Orzeczenie · 2016-04-21

Ts 391/15

Sąd
Trybunał Konstytucyjny
Data
2016-04-21
tkinneprawa konstytucyjneWysokakonstytucyjny
skarga konstytucyjnakodeks karny wykonawczyprawo do sądudwuinstancyjnośćkontrola sądowapostępowanie karne wykonawczeTrybunał Konstytucyjny

Skarga konstytucyjna J.K. skierowana do Trybunału Konstytucyjnego dotyczyła zgodności przepisów Kodeksu karnego wykonawczego (kkw) z Konstytucją RP. Skarżący kwestionował art. 7 § 1 kkw w zakresie podstawy skargi na decyzję organu, art. 7 § 5 kkw w zakresie braku zażalenia na postanowienie sądu oraz art. 7 § 2 w zw. z art. 3 kkw w zakresie sądu rozpoznającego skargę. Zarzucał naruszenie prawa do sądu (art. 45), prawa do zaskarżenia (art. 78) i zasady dwuinstancyjności (art. 176 ust. 1). Trybunał Konstytucyjny, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, postanowił odmówić nadania dalszego biegu skardze. Uzasadnił to oczywistą bezzasadnością zarzutów. Stwierdził, że kontrola decyzji pozasądowych organów postępowania wykonawczego przez sąd jest zadaniem z zakresu ochrony prawnej, a nie wymiaru sprawiedliwości, co oznacza, że prawo do sądu (art. 45) jest zachowane przez możliwość jednokrotnej kontroli sądowej. Prawo do zaskarżenia (art. 78) nie wymaga dwuinstancyjności sądowej, a zasada dwuinstancyjności (art. 176 ust. 1) dotyczy wyłącznie postępowania sądowego. Trybunał wskazał również na błędną wykładnię przepisów przez skarżącego oraz nieprawidłowe powołanie art. 32 i art. 31 ust. 3 Konstytucji jako samodzielnych wzorców kontroli. Ponadto, Trybunał zaznaczył, że art. 7 § 5 kkw nie był podstawą ostatecznego orzeczenia w sprawie skarżącego, co czyni skargę niedopuszczalną w tym zakresie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja zakresu prawa do sądu, zasady dwuinstancyjności oraz kontroli sądowej decyzji pozasądowych organów postępowania wykonawczego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyfiki postępowania w przedmiocie kar dyscyplinarnych w postępowaniu wykonawczym i zasad wnoszenia skargi konstytucyjnej.

Zagadnienia prawne (5)

Czy art. 7 § 1 kkw, ograniczający podstawę skargi na decyzję organu do jej niezgodności z prawem, narusza prawo do wszechstronnego rozpoznania sprawy i prawo do sądu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, prawo do sądu jest zachowane, ponieważ sąd kontroluje decyzję organu pozasądowego, co jest zadaniem z zakresu ochrony prawnej, a nie wymiaru sprawiedliwości. "Niezgodność z prawem" jest rozumiana szeroko.

Uzasadnienie

Trybunał uznał, że kontrola sądowa decyzji pozasądowych organów postępowania wykonawczego stanowi zadanie z zakresu ochrony prawnej, a nie wymiaru sprawiedliwości. Prawo do sądu (art. 45 Konstytucji) jest zachowane, gdy zapewniona jest możliwość kontroli rozstrzygnięcia organu przez sąd. Ponadto, pojęcie "niezgodności z prawem" w art. 7 § 1 kkw jest rozumiane szeroko, obejmując naruszenia prawa materialnego i procesowego.

Czy art. 7 § 5 kkw, wyłączający zażalenie na postanowienie sądu rozpoznającego skargę, narusza prawo do zaskarżenia i zasadę dwuinstancyjności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, prawo do zaskarżenia nie wymaga dwuinstancyjności sądowej, a zasada dwuinstancyjności dotyczy wyłącznie postępowania sądowego, a nie kontroli sądowej decyzji pozasądowych.

Uzasadnienie

Trybunał stwierdził, że prawo do zaskarżenia (art. 78 Konstytucji) nie jest absolutne i nie wymaga dwuinstancyjności sądowej. Zasada dwuinstancyjności (art. 176 ust. 1 Konstytucji) odnosi się wyłącznie do postępowania sądowego, a nie do kontroli sądowej aktów władzy publicznej. Ponadto, art. 7 § 5 kkw nie był podstawą ostatecznego orzeczenia w sprawie skarżącego.

Czy art. 7 § 2 w zw. z art. 3 kkw, który może prowadzić do rozpoznania skargi przez ten sam sąd, który wydał zarządzenie o zgodzie na karę dyscyplinarną, narusza prawo do sądu i zasadę niezawisłości sędziowskiej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut opiera się na błędnym utożsamianiu sędziego penitencjarnego z sądem. Sędzia penitencjarny jest organem postępowania wykonawczego, a dopiero jego zarządzenie może być zaskarżone do sądu.

Uzasadnienie

Trybunał podkreślił, że sędzia penitencjarny jest organem postępowania wykonawczego, a nie sądem. Dopiero zaskarżenie jego zarządzenia trafia do sądu. Zarzut skarżącego opiera się na błędnym utożsamianiu tych dwóch podmiotów.

Czy art. 32 Konstytucji (równość wobec prawa) może być samodzielnym wzorcem kontroli w skardze konstytucyjnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, art. 32 Konstytucji ma charakter "metaprawa" i może być powołany jako wzorzec kontroli tylko w związku z innymi przepisami gwarantującymi konkretne wolności i prawa.

Uzasadnienie

Trybunał konsekwentnie orzeka, że art. 32 Konstytucji nie może być samodzielnym wzorcem kontroli w skardze konstytucyjnej, lecz musi być powiązany z innymi przepisami gwarantującymi konkretne wolności i prawa.

Czy art. 31 ust. 3 Konstytucji (zasada proporcjonalności) może być samodzielnym wzorcem kontroli w skardze konstytucyjnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, art. 31 ust. 3 Konstytucji nie jest źródłem wolności ani praw i nie może być samodzielną podstawą skargi, lecz może jedynie towarzyszyć powołaniu innej podstawy prawnej.

Uzasadnienie

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału, art. 31 ust. 3 Konstytucji nie może być samodzielną podstawą skargi konstytucyjnej, a jedynie może służyć wykazaniu, że ograniczenie wolności lub prawa poszło za daleko.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej
Strona wygrywająca
Skarb Państwa (w kontekście odrzucenia skargi)

Strony

NazwaTypRola
J.K.osoba_fizycznaskarżący

Przepisy (6)

Główne

k.k.w. art. 7 § § 1

Kodeks karny wykonawczy

Przepis ten reguluje prawo do wniesienia skargi na decyzję organu postępowania wykonawczego z powodu jej niezgodności z prawem. "Niezgodność z prawem" jest rozumiana szeroko, obejmując naruszenia prawa materialnego i procesowego.

k.k.w. art. 7 § § 5

Kodeks karny wykonawczy

Przepis ten stanowi, że na postanowienie sądu wydane na skutek rozpoznania skargi nie przysługuje zażalenie. Trybunał uznał, że nie stanowił on podstawy ostatecznego orzeczenia w sprawie skarżącego.

k.k.w. art. 7 § § 2

Kodeks karny wykonawczy

W zw. z art. 3 kkw, reguluje sąd właściwy do rozpoznania skargi na decyzję organu postępowania wykonawczego. Trybunał wskazał na błędne utożsamianie przez skarżącego sędziego penitencjarnego z sądem.

Pomocnicze

u.o.TK art. 64

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

u.o.TK art. 65

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

u.o.TK art. 77 § ust. 3 pkt 3

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kontrola decyzji pozasądowych organów postępowania wykonawczego przez sąd jest zadaniem z zakresu ochrony prawnej, a nie wymiaru sprawiedliwości. • Prawo do sądu (art. 45 Konstytucji) jest zachowane przez możliwość jednokrotnej kontroli sądowej. • Prawo do zaskarżenia (art. 78 Konstytucji) nie wymaga dwuinstancyjności sądowej. • Zasada dwuinstancyjności (art. 176 ust. 1 Konstytucji) dotyczy wyłącznie postępowania sądowego. • Sędzia penitencjarny nie jest sądem, a jego zarządzenie może być zaskarżone do sądu. • Art. 32 i art. 31 ust. 3 Konstytucji nie mogą być samodzielnymi wzorcami kontroli. • Art. 7 § 5 kkw nie był podstawą ostatecznego orzeczenia w sprawie skarżącego.

Odrzucone argumenty

Przepisy kkw naruszają prawo do wszechstronnego rozpoznania sprawy i prawo do sądu. • Brak zażalenia na postanowienie sądu narusza prawo do zaskarżenia i zasadę dwuinstancyjności. • Rozpoznawanie skargi przez ten sam sąd, który wydał zarządzenie o zgodzie na karę dyscyplinarną, narusza prawo do sądu. • Art. 32 i art. 31 ust. 3 Konstytucji powinny być podstawą skargi. • Art. 7 § 5 kkw był podstawą ostatecznego orzeczenia naruszającego prawa skarżącego.

Godne uwagi sformułowania

oczywista bezzasadność zarzutów • zadanie z zakresu ochrony prawnej • nie pokrywa się z zakresem znaczeniowym pojęcia "wiążące rozpoznanie spraw" • nie budzi wątpliwości, że prawo do sądu jest zachowane na gruncie takich regulacji, które (...) zapewniają kontrolę sądową rozstrzygnięcia • nie odnosi się natomiast do sytuacji, w których sąd działa jako organ kontrolujący inne niż rozstrzygnięcia sądowe akty władzy publicznej • błędna wykładnia przedmiotowej normy przez skarżącego • błędnym utożsamianiu organu, jakim jest sędzia penitencjarny, z sądem • prawo do równego traktowania ma "charakter niejako prawa drugiego stopnia (»metaprawa«)" • nie jest źródłem wolności ani praw

Skład orzekający

Stanisław Biernat

członek

Andrzej Wróbel

przewodniczący i sprawozdawca

Marek Zubik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu prawa do sądu, zasady dwuinstancyjności oraz kontroli sądowej decyzji pozasądowych organów postępowania wykonawczego."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania w przedmiocie kar dyscyplinarnych w postępowaniu wykonawczym i zasad wnoszenia skargi konstytucyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z prawem do sądu i dwuinstancyjnością, ale w specyficznym kontekście postępowania wykonawczego. Wyjaśnia, kiedy kontrola sądowa nie musi być dwuinstancyjna.

Czy kontrola sądowa zawsze musi być dwuinstancyjna? Trybunał Konstytucyjny wyjaśnia granice prawa do sądu.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst