Ts 42/00
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuTrybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej dotyczącej rozporządzenia o wynagrodzeniu urlopowym, uznając błędne wskazanie wzorca konstytucyjnego.
Skarżąca konstytucyjna kwestionowała przepisy rozporządzenia dotyczące wynagrodzenia urlopowego, twierdząc, że wykluczenie wynagrodzenia za czas choroby narusza prawo do płatnego urlopu. Sąd Okręgowy oddalił jej powództwo o dodatkowe wynagrodzenie roczne, opierając się na przepisach ustawy i rozporządzenia. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze, wskazując na błędne wskazanie wzorca konstytucyjnego (prawo do urlopu zamiast prawa do wynagrodzenia za pracę) oraz na niedopuszczalność zarzutu naruszenia ustawy zwykłej.
Skarga konstytucyjna dotyczyła § 6 pkt 4 i 7 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 8 stycznia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop. Skarżąca zarzuciła, że przepisy te, wykluczając z wynagrodzenia urlopowego wynagrodzenie za czas choroby, naruszają art. 66 ust. 2 Konstytucji RP (prawo do płatnego urlopu) oraz art. 68 ust. 1 Konstytucji RP (prawo do ochrony zdrowia). Sprawa wywodziła się z pozwu o zapłatę wyrównania dodatkowego wynagrodzenia rocznego za 1998 r. Sąd Rejonowy w B. zasądził żądaną kwotę, jednak Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z 13 stycznia 2000 r. zmienił wyrok i oddalił powództwo. Sąd Okręgowy oparł swoje rozstrzygnięcie na art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 1997 r. o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pracowników jednostek sfery budżetowej, wskazując, że wynagrodzenie to ustala się przy uwzględnieniu składników przyjmowanych do obliczenia ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy, a zaskarżone rozporządzenie wyklucza wynagrodzenie za czas choroby z tych składników. Trybunał Konstytucyjny, rozpoznając skargę, stwierdził, że skarżąca błędnie wskazała wzorzec konstytucyjny. Skoro przedmiotem roszczenia było dodatkowe wynagrodzenie roczne, a nie prawo do płatnego urlopu, to wzorcem konstytucyjnym nie mógł być art. 66 ust. 2 Konstytucji RP. Trybunał podkreślił, że argument o nieodpłatności części urlopu z powodu wykluczenia wynagrodzenia za czas choroby nie może uzasadniać naruszenia prawa do wynagrodzenia za pracę. Ponadto, zarzut naruszenia prawa do ochrony zdrowia przez nieprawidłowe ustalenie wynagrodzenia za czas urlopu dla podratowania zdrowia wykraczał poza przedmiotowe granice skargi, gdyż orzeczenie sądu dotyczyło dodatkowego wynagrodzenia rocznego. Trybunał wskazał również, że nie można opierać skargi konstytucyjnej na zarzucie naruszenia ustawy zwykłej (art. 172 k.p.), zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji RP. W związku z powyższym, Trybunał Konstytucyjny postanowił odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, skarżąca błędnie wskazała wzorzec konstytucyjny. Sprawa dotyczyła prawa do wynagrodzenia za pracę (dodatkowego wynagrodzenia rocznego), a nie prawa do płatnego urlopu.
Uzasadnienie
Trybunał stwierdził, że przedmiotem roszczenia było dodatkowe wynagrodzenie roczne, a nie prawo do płatnego urlopu. W związku z tym, art. 66 ust. 2 Konstytucji RP nie mógł być wzorcem konstytucyjnym dla oceny zarzutu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odmowa nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej
Strona wygrywająca
Trybunał Konstytucyjny
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Izabela N. | osoba_fizyczna | skarżąca |
| Sąd Rejonowy w B. | instytucja | pozwany |
| Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych | instytucja | instancja odwoławcza |
Przepisy (6)
Główne
Dz.U. Nr 160, poz. 1080 art. 4 § ust. 1
Ustawa z dnia 12 grudnia 1997 r. o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pracowników jednostek sfery budżetowej
Wynagrodzenie to ustala się przy uwzględnieniu składników przyjmowanych do obliczenia ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy.
Dz.U. Nr 78, poz. 483 art. 79 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Skarga konstytucyjna może być oparta tylko na zarzucie naruszenia przepisów konstytucyjnych.
Pomocnicze
Dz.U. Nr 2, poz. 14 art. 6 § pkt 4 i 7
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 8 stycznia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop
Przepis ten wyklucza wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy z powodu choroby z wskaźników decydujących o wyliczeniu ekwiwalentu pieniężnego za urlop, tym samym wynagrodzenia za czas choroby nie bierze się pod uwagę dla ustalenia dodatkowego wynagrodzenia rocznego.
Dz.U. Nr 78, poz. 483 art. 66 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Dotyczy prawa do płatnego urlopu.
Dz.U. Nr 78, poz. 483 art. 68 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Dotyczy prawa do ochrony zdrowia.
k.p. art. 172
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błędne wskazanie wzorca konstytucyjnego przez skarżącą (prawo do urlopu zamiast prawa do wynagrodzenia za pracę). Zarzuty dotyczące prawa do ochrony zdrowia wykraczają poza przedmiot skargi. Niedopuszczalność opierania skargi konstytucyjnej na zarzucie naruszenia ustawy zwykłej.
Odrzucone argumenty
Przepisy rozporządzenia naruszają prawo do płatnego urlopu. Przepisy rozporządzenia naruszają prawo do ochrony zdrowia.
Godne uwagi sformułowania
Wzorzec ten nie może być podstawą dla oceny sformułowanego w niej zarzutu. Błędne określenie wzorca rzutuje również na wskazany w skardze sposób naruszenia praw skarżącej. Granice przedmiotowe skargi konstytucyjnej wyznacza m.in. orzeczenie sądu rozstrzygające ostatecznie o prawach skarżącej.
Skład orzekający
Lech Garlicki
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie wzorca konstytucyjnego w skardze konstytucyjnej, zakres przedmiotowy skargi, dopuszczalność zarzutów wobec ustaw zwykłych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z dodatkowym wynagrodzeniem rocznym i rozporządzeniem o urlopach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje kluczowe zasady proceduralne dotyczące skargi konstytucyjnej, w tym znaczenie prawidłowego wskazania wzorca konstytucyjnego i zakresu skargi.
“Błąd we wzorcu konstytucyjnym pogrzebał skargę: Trybunał wyjaśnia granice kontroli.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmieniony270 POSTANOWIENIE z dnia 26 czerwca 2000 r. Sygn. Ts 42/00 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Lech Garlicki po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Izabeli N., w sprawie zgodności: § 6 pkt 4 i 7 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 8 stycznia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop (Dz.U. Nr 2, poz. 14) z art. 66 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz z art. 172 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz.U. Nr 24, poz. 141; tekst jednolity z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.) p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. Uzasadnienie: W skardze konstytucyjnej z 21 marca 2000 r. zarzucono, że § 6 pkt 4 i 7 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 8 stycznia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop (Dz.U. Nr 2, poz. 14) narusza art. 66 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżąca podniosła, iż wskazany przepis rozporządzenia wyklucza z “wynagrodzenia urlopowego” całe wynagrodzenie jakie otrzymała za czas niezdolności do pracy na skutek choroby. Odliczanie wynagrodzenia za czas choroby powoduje w konsekwencji, iż pewna część urlopu wypoczynkowego pozostaje nieodpłatna. Zdaniem skarżącej narusza to wyrażone w art. 66 ust. 2 konstytucji prawo do płatnego urlopu, a dodatkowo – w uzasadnieniu skargi – podnosi ona, że naruszone też zostało, wynikające z art. 68 ust. 1 konstytucji prawo do ochrony zdrowia. W tym ostatnim przypadku naruszenie polega na tym, iż przy ustalaniu wysokości wynagrodzenia za czas urlopu nie wlicza się wynagrodzenia za czas pozostawania na urlopie dla podratowania zdrowia. Skarżąca skierowała przeciwko Sądowi Rejonowemu w B. pozew o zapłatę z tytułu wyrównania dodatkowego wynagrodzenia za rok 1998. Sąd Rejonowy – Sąd Pracy w B. wyrokiem z 14 października 1998 r. zasądził na rzecz skarżącej żądaną kwotę wraz z odsetkami. Na skutek apelacji pozwanego Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z 13 stycznia 2000 r. zmienił zaskarżony wyrok i powództwo oddalił. W uzasadnieniu Sąd Okręgowy wskazał, iż w myśl art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 1997 r. o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pracowników jednostek sfery budżetowej (Dz.U. Nr 160, poz. 1080) wynagrodzenie to ustala się przy uwzględnieniu składników przyjmowanych do obliczenia ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy. Zdaniem Sądu Okręgowego § 6 zaskarżonego rozporządzenia określa, których składników wynagrodzenia nie bierze się pod uwagę przy wyliczaniu ekwiwalentu pieniężnego za urlop. Przepis ten jednoznacznie wyklucza wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy z powodu choroby spośród wskaźników decydujących o wyliczeniu ekwiwalentu pieniężnego za urlop, tym samym wynagrodzenia za czas choroby nie bierze się pod uwagę dla ustalenia dodatkowego wynagrodzenia rocznego, o którym mowa w art. 4 ust. 1 ustawy z 12 grudnia 1997 roku. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Skarżąca dochodziła w pozwie zasądzenia określonej kwoty z tytułu wyrównania dodatkowego wynagrodzenia rocznego za 1998 r. Wyrok Sądu Okręgowego rozstrzygający o jej prawie do wynagrodzenia został oparty na art. 4 ust. 1 ustawy z 12 grudnia 1997 r. o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pracowników sfery budżetowej i § 6 zaskarżonego rozporządzenia. Zastosowanie tego ostatniego przepisu miało na celu ustalenie składników decydujących o wysokości dodatkowego wynagrodzenia za rok 1998. Tymczasem skarżąca zarzucając naruszenie jej prawa do dodatkowego wynagrodzenia za pracę, wskazuje jednocześnie na art. 66 ust. 2 konstytucji, dotyczący prawa do płatnego urlopu, jako podstawę swych konstytucyjnych uprawnień. Skoro przedmiotem roszczenia było ustalenie wysokości wynagrodzenia za pracę (a raczej szczególnego składnika, jakim jest dodatkowe wynagrodzenie roczne), to jako wzorca konstytucyjnego nie można powoływać przepisu dotyczącego prawa do urlopu. Tym samym należy stwierdzić, iż w skardze w sposób błędny wskazano wzorzec konstytucyjny. Wzorzec ten nie może być podstawą dla oceny sformułowanego w niej zarzutu. Błędne określenie wzorca rzutuje również na wskazany w skardze sposób naruszenia praw skarżącej. Zdaniem skarżącej naruszenie jej praw polega przede wszystkim na tym, iż przy każdorazowym odliczaniu wynagrodzenia za czas choroby pewna część urlopu wypoczynkowego byłaby nieodpłatna. Argument ten mógłby być brany pod uwagę przy uzasadnianiu naruszenia konstytucyjnego prawa do płatnego urlopu, nie może natomiast uzasadniać w jakikolwiek sposób naruszenia konstytucyjnego prawa do wynagrodzenia za pracę. Należy również podkreślić, że w ramach niniejszej skargi konstytucyjnej nie mieści się zarzut naruszenia art. 68 ust. 1 konstytucji przez § 6 pkt 4 zaskarżonego rozporządzenia. Granice przedmiotowe skargi konstytucyjnej wyznacza m.in. orzeczenie sądu rozstrzygające ostatecznie o prawach skarżącej. W niniejszej sprawie przedmiotem orzeczenia sądu była wysokość dodatkowego rocznego wynagrodzenia za pracę należnego skarżącej, a nie wysokość wynagrodzenia z tytułu urlopu dla podratowania zdrowia. Dlatego też zarzuty związane z naruszeniem prawa do ochrony zdrowia przez nieprawidłowe ustalenie wynagrodzenia za czas urlopu dla podratowania zdrowia nie mogą być merytorycznie rozpoznane w toczącym się przed Trybunałem postępowaniu. Nie ma też możliwości oparcia skargi konstytucyjnej na zarzucie naruszenia art. 172 kodeksu pracy. Zgodnie bowiem z art. 79 ust. 1 konstytucji, skarga konstytucyjna może być oparta tylko na zarzucie naruszenia przepisów konstytucyjnych (w zakresie w nim określonym), nie ma natomiast możliwości stawiania w tym postępowaniu zarzutu naruszenia ustawy zwykłej. Mając powyższe na względzie należało odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI