Ts 388/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarga konstytucyjna została wniesiona przez Sp. z o.o. z siedzibą w K. i A.Z. przeciwko art. 493 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (kpc). Skarżący zarzucili, że przepis ten, wprowadzając tzw. prekluzję sądową, stanowi podstawę do pominięcia przez sąd wniosków dowodowych, które nie zostały zgłoszone w zarzutach od nakazu zapłaty. Sprawa, w związku z którą wniesiono skargę, dotyczyła nakazu zapłaty wydanego przez Sąd Okręgowy w K., utrzymanego w mocy wyrokiem sądu pierwszej instancji, oddalonego apelacją przez Sąd Apelacyjny w K., a następnie skargę kasacyjną oddalił Sąd Najwyższy. Sąd Najwyższy uznał, że wniosek dowodowy skarżących był spóźniony w świetle art. 493 § 1 kpc. Skarżący wskazali, że to wyrok Sądu Najwyższego, który zastosował kwestionowany przepis, naruszył ich prawa konstytucyjne. Trybunał Konstytucyjny, po wstępnym rozpoznaniu, postanowił odmówić nadania dalszego biegu skardze. Uzasadnił to tym, że skarga konstytucyjna musi spełniać szereg przesłanek dopuszczalności, w tym musi być oparta na naruszeniu wynikającym z normatywnej treści przepisu, a nie z aktu jego stosowania lub zaniechań samego skarżącego. W tej sprawie Trybunał stwierdził, że przyczyną oddalenia wniosku dowodowego było nieprzedstawienie przez skarżących w piśmie procesowym uzasadnienia dla późniejszego zgłoszenia dowodu, co stanowiło ich własne zaniechanie. Trybunał podkreślił, że skarga nie może służyć korygowaniu zaniedbań popełnionych w postępowaniu poprzedzającym jej wniesienie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaWykazanie, że skarga konstytucyjna nie jest środkiem do naprawiania błędów procesowych popełnionych przez stronę w postępowaniu przed sądami niższych instancji.
Dotyczy specyficznej sytuacji, w której skarżący nie uprawdopodobnił braku swojej winy w niezgłoszeniu dowodu w terminie.
Zagadnienia prawne (1)
Czy art. 493 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego, wprowadzający prekluzję dowodową, narusza art. 45 ust. 1 (prawo do rzetelnego procesu sądowego) i art. 77 ust. 2 (prawo do sądu) Konstytucji RP, poprzez uniemożliwienie zgłoszenia wniosków dowodowych po terminie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis ten nie narusza wskazanych artykułów Konstytucji, ponieważ nie uniemożliwia zgłoszenia dowodów po terminie, lecz uzależnia to od spełnienia określonych przesłanek, takich jak uprawdopodobnienie braku winy w niezgłoszeniu dowodu wcześniej lub brak zwłoki w rozpoznaniu sprawy.
Uzasadnienie
Trybunał uznał, że przyczyną naruszenia konstytucyjnych praw skarżących nie jest sama norma prawna zawarta w art. 493 § 1 kpc, lecz zaniechania skarżących, którzy nie uprawdopodobnili braku swojej winy w niezgłoszeniu wniosku dowodowego w terminie. Skarga konstytucyjna nie może być wykorzystywana do korygowania zaniedbań procesowych strony.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Sp. z o.o. z siedzibą w K. | spółka | skarżący |
| A.Z. | osoba_fizyczna | skarżący |
Przepisy (7)
Główne
k.p.c. art. 493 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis ten wprowadza prekluzję dowodową, wymagając zgłoszenia dowodów przed wdaniem się w spór co do istoty sprawy, pod rygorem ich utraty. Dopuszcza jednak możliwość zgłoszenia spóźnionych dowodów, jeśli strona uprawdopodobni brak swojej winy lub brak zwłoki w rozpoznaniu sprawy.
Pomocnicze
Konstytucja art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Dotyczy prawa do rzetelnego i sprawiedliwego procesu sądowego.
Konstytucja art. 77 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Dotyczy prawa do sądu i zamknięcia drogi sądowej.
ustawa o TK art. 64
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
ustawa o TK art. 65
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
ustawa o TK art. 66
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
ustawa o TK art. 77 § ust. 3
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przyczyną naruszenia konstytucyjnych praw skarżących nie jest norma prawna, lecz ich własne zaniechania procesowe. • Skarga konstytucyjna nie służy korygowaniu błędów i zaniedbań popełnionych w postępowaniu przed sądami powszechnymi. • Przepis art. 493 § 1 kpc nie uniemożliwia zgłoszenia dowodów po terminie, lecz uzależnia to od spełnienia określonych przesłanek.
Odrzucone argumenty
Art. 493 § 1 kpc narusza prawo do rzetelnej i sprawiedliwej procedury sądowej (art. 45 ust. 1 Konstytucji) oraz zamyka drogę sądową (art. 77 ust. 2 Konstytucji). • Zakwestionowany przepis uniemożliwił skarżącym przedstawienie dowodu i swojej argumentacji.
Godne uwagi sformułowania
prekluzja sądowa • pominięcia przez sąd orzekający w sprawie – niezgłoszonych w zarzutach od nakazu zapłaty – wniosków dowodowych • zarzuty dotyczące oddalenia wniosku dowodowego skarżących choć były uzasadnione, to nie były skuteczne, ponieważ mimo błędnego uzasadnienia, stanowisko sądów niższych instancji odpowiada prawu • dowód ten został zgłoszony po terminie do wniesienia zarzutów od nakazu zapłaty, a zatem w świetle art. 493 § 1 kpc był spóźniony • nieprzedstawienie przez skarżących w piśmie zatytułowanym „uzupełnienie zarzutów” uzasadnienia dla późniejszego zgłoszenia dowodu, uniemożliwia merytoryczne rozpoznanie skargi.
Skład orzekający
Stanisław Rymar
przewodniczący i sprawozdawca
Piotr Tuleja
członek
Sławomira Wronkowska-Jaśkiewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Wykazanie, że skarga konstytucyjna nie jest środkiem do naprawiania błędów procesowych popełnionych przez stronę w postępowaniu przed sądami niższych instancji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której skarżący nie uprawdopodobnił braku swojej winy w niezgłoszeniu dowodu w terminie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu procedury cywilnej - prekluzji dowodowej i jej zgodności z Konstytucją, co jest istotne dla praktyków prawa. Pokazuje też, jak ważne jest prawidłowe formułowanie zarzutów i wniosków dowodowych.
“Prekluzja dowodowa: czy sąd może odrzucić Twój wniosek dowodowy? Trybunał Konstytucyjny wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.