Ts 384/08

Trybunał Konstytucyjny2010-07-05
SAOSinnekontrola konstytucyjnościNiskakonstytucyjny
prawo konstytucyjneprawo ustrojowesędziowiepostępowanie dyscyplinarneprawo do obronyTrybunał Konstytucyjnyskarga konstytucyjna

Trybunał Konstytucyjny nie uwzględnił zażalenia na postanowienie o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej dotyczącej wykorzystania wyjaśnień sędziego złożonych przed postawieniem zarzutów.

Skarżąca wniosła skargę konstytucyjną kwestionując art. 114 § 1 Prawa o ustroju sądów powszechnych, zarzucając niezgodność z Konstytucją możliwości wykorzystania wyjaśnień sędziego złożonych przed wszczęciem postępowania dyscyplinarnego jako dowodu. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skardze dalszego biegu, uznając zarzuty za bezzasadne i niedopuszczalne. W zażaleniu skarżąca podtrzymała swoje stanowisko. Trybunał nie uwzględnił zażalenia, stwierdzając, że zaskarżony przepis nie zawiera normy prawnej umożliwiającej wykorzystanie takich wyjaśnień w postępowaniu dyscyplinarnym.

Skarżąca Magdalena P. wniosła skargę konstytucyjną, kwestionując zgodność art. 114 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych (u.s.p.) z art. 42 ust. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji. Zarzuciła, że przepis ten, umożliwiając wykorzystanie wyjaśnień sędziego złożonych przed rzecznikiem dyscyplinarnym i przed przedstawieniem zarzutów, narusza konstytucyjne prawo do obrony. Trybunał Konstytucyjny postanowieniem z 30 września 2009 r. odmówił nadania skardze dalszego biegu, uznając ją częściowo za bezzasadną, a częściowo za niedopuszczalną. Trybunał stwierdził, że art. 114 § 1 u.s.p. jedynie określa zakres czynności rzecznika, a nie możliwość wykorzystania wyjaśnień sędziego w późniejszym postępowaniu. Taka możliwość wynika z innych przepisów, np. art. 389 § 1 k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p. Skarżąca wniosła zażalenie, podtrzymując swoje stanowisko, że kwestionuje normę umożliwiającą podejmowanie czynności w oparciu o wyjaśnienia złożone przed postawieniem zarzutów. Trybunał Konstytucyjny, rozpoznając zażalenie, uznał je za niezasadne. Stwierdził, że przedmiotem kontroli jest prawidłowość postanowienia o odmowie nadania dalszego biegu skardze. Trybunał uznał, że skarżąca nie przedstawiła argumentów podważających zasadność tej odmowy. Podkreślił, że zgodnie z zasadą skargowości, Trybunał jest związany zakresem przedmiotowym skargi i stwierdził, że art. 114 § 1 u.s.p. sam w sobie nie zawiera kwestionowanej przez skarżącą normy prawnej. W związku z tym, na podstawie przepisów ustawy o Trybunale Konstytucyjnym, zażalenie zostało nieuwzględnione.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, przepis ten sam w sobie nie zawiera normy prawnej umożliwiającej wykorzystanie takich wyjaśnień w postępowaniu dyscyplinarnym, a możliwość taka wynika z innych przepisów.

Uzasadnienie

Trybunał uznał, że art. 114 § 1 u.s.p. jedynie określa zakres czynności rzecznika dyscyplinarnego, a nie normę prawną pozwalającą na wykorzystanie wyjaśnień sędziego złożonych przed postawieniem zarzutów w postępowaniu dyscyplinarnym. Taka możliwość wynika z innych przepisów, np. k.p.k. i u.s.p. Związany zakresem skargi, Trybunał stwierdził, że sam zaskarżony przepis nie zawiera kwestionowanej normy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

nieuwzględnienie zażalenia

Strona wygrywająca

Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
Magdalena P.osoba_fizycznaskarżąca

Przepisy (9)

Główne

u.s.p. art. 114 § § 1

Ustawa – Prawo o ustroju sądów powszechnych

Przepis ten określa zakres czynności rzecznika dyscyplinarnego, ale nie zawiera normy prawnej umożliwiającej wykorzystanie wyjaśnień sędziego złożonych przed postawieniem zarzutów w postępowaniu dyscyplinarnym.

ustawa o TK art. 49

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Podstawa prawna nieuwzględnienia zażalenia.

ustawa o TK art. 36 § ust. 7

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Podstawa prawna nieuwzględnienia zażalenia.

Pomocnicze

k.p.k. art. 389 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Wskazany jako podstawa prawna umożliwiająca odczytanie wyjaśnień złożonych poprzednio w innym postępowaniu.

u.s.p. art. 128

Ustawa – Prawo o ustroju sądów powszechnych

Wskazany jako przepis powiązany z możliwością odczytania wyjaśnień.

Konstytucja art. 42 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Podstawa zarzutu naruszenia prawa do obrony.

Konstytucja art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Podstawa zarzutu naruszenia konstytucyjnych wolności i praw.

ustawa o TK art. 79

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Określa wymogi dotyczące skargi konstytucyjnej, w tym konieczność wskazania normy prawnej naruszającej konstytucyjne wolności i prawa.

ustawa o TK art. 47 § ust. 1

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Określa wymogi dotyczące skargi konstytucyjnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Art. 114 § 1 u.s.p. nie zawiera normy prawnej umożliwiającej wykorzystanie wyjaśnień sędziego złożonych przed postawieniem zarzutów w postępowaniu dyscyplinarnym. Możliwość wykorzystania wyjaśnień złożonych w innym postępowaniu wynika z innych przepisów (art. 389 § 1 k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p.). Skarżąca nie przedstawiła argumentów podważających zasadność odmowy nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. Trybunał Konstytucyjny jest związany zakresem przedmiotowym skargi i nie może badać przepisów, które nie stanowią podstawy zaskarżonej normy.

Odrzucone argumenty

Zaskarżony art. 114 § 1 u.s.p. narusza prawo do obrony poprzez umożliwienie wykorzystania wyjaśnień złożonych przed postawieniem zarzutów. Dla dopuszczalności kontroli konstytucyjnej nie jest niezbędne przywołanie pełnej podstawy prawnej postanowienia, skoro tylko element tej podstawy pozostaje w sprzeczności z Konstytucją.

Godne uwagi sformułowania

nie uwzględnić zażalenia nie wynika zaś z niego w szczególności możliwość wykorzystania tych wyjaśnień w toku późniejszego postępowania dyscyplinarnego nie można jednak zrekonstruować takiej normy prawnej art. 114 § 1 u.s.p. nie zawiera kwestionowanej przez skarżącą normy prawnej

Skład orzekający

Wojciech Hermeliński

przewodniczący

Zbigniew Cieślak

sprawozdawca

Marek Kotlinowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu stosowania art. 114 § 1 Prawa o ustroju sądów powszechnych w kontekście postępowania dyscyplinarnego i prawa do obrony, a także zasady kontroli konstytucyjności w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z odmową nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej i interpretacją konkretnego przepisu dotyczącego postępowania dyscyplinarnego wobec sędziów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z prawem do obrony i postępowaniem dyscyplinarnym wobec sędziów, ale jej rozstrzygnięcie opiera się na formalnej analizie zakresu przepisu, co czyni ją mniej interesującą dla szerszej publiczności.

Czy wyjaśnienia sędziego przed postawieniem zarzutów mogą być dowodem w postępowaniu dyscyplinarnym? TK wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
275/4/B/2010 POSTANOWIENIE z dnia 5 lipca 2010 r. Sygn. akt Ts 384/08 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Wojciech Hermeliński – przewodniczący Zbigniew Cieślak – sprawozdawca Marek Kotlinowski, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 września 2009 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej Magdaleny P., p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej z 28 listopada 2008 r. skarżąca wniosła o stwierdzenie niezgodności art. 114 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070, ze zm.; dalej: u.s.p.) z art. 42 ust. 2 oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji. Artykuł 114 § 1 u.s.p. stanowi: „Rzecznik dyscyplinarny podejmuje czynności dyscyplinarne na żądanie Ministra Sprawiedliwości, prezesa sądu apelacyjnego lub okręgowego oraz kolegium sądu apelacyjnego lub okręgowego, Krajowej Rady Sądownictwa, a także z własnej inicjatywy, po wstępnym wyjaśnieniu okoliczności koniecznych do ustalenia znamion przewinienia, a także złożeniu wyjaśnień przez sędziego, chyba że złożenie tych wyjaśnień nie jest możliwe”. Skarżąca zarzuciła w skardze konstytucyjnej, że zaskarżony art. 114 § 1 u.s.p. jest niezgodny z konstytucyjnym prawem do obrony zakresie, w jakim umożliwia wykorzystywanie wyjaśnień złożonych przed rzecznikiem dyscyplinarnym przed wszczęciem postępowania dyscyplinarnego i przedstawieniem zarzutów na piśmie jako dowodu w postępowaniu toczącym się następnie w przedmiocie orzekania o odpowiedzialności dyscyplinarnej. Postanowieniem z dnia 30 września 2009 r. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu – częściowo z uwagi na oczywistą bezzasadność zarzutów, a także ze względu na niedopuszczalność orzekania. Trybunał uznał, że zaskarżony przepis nie był podstawą naruszenia konstytucyjnego prawa do obrony we wskazanym w skardze konstytucyjnej zakresie. Z treści art. 114 § 1 u.s.p. wynika bowiem jedynie zakres czynności podejmowanych przez rzecznika dyscyplinarnego, obejmujący m.in. złożenie wyjaśnień przez sędziego, wobec którego złożono żądanie wszczęcia czynności dyscyplinarnych. Nie wynika zaś z niego w szczególności możliwość wykorzystania tych wyjaśnień w toku późniejszego postępowania dyscyplinarnego. Taka możliwość istnieje w oparciu o art. 389 § 1 k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p. w zw. z art. 114 § 1 u.s.p., zgodnie z którym jeśli obwiniony odmawia złożenia wyjaśnień lub wyjaśnia odmiennie niż poprzednio albo oświadcza, że pewnych okoliczności nie pamięta, dopuszcza odczytywanie w odpowiednim zakresie protokołów jego wyjaśnień złożonych poprzednio w charakterze oskarżonego w tej lub innej sprawie w postępowaniu przygotowawczym lub przed sądem albo w innym postępowaniu przewidzianym przez ustawę. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca wskazała, że kwestionuje konstytucyjność normy prawnej, która umożliwia podejmowanie jakichkolwiek czynności w postępowaniu dyscyplinarnym w oparciu o wyjaśnienia sędziego złożone przed przedstawieniem temu sędziemu zarzutów na piśmie. W ocenie skarżącej, dla dopuszczalności kontroli konstytucyjnej normy prawnej nie jest niezbędne przywołanie w skardze konstytucyjnej pełnej podstawy prawnej postanowienia, skoro tylko element tej podstawy pozostaje w sprzeczności z Konstytucją. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, zaś argumenty podniesione w zażaleniu nie podważają ustaleń przedstawionych w tym orzeczeniu i dlatego nie zasługują na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Trybunał Konstytucyjny w wyniku wniesienia zażalenia na postanowienie o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej jest jedynie prawidłowość dokonanego w nim rozstrzygnięcia. Trybunał Konstytucyjny ustalił, że w zażaleniu nie sformułowano stanowiska, które podważyłoby zasadność odmowy nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. Zgodnie z art. 79 Konstytucji oraz art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.; dalej: ustawa o TK), należy określić normę prawną, która została zastosowana przez sąd lub organ administracji publicznej w ostatecznym orzeczeniu w sprawie skarżącego i która narusza jego konstytucyjne wolności i prawa. Ponadto, skarżący obowiązany jest wskazać, jakie wolności i prawa oraz w jaki sposób zostały naruszone. Objęty niniejszą skargą konstytucyjną art. 114 § 1 u.s.p. mógłby być, co trafnie wskazał Trybunał Konstytucyjny w postanowieniu z 30 września 2009 r., jednym z przepisów służących wyprowadzeniu kwestionowanej przez skarżącą normy prawnej: umożliwienia podejmowania jakichkolwiek czynności w postępowaniu dyscyplinarnym w oparciu o wyjaśnienia sędziego złożone przed przedstawieniem temu sędziemu zarzutów na piśmie. Na podstawie zaskarżonego przepisu nie można jednak zrekonstruować takiej normy prawnej. Trybunał Konstytucyjny, związany – w myśl zasady skargowości – zakresem przedmiotowym skargi, stwierdza, że art. 114 § 1 u.s.p. nie zawiera kwestionowanej przez skarżącą normy prawnej. Biorąc powyższe okoliczności pod uwagę, należało na podstawie art. 49 w zw. z art. 36 ust. 7 ustawy o TK nie uwzględnić zażalenia wniesionego na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z 30 września 2009 r. o odmowie nadania niniejszej skardze konstytucyjnej dalszego biegu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI