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, postanowiono o odmowie nadania skardze dalszego biegu. Skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Niska
Do czego można powołać

Proceduralne wymogi dopuszczalności skargi konstytucyjnej, w szczególności konieczność wykazania zastosowania kwestionowanego przepisu w indywidualnej sprawie.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy wyłącznie kwestii formalnych dopuszczalności skargi konstytucyjnej, nie rozstrzyga merytorycznie kwestii konstytucyjności przepisów o odwoływaniu prezesów sądów.

Zagadnienia prawne (1)

Czy przepisy Prawa o ustroju sądów powszechnych, w zakresie w jakim upoważniają Ministra Sprawiedliwości do odwołania prezesa lub wiceprezesa sądu bez opinii Krajowej Rady Sądownictwa lub dopuszczają niewiążący charakter negatywnej opinii KRS, są zgodne z Konstytucją RP (art. 2, art. 10 ust. 1, art. 186 ust. 1 w zw. z art. 173 i art. 178 ust. 1)?

Odpowiedź sądu

Nie, skarga konstytucyjna nie spełnia wymogów formalnych, ponieważ skarżący nie wykazał, że zakwestionowane przepisy miały zastosowanie w jego sprawie, a także nie wskazał naruszonych wolności i praw konstytucyjnych.

Uzasadnienie

Trybunał odmówił nadania dalszego biegu skardze, ponieważ skarżący nie wykazał zastosowania kwestionowanych przepisów w jego konkretnej sprawie (pismo Ministra było jedynie informacją o zamiarze i prośbą o opinię, a nie ostatecznym rozstrzygnięciem) oraz nie wskazał naruszonych wolności i praw konstytucyjnych.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej
Strona wygrywająca
Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
Ł.F.osoba_fizycznaskarżący

Przepisy (11)

Główne

u.o.t.p.TK art. 61 § 1

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym.

u.o.t.p.TK art. 61 § 4

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Trybunał wydaje postanowienie o odmowie nadania skardze dalszego biegu w określonych przypadkach.

u.o.t.p.TK art. 53 § 1

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Skarżący jest zobowiązany do określenia przedmiotu skargi, tj. wskazania przepisu ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie którego wydano w jego sprawie orzeczenie.

Konstytucja art. 79 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Przedmiotem skargi konstytucyjnej może być ustawa lub inny akt normatywny, na podstawie którego orzeczono ostatecznie o wolnościach lub prawach skarżącego albo o jego obowiązkach.

Pomocnicze

p.u.s.p. art. 27 § 5

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

Przepis ten reguluje sytuację, w której pozytywna opinia kolegium sądu upoważnia Ministra Sprawiedliwości do odwołania prezesa lub wiceprezesa, a niewydanie opinii w terminie nie stoi na przeszkodzie odwołaniu.

p.u.s.p. art. 27 § 5a

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

Zdanie drugie tego przepisu stanowi, że negatywna opinia Krajowej Rady Sądownictwa jest dla Ministra Sprawiedliwości wiążąca, jeżeli uchwała w tej sprawie została podjęta większością dwóch trzecich głosów.

Konstytucja art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada demokratycznego państwa prawnego.

Konstytucja art. 10 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada trójpodziału władzy.

Konstytucja art. 186 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Rola Krajowej Rady Sądownictwa.

Konstytucja art. 173

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Niezawisłość sędziowska.

Konstytucja art. 178 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Niezawisłość sędziowska.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga konstytucyjna nie spełnia wymogu zastosowania kwestionowanego przepisu w sprawie skarżącego. • Skarga konstytucyjna nie zawiera wskazania naruszonych wolności i praw konstytucyjnych.

Godne uwagi sformułowania

Służy ono wyeliminowaniu – już w początkowej fazie postępowania – spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozstrzygania. • Zakwestionowany przepis musi więc być podstawą ostatecznego orzeczenia, a jego normatywna treść źródłem naruszenia wolności lub praw występującego ze skargą konstytucyjną. • Skarżący kwestionuje regulacje, które w sprawie, w związku z którą wniósł skargę do Trybunału, nie znalazły jeszcze zastosowania.

Skład orzekający

Justyn Piskorski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Proceduralne wymogi dopuszczalności skargi konstytucyjnej, w szczególności konieczność wykazania zastosowania kwestionowanego przepisu w indywidualnej sprawie."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie kwestii formalnych dopuszczalności skargi konstytucyjnej, nie rozstrzyga merytorycznie kwestii konstytucyjności przepisów o odwoływaniu prezesów sądów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii ustrojowych związanych z niezależnością sądownictwa, jednak rozstrzygnięcie ma charakter formalny, co ogranicza jej praktyczną wartość dla szerszego grona odbiorców poza specjalistami od prawa konstytucyjnego.

Trybunał Konstytucyjny: Czy można kwestionować przepisy, które jeszcze nie zostały zastosowane?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst