Ts 401/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarga konstytucyjna została wniesiona przez W.K. przeciwko przepisom Kodeksu postępowania cywilnego (art. 410 § 1 zd. pierwsze i art. 403 § 2 kpc) oraz Kodeksu cywilnego (art. 898 § 1 w zw. z art. 6 kc) w związku z postępowaniem dotyczącym odwołania darowizn. Skarżący zarzucił niezgodność tych przepisów z art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Główne zarzuty dotyczyły uzależnienia dopuszczalności skargi o wznowienie postępowania od złożenia wniosku dowodowego w poprzednim postępowaniu, nawet jeśli strona nie wiedziała o istnieniu nowych okoliczności, oraz braku jasnej definicji 'rażącej niewdzięczności' w Kodeksie cywilnym, co miało utrudniać dochodzenie praw przez darczyńcę. Skarżący powołał się na fakt, że w toku innego postępowania uzyskał opinię biegłych wskazującą na zaburzenia psychiczne jego byłej żony, które mogłyby stanowić podstawę do odwołania darowizn, jednak jego skarga o wznowienie postępowania została odrzucona z powodu braku odpowiedniej inicjatywy dowodowej w poprzednim postępowaniu. Trybunał Konstytucyjny, po wstępnym rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym, postanowił odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. Uzasadnienie opierało się na stwierdzeniu oczywistej bezzasadności zarzutów dotyczących przepisów kpc, wskazując, że obowiązek wykazania nowych okoliczności dotyczy sytuacji, gdy strona miała obiektywną możliwość ich ujawnienia. Trybunał podkreślił, że skarga o wznowienie postępowania ma charakter wyjątkowy i nie służy korygowaniu zaniedbań strony. Ponadto, Trybunał stwierdził, że przepisy kc dotyczące 'rażącej niewdzięczności' nie stanowiły podstawy prawnej ostatecznego orzeczenia w sprawie skarżącego, co czyniło skargę niedopuszczalną w tym zakresie jako próbę abstrakcyjnej kontroli przepisów. Trybunał zaznaczył również, że zarzuty dotyczące art. 31 ust. 3 Konstytucji (zasada proporcjonalności) nie mogą stanowić samodzielnej podstawy skargi. W konsekwencji, Trybunał uznał, że skarżący nie wykazał spełnienia przesłanek formalnych skargi konstytucyjnej, a jego zarzuty były oczywiście bezzasadne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przesłanek dopuszczalności skargi o wznowienie postępowania oraz podstaw formalnych skargi konstytucyjnej.
Dotyczy specyficznej sytuacji skarżącego i jego zaniedbań procesowych. Interpretacja przepisów proceduralnych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przepisy art. 410 § 1 zdanie pierwsze i art. 403 § 2 kpc, uzależniające dopuszczalność skargi o wznowienie postępowania od wcześniejszego złożenia wniosku dowodowego, naruszają prawo do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji) i zakaz zamykania drogi sądowej (art. 77 ust. 2 Konstytucji)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty są oczywiście bezzasadne. Przepisy te nie nakładają obowiązku spełnienia niemożliwego warunku, a jedynie wymagają od strony zachowania należytej staranności w poprzednim postępowaniu. Skarga o wznowienie postępowania ma charakter wyjątkowy i nie służy korygowaniu zaniedbań strony.
Uzasadnienie
Trybunał uznał, że art. 403 § 2 kpc wymaga od strony obiektywnej możliwości skorzystania ze środków dowodowych. Niemożność skorzystania nie zachodzi, gdy strona zaniechała inicjatywy dowodowej z własnych przyczyn. Skarga o wznowienie postępowania nie może być wykorzystywana do korygowania błędów popełnionych w poprzednim postępowaniu, co zapewniałoby trwałość prawomocnych orzeczeń.
Czy przepisy art. 898 § 1 kc w zw. z art. 6 kc oraz art. 227, 233 § 1, 278 § 1 i 290 kpc, dotyczące odwołania darowizny z powodu rażącej niewdzięczności, naruszają prawo do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji) i zakaz zamykania drogi sądowej (art. 77 ust. 2 Konstytucji) ze względu na brak materialnoprawnej definicji 'rażącej niewdzięczności' oraz nieprawidłowe rozłożenie ciężaru dowodu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarga w tym zakresie jest niedopuszczalna, ponieważ wskazane przepisy nie stanowiły podstawy prawnej ostatecznego orzeczenia w sprawie skarżącego.
Uzasadnienie
Trybunał stwierdził, że przepisy dotyczące odwołania darowizny nie były podstawą prawną ostatecznego orzeczenia w sprawie skarżącego, które dotyczyło odrzucenia skargi o wznowienie postępowania. W związku z tym, skarga konstytucyjna w tym zakresie stanowiła próbę abstrakcyjnej kontroli przepisów, co jest niedopuszczalne.
Czy przepisy kpc i kc, kwestionowane w skardze, naruszają zasadę proporcjonalności oraz zakaz naruszania istoty wolności lub praw (art. 31 ust. 3 Konstytucji)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty te nie mogą stanowić samodzielnej podstawy skargi konstytucyjnej.
Uzasadnienie
Trybunał przypomniał, że art. 31 ust. 3 Konstytucji nie jest samodzielnym źródłem praw i wolności, a jedynie określa sposób ich ograniczania. Wymaga uprzedniego wykazania istnienia konstytucyjnego prawa lub wolności, które zostało ograniczone.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W.K. | osoba_fizyczna | skarżący |
Przepisy (8)
Główne
kpc art. 410 § § 1 zdanie pierwsze
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie przepisanego terminu, niedopuszczalną lub nieopartą na ustawowej podstawie.
kpc art. 403 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Można żądać wznowienia postępowania w razie późniejszego wykrycia prawomocnego wyroku, dotyczącego tego samego stosunku prawnego, albo wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu.
kc art. 898 § § 1
Kodeks cywilny
Darczyńca może odwołać darowiznę nawet już wykonaną, jeżeli obdarowany dopuścił się względem niego rażącej niewdzięczności.
Pomocnicze
kc art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z tego stanu rzeczy wywodzi skutki prawne.
kpc art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
Przedmiotem dowodu są fakty mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
kpc art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału.
kpc art. 278 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
W wypadkach gdy do ustalenia faktów wymaga się wiadomości specjalnych, sąd po wysłuchaniu w przedmiocie ich powołania stron może przeprowadzić dowód z opinii biegłego.
kpc art. 290
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd pomija dowód, gdy okoliczności, na które dowód ma być przeprowadzony, zostały już stwierdzone zgodnie z twierdzeniem strony.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy kpc dotyczące wznowienia postępowania wymagają od strony zachowania należytej staranności i nie służą korygowaniu jej zaniedbań. • Przepisy kc dotyczące rażącej niewdzięczności nie były podstawą prawną ostatecznego orzeczenia w sprawie skarżącego. • Art. 31 ust. 3 Konstytucji nie może być samodzielną podstawą skargi konstytucyjnej.
Odrzucone argumenty
Przepisy kpc uzależniają dopuszczalność skargi o wznowienie postępowania od spełnienia niemożliwego warunku złożenia wniosku dowodowego. • Brak materialnoprawnej definicji 'rażącej niewdzięczności' i nieprawidłowe rozłożenie ciężaru dowodu naruszają prawo do sądu. • Rozpatrywanie skargi o wznowienie postępowania na posiedzeniu niejawnym bez merytorycznej kontroli narusza prawo do sądu.
Godne uwagi sformułowania
skarga konstytucyjna jest nadzwyczajnym środkiem ochrony konstytucyjnych wolności lub praw • oczywista bezzasadność zarzutów • nie można mówić o spełnieniu przesłanek przewidzianych w art. 403 § 2 kpc • nieusprawiedliwione zaniechanie przysługującej mu inicjatywy dowodowej • nie stanowiły podstawy prawnej ostatecznego orzeczenia • nie może być wykorzystywana jako instrument służący korygowaniu zaniedbań popełnionych w postępowaniu poprzedzającym jej wniesienie • postulat de lege ferenda
Skład orzekający
Stanisław Biernat
członek
Mirosław Granat
członek
Marek Zubik
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek dopuszczalności skargi o wznowienie postępowania oraz podstaw formalnych skargi konstytucyjnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji skarżącego i jego zaniedbań procesowych. Interpretacja przepisów proceduralnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z prawem do sądu i możliwością wznowienia postępowania, a także interpretacji przepisów materialnych dotyczących odwołania darowizny. Pokazuje, jak istotne jest przestrzeganie wymogów formalnych i staranność procesowa.
“Czy zaniedbanie w sądzie może zamknąć drogę do sprawiedliwości? Trybunał Konstytucyjny wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.