Ts 38/12

Trybunał Konstytucyjny2012-12-18
SAOSinnekontrola konstytucyjnościWysokakonstytucyjny
Trybunał KonstytucyjnyKrajowa Rada Sądownictwasędziapowrót na stanowiskozwolnienia politycznezaniechanie ustawodawczeuchybienia formalnezażalenie

Trybunał Konstytucyjny nie uwzględnił zażalenia na postanowienie o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej dotyczącej braku regulacji o powrocie na stanowisko sędziego po zwolnieniach politycznych.

Skarżący Jan K. wniósł skargę konstytucyjną kwestionując brak w ustawie o KRS z 2011 r. regulacji umożliwiającej powrót na stanowisko sędziego osób zwolnionych z przyczyn politycznych. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skardze dalszego biegu z powodu uchybień formalnych, w tym uznania braku regulacji za niedopuszczalny przedmiot kontroli oraz braku uprawdopodobnienia naruszenia praw. Skarżący wniósł zażalenie, które Trybunał rozpoznał na posiedzeniu niejawnym. Trybunał uznał, że zażalenie nie podważyło podstaw odmowy, a zarzuty dotyczące pełnienia urzędu sędziego przez skarżącego jako asesora są oczywiście bezzasadne.

W skardze konstytucyjnej z 16 lutego 2012 r. Jan K. domagał się zbadania zgodności ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa z 2011 r. z Konstytucją RP, w zakresie pominięcia ustawodawczego dotyczącego możliwości powrotu na stanowisko sędziowskie osób zwolnionych z przyczyn politycznych, nawiązując do art. 13 ustawy o KRS z 1989 r. Postanowieniem z 10 października 2012 r. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze z powodu uchybień formalnych. Wskazano, że przedmiotem skargi było zaniechanie ustawodawcze, które nie podlega kontroli TK, a także brak określenia sposobu naruszenia praw konstytucyjnych i ich uprawdopodobnienia. Dodatkowo, zarzuty uznano za oczywiście bezzasadne, ponieważ skarżący nigdy nie pełnił urzędu sędziego, a art. 13 ustawy z 1989 r. miał charakter przejściowy. Jan K. wniósł zażalenie na to postanowienie, kwestionując m.in. ustalenie, że nie pełnił urzędu sędziego jako asesor. Trybunał Konstytucyjny, rozpoznając zażalenie na posiedzeniu niejawnym, stwierdził, że skarżący nie odniósł się do wszystkich podstaw odmowy nadania skardze dalszego biegu, a jego argumentacja dotycząca pełnienia urzędu sędziego jako asesora jest oczywiście bezzasadna. W związku z tym Trybunał nie uwzględnił zażalenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, kognicja Trybunału Konstytucyjnego nie obejmuje badania naruszenia ustawy zasadniczej przez brak regulacji będący zaniechaniem ustawodawczym.

Uzasadnienie

Trybunał Konstytucyjny wskazał, że zgodnie z art. 188 pkt 1-3 Konstytucji, jego kompetencje nie obejmują badania konstytucyjności zaniechań ustawodawczych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

nie uwzględnić zażalenia

Strona wygrywająca

Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
Jan K.osoba_fizycznaskarżący

Przepisy (10)

Główne

ustawa o KRS z 2011 r.

Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa

Skarżący kwestionował brak regulacji w tej ustawie analogicznej do art. 13 ustawy z 1989 r.

ustawa o TK art. 47 § 1

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Przepis określający wymogi formalne skargi konstytucyjnej, w tym konieczność określenia sposobu naruszenia praw i wolności oraz ich uprawdopodobnienia.

ustawa o TK art. 188

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Przepis określający zakres kognicji Trybunału Konstytucyjnego, wykluczający badanie zaniechań ustawodawczych.

ustawa o TK art. 36 § 4

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Przepis dotyczący prawa do wniesienia zażalenia na postanowienie o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej.

ustawa o TK art. 49

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Przepis dotyczący prawa do wniesienia zażalenia na postanowienie o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej.

Pomocnicze

ustawa o KRS art. 13

Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa

Przepis miał charakter przejściowy i dotyczył możliwości powrotu na stanowisko sędziowskie.

Konstytucja art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Jeden z wzorców kontroli wskazanych przez skarżącego, uznany za nie mogący stanowić samodzielnego wzorca kontroli w skardze konstytucyjnej.

Konstytucja art. 32 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Jeden z wzorców kontroli wskazanych przez skarżącego, uznany za nie mogący stanowić samodzielnego wzorca kontroli w skardze konstytucyjnej.

Konstytucja art. 60

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Jeden z wzorców kontroli wskazanych przez skarżącego.

Konstytucja art. 65

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Jeden z wzorców kontroli wskazanych przez skarżącego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zaniechanie ustawodawcze nie podlega kontroli Trybunału Konstytucyjnego w trybie skargi konstytucyjnej. Skarżący nie określił i nie uprawdopodobnił naruszenia swoich praw konstytucyjnych. Zarzuty skargi były oczywiście bezzasadne, ponieważ skarżący nigdy nie pełnił urzędu sędziego. Artykuł 13 ustawy o KRS z 1989 r. miał charakter przejściowy. Asesor sądowy nie jest sędzią. Zażalenie nie odniosło się do wszystkich podstaw odmowy nadania skardze dalszego biegu.

Odrzucone argumenty

Ustawa o KRS z 2011 r. narusza Konstytucję poprzez brak regulacji o powrocie na stanowisko sędziego po zwolnieniach politycznych. Pełnienie obowiązków sędziowskich jako asesor przesądza o pełnieniu urzędu sędziego.

Godne uwagi sformułowania

kognicja TK nie obejmuje (...) badania oraz stwierdzenia naruszenia ustawy zasadniczej przez brak regulacji będący zaniechanieniem ustawodawczym skarżący nie określił bowiem sposobu naruszenia konstytucyjnych praw i wolności ani nie uprawdopodobnił tego naruszenia zarzuty skargi są oczywiście bezzasadne Asesura stanowiła etap na drodze do objęcia funkcji sędziego. Asesor sądowy w żadnym razie nie mógł być uważany za sędziego

Skład orzekający

Stanisław Biernat

przewodniczący

Leon Kieres

sprawozdawca

Andrzej Rzepliński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie granic kognicji Trybunału Konstytucyjnego w zakresie badania zaniechań ustawodawczych oraz definicji sędziego i asesora sądowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego trybu skargi konstytucyjnej i kwestii związanych z KRS.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii ustrojowych związanych z Trybunałem Konstytucyjnym, Krajową Radą Sądownictwa i statusem sędziego, a także problematyki zaniechań ustawodawczych.

Czy Trybunał Konstytucyjny może karać za to, czego nie zrobił ustawodawca? Kluczowa sprawa o granice kontroli konstytucyjności.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
535/6/B/2012 POSTANOWIENIE z dnia 18 grudnia 2012 r. Sygn. akt Ts 38/12 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Stanisław Biernat – przewodniczący Leon Kieres – sprawozdawca Andrzej Rzepliński, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 października 2012 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej Jana K., p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej z 16 lutego 2012 r. (data nadania) Jan K. (dalej: skarżący) wniósł o zbadanie zgodności ustawy z dnia 12 maja 2011 r. (w skardze błędnie: 2001 r.) o Krajowej Radzie Sądownictwa (Dz. U. Nr 126, poz. 714, ze zm.; dalej: ustawa o KRS z 2011 r.) z art. 2, art. 32 ust. 2, art. 60 oraz art. 65 Konstytucji w zakresie „pominięcia ustawodawczego lub zaniechania legislacyjnego dotyczącego możliwości powrotu na stanowisko sędziowskie osoby, która z tego stanowiska została zwolniona z przyczyn politycznych i legitymuje się stosownymi materiałami (…), które to pominięcie (czy też zaniechanie) wiąże się z brakiem jakiejkolwiek kontynuacji uregulowania z art. 13 ustawy z dnia 20 grudnia 1989 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa (Dz. U. Nr 73, poz. 435, ze zm.), pozwalającego na taki powrót na stanowisko sędziowskie”. Postanowieniem z 10 października 2012 r. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej z powodu uchybień formalnych wniesionego środka. W pierwszej kolejności Trybunał wskazał, że skarżący, kwestionując brak w ustawie o KRS z 2011 r. regulacji umożliwiającej przywrócenie na stanowisko sędziego osoby pozbawionej tego stanowiska z przyczyn politycznych, uczynił przedmiotem skargi sytuację zaniechania ustawodawczego, co wyklucza możliwość rozpoznania sprawy. Kognicja TK nie obejmuje bowiem, jak wynika z art. 188 pkt 1-3 Konstytucji, badania oraz stwierdzenia naruszenia ustawy zasadniczej przez brak regulacji będący zaniechaniem ustawodawczym. Niezależnie od powyżej przesłanki przesądzającej o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu, Trybunał wskazał również na pozostałe uchybienia formalne. Skarga nie spełniała wymogu wynikającego z art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.; dalej: ustawa o TK), skarżący nie określił bowiem sposobu naruszenia konstytucyjnych praw i wolności ani nie uprawdopodobnił tego naruszenia. Ograniczył się jedynie do nazwania praw, których naruszenie podnosi, nie przedstawiając argumentacji uzasadniającej stawiane zarzuty. Trybunał wskazał również, że art. 2 oraz art. 32 Konstytucji nie mogą stanowić samodzielnych wzorców kontroli w trybie inicjowanym wniesieniem skargi konstytucyjnej. Ponadto, w postanowieniu z 10 października 2012 r. Trybunał uznał, że zarzuty skargi są oczywiście bezzasadne. Skarżący domagał się stwierdzenia niekonstytucyjności ustawy o KRS z 2011 r. w zakresie, w jakim nie zawiera regulacji analogicznej – w ocenie skarżącego – do zawartej w art. 13 ustawy o KRS z 1989 r., dotyczącej przywrócenia na stanowisko sędziowskie osoby, która została go pozbawiona z przyczyn politycznych. Z uchwały KRS z 13 września 2011 r. (nr 1901/2011) wynika natomiast jednoznacznie, że skarżący nigdy nie pełnił urzędu sędziego, niemożliwe byłoby zatem przywrócenie go na to stanowisko, nawet gdyby istniała postulowana w skardze regulacja. Trybunał wskazał również, że unormowanie art. 13 ustawy o KRS z 1989 r., którego brak w ustawie o KRS z 2011 r. skarżący uważa za niekonstytucyjny, miało charakter przejściowy. W związku z powyższym TK uznał zarzuty skargi za oczywiście bezzasadne. 22 października 2012 r. skarżący wniósł zażalenie na postanowienie Trybunału. W piśmie tym skarżący odniósł się do postanowienia TK jedynie w części odmawiającej nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu z powodu oczywistej bezzasadności zarzutów. W ocenie skarżącego w uchwale KRS z 13 września 2011 r. w przedmiocie nieprzedstawienia wniosku o powołanie do pełnienia urzędu sędziego, a w konsekwencji również w postanowieniu Trybunału błędnie uznano, że skarżący nie został powołany do pełnienia urzędu sędziego. Skarżący przez 3 lata jako asesor pełnił bowiem obowiązki sędziowskie. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 36 ust. 4 w związku z art. 49 ustawy o TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. Trybunał, w składzie trzech sędziów, rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym (art. 25 ust. 1 pkt 3 lit. b w związku z art. 36 ust. 6-7 i z art. 49 ustawy o TK). Trybunał Konstytucyjny bada w szczególności, czy wydając zaskarżone postanowienie, prawidłowo stwierdził istnienie przesłanek odmowy nadania skardze dalszego biegu. Oznacza to, że na etapie rozpoznania zażalenia Trybunał analizuje przede wszystkim te zarzuty, które mogą podważyć trafność ustaleń przyjętych za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, a zarzuty podniesione w zażaleniu nie zasługują na uwzględnienie. Zgodnie z orzecznictwem Trybunału zażalenie na postanowienie o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej powinno dotyczyć podstaw, na których odmowa ta była oparta. Przedmiotem postępowania zażaleniowego jest bowiem ustalenie ich prawidłowości. Nieustosunkowanie się do wskazanych przyczyn powoduje, że zażalenie nie może zostać uwzględnione (por. postanowienie z 2 marca 2011 r., Ts 120/10, OTK ZU nr 2/B/2011, poz. 162). W zażaleniu wniesionym do Trybunału 22 października 2012 r. skarżący nie odniósł się do podstaw odmowy przekazania skargi do merytorycznej kontroli – uczynienia przedmiotem tego środka ochrony praw zaniechania ustawodawczego, a także nieokreślenia sposobu naruszenia konstytucyjnych praw i wolności skarżącego oraz oczywistej bezzasadności zarzutów w zakresie wprowadzenia „regulacji stanowiącej kontynuację” art. 13 ustawy o KRS z 1989 r. Oznacza to, że skarżący nie podważył prawidłowości postanowienia Trybunału o odmowie nadania skardze dalszego biegu, co przesadza o nieuwzględnieniu zażalenia. Jedyny argument kwestionującym trafność postanowienia TK z 10 października 2012 r. dotyczył kwestii pełnienia urzędu sędziego przez skarżącego. W zażaleniu wskazano bowiem, że okoliczność orzekania podczas pracy w charakterze asesora jednoznacznie przesądza o tym, że skarżący pełnił urząd sędziego. Trybunał uznaje, że twierdzenia te są oczywiście bezzasadne. Asesura stanowiła etap na drodze do objęcia funkcji sędziego. Asesor sądowy w żadnym razie nie mógł być uważany za sędziego, nawet jeżeli powierzano mu wotum. Sformułowane w piśmie procesowym z 22 października 2012 r. zarzuty skarżącego nie mogą zatem podważyć postanowienia Trybunału. Skarżący nie został powołany na urząd sędziego, dlatego też zawarte w skardze konstytucyjnej zarzuty co do braku przepisów regulujących przywrócenie na stanowisko sędziego osoby, która przestała je zajmować ze względu na swoje przekonania, poglądy polityczne lub działalność społeczną w okresie Polski Ludowej, Trybunał Konstytucyjny prawidłowo uznał za oczywiście bezzasadne. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 49 w związku z art. 36 ust. 7 ustawy o TK, Trybunał Konstytucyjny nie uwzględnił zażalenia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI