Ts 38/00

Trybunał Konstytucyjny2000-06-26
SAOSAdministracyjneprawo celne i dewizoweWysokakonstytucyjny
skarga konstytucyjnakontyngentyimportwęgielprawo celneprawo gospodarczeTrybunał Konstytucyjnyakt normatywnyakt administracyjny

Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej spółki "H" dotyczącej przepisów o ochronie przed nadmiernym przywozem węgla z Rosji, ponieważ nie została spełniona przesłanka wydania ostatecznego orzeczenia na podstawie zaskarżonych przepisów.

Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "H" złożyło skargę konstytucyjną, kwestionując zgodność z Konstytucją przepisów ustawy o ochronie przed nadmiernym przywozem towarów oraz decyzji Ministra Gospodarki ustanawiającej kontyngenty na import węgla z Rosji. Skarżąca spółka zarzuciła naruszenie prawa do równego traktowania. Trybunał Konstytucyjny odmówił jednak nadania dalszego biegu skardze, stwierdzając, że nie została spełniona podstawowa przesłanka dopuszczalności skargi konstytucyjnej, tj. wydanie ostatecznego orzeczenia o prawach lub obowiązkach skarżącego na podstawie zaskarżonych przepisów.

Skarga konstytucyjna została złożona przez Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "H" spółka z o.o. w sprawie zgodności przepisów ustawy z dnia 11 grudnia 1997 r. o ochronie przed nadmiernym przywozem towarów na polski obszar celny (art. 18 i 23 ust. 1-5) oraz decyzji Ministra Gospodarki z dnia 7 stycznia 1999 r. w sprawie ustanowienia kontyngentów ilościowych na przewóz węgla kamiennego z Federacji Rosyjskiej z przepisami Konstytucji RP (art. 31 ust. 3, art. 32, art. 64 ust. 1 i 2, art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1, art. 149 ust. 2). Skarżąca spółka, zajmująca się m.in. importem węgla z Rosji, zarzuciła, że zaskarżone akty naruszają jej prawo do równego traktowania przez władze publiczne. Postępowanie ochronne wszczęto w 1998 r., a decyzja o kontyngentach została ogłoszona w Monitorze Polskim w 1999 r. Po złożeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i skargi do NSA na bezczynność Ministra, spółka otrzymała informację o podtrzymaniu decyzji. NSA postanowieniem z 17 grudnia 1999 r. odrzucił skargę, uznając decyzję Ministra za akt normatywny, a nie administracyjny. Trybunał Konstytucyjny, powołując się na art. 79 ust. 1 Konstytucji, stwierdził, że prawo do skargi konstytucyjnej przysługuje w sprawie zgodności z Konstytucją aktu normatywnego, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o wolnościach, prawach lub obowiązkach skarżącego. W tej sprawie nie zapadło takie orzeczenie. Ani decyzja Ministra, będąca aktem normatywnym, ani postanowienie NSA odrzucające skargę na podstawie przepisów o właściwości NSA, nie mogły stanowić podstawy do merytorycznego rozpoznania skargi konstytucyjnej. W związku z niespełnieniem warunku dopuszczenia skargi do rozpoznania, Trybunał odmówił nadania jej dalszego biegu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga konstytucyjna może być złożona tylko na podstawie aktu normatywnego, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o wolnościach, prawach albo obowiązkach skarżącego.

Uzasadnienie

Trybunał Konstytucyjny podkreślił, że warunkiem dopuszczalności skargi konstytucyjnej jest istnienie ostatecznego orzeczenia wydanego na podstawie zaskarżonych przepisów. W tej sprawie ani decyzja Ministra Gospodarki (akt normatywny), ani postanowienie NSA odrzucające skargę (wydane z powodu braku kognicji NSA do rozpoznania aktu normatywnego) nie spełniały tego wymogu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej

Strona wygrywająca

Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
Przedsiębiorstwo Wielobranżowe “H” spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąspółkaskarżąca
Minister Gospodarkiorgan_państwowyorgan wydający decyzję

Przepisy (11)

Główne

Konstytucja RP art. 79 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Pomocnicze

u.o.p.n.p.t. art. 18

Ustawa o ochronie przed nadmiernym przywozem towarów na polski obszar celny

u.o.p.n.p.t. art. 23 § 1-5

Ustawa o ochronie przed nadmiernym przywozem towarów na polski obszar celny

u.NSA art. 16 § 1

Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym

u.TK art. 47 § 1

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Konstytucja RP art. 31 § 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 32

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 64 § 1-2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 87 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 92

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 149 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niespełnienie przez skarżącą spółkę warunku dopuszczenia skargi do merytorycznego rozpoznania, wynikającego z art. 79 ust. 1 Konstytucji RP i art. 47 ust. 1 pkt 1 ustawy o TK. Brak ostatecznego orzeczenia o prawach lub obowiązkach skarżącej wydanego na podstawie zaskarżonych przepisów. Decyzja Ministra Gospodarki jest aktem normatywnym, a nie indywidualnym rozstrzygnięciem. Postanowienie NSA odrzucające skargę było wynikiem braku kognicji sądu do rozpoznania aktu normatywnego, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia o prawach skarżącej na podstawie zaskarżonych przepisów.

Odrzucone argumenty

Zaskarżone przepisy i decyzja naruszają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. Zaskarżone przepisy są niezgodne z Konstytucją RP.

Godne uwagi sformułowania

nie jest dopuszczalne złożenie skargi bezpośrednio na akt normatywny nie został spełniony warunek dopuszczenia skargi do merytorycznego rozpoznania

Skład orzekający

Zdzisław Czeszejko-Sochacki

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty dopuszczalności skargi konstytucyjnej, rozróżnienie między aktem normatywnym a aktem administracyjnym, wymogi formalne skargi konstytucyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku ostatecznego orzeczenia na podstawie zaskarżonych przepisów. Nie rozstrzyga merytorycznie o zgodności przepisów z Konstytucją.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym oraz rozróżnienia między aktem normatywnym a administracyjnym, co jest kluczowe dla praktyków prawa.

Kiedy skarga konstytucyjna nie ma szans? Kluczowa decyzja TK o formalnych wymogach.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
226 POSTANOWIENIE z dnia 26 czerwca 2000 r. Sygn. Ts 38/00 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Zdzisław Czeszejko-Sochacki po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Przedsiębiorstwa Wielobranżowego “H” spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w sprawie zgodności: art. 18 i art. 23 ust. 1-5 ustawy z dnia 11 grudnia 1997 r. o ochronie przed nadmiernym przywozem towarów na polski obszar celny (Dz.U. Nr 157, poz. 1027) oraz decyzji Ministra Gospodarki z dnia 7 stycznia 1999 r. w sprawie ustanowienia kontyngentów ilościowych na przewóz na polski obszar celny węgla kamiennego pochodzącego z Federacji Rosyjskiej (MP Nr 3, poz. 14) z art. 31 ust. 3, art. 32, art. 64 ust. 1 i 2, art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1, art. 149 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. Uzasadnienie: W skardze konstytucyjnej złożonej w Trybunale Konstytucyjnym 14 marca 2000 r. zarzucono, iż art. 18 i art. 23 ust. 1-5 ustawy z dnia 11 grudnia 1997 r. o ochronie przed nadmiernym przywozem towarów na polski obszar celny (Dz.U. Nr 157, poz. 1027) oraz decyzja Ministra Gospodarki z dnia 7 stycznia 1999 r. w sprawie ustanowienia kontyngentów ilościowych na przewóz na polski obszar celny węgla kamiennego pochodzącego z Federacji Rosyjskiej (MP Nr 3, poz. 14) są niezgodne z art. 31 ust. 3, art. 32 i art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przez to, że dopuszczają do ograniczenia w korzystaniu z konstytucyjnego prawa do równego traktowania przez władze publiczne. Zaskarżone przepisy są też, zdaniem skarżącej spółki, niezgodne z art. 87 ust. 1, art. 92 i art. 149 ust. 2 konstytucji. Skarżąca spółka prowadziła działalność gospodarczą polegającą m.in. na imporcie węgla z terenów Federacji Rosyjskiej. 7 lipca 1998 r. Minister Gospodarki w oparciu o zaskarżoną ustawę wszczął postępowanie ochronne przed nadmiernym przywozem węgla. Postępowanie to zakończyło się wydaniem przez Ministra Gospodarki 7 stycznia 1999 r. decyzji w sprawie ustanowienia kontyngentów ilościowych na przywóz na polski obszar celny węgla kamiennego pochodzącego z Federacji Rosyjskiej. Decyzja została ogłoszona w Monitorze Polskim (Nr 3, poz. 14). Skarżąca spółka złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, a następnie skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na bezczynność Ministra Gospodarki. W trakcie toczącego się postępowania sądowo-administracyjnego Minister Gospodarki przesłał skarżącej spółce odpis pisma z 31 marca 1999 r. adresowanego do innego podmiotu, w którym zawarta była informacja o podtrzymaniu wcześniejszej decyzji o ustanowieniu kontyngentu. W związku z powyższym skarżąca spółka złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który postanowieniem z 17 grudnia 1999 r. skargę odrzucił. W uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż decyzja Ministra Gospodarki z 7 stycznia 1999 r. w sprawie ustanowienia kontyngentów ilościowych na przywóz na polski obszar celny węgla kamiennego pochodzącego z Federacji Rosyjskiej nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu art. 104 i art. 107 kpa, ani aktem administracyjnym, o którym mowa w art. 16 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego decyzja ta jest aktem normatywnym, gdyż jest skierowana do ogólnie określonego adresata, tym samym nie jest aktem nakierowanym na wywołanie konkretnie oznaczonego skutku prawnego. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: W myśl art. 79 ust. 1 konstytucji prawo do złożenia skargi konstytucyjnej przysługuje w sprawie zgodności z konstytucją aktu normatywnego, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o wolnościach lub prawach albo obowiązkach skarżącego. Z powyższego wynika, iż orzeczenie to musi zostać wydane na podstawie przepisów, którym skarżący zarzuca niezgodność z konstytucją. W niniejszej sprawie warunek ten nie został spełniony. Na podstawie zaskarżonych przepisów nie zapadło żadne rozstrzygnięcie o prawach spółki. Wskazana w skardze decyzja Ministra Gospodarki nie stanowi takiego rozstrzygnięcia, gdyż sama jest aktem normatywnym. Decyzja zawiera normy prawne określające w sposób generalny adresata i w sposób abstrakcyjny jego zachowanie. Wbrew twierdzeniom skarżącej spółki również postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 grudnia 1999 r. odrzucające jej skargę na decyzję Ministra Gospodarki nie stanowi rozstrzygnięcia wydanego na podstawie zaskarżonych przepisów. Podstawą wydania przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowienia odrzucającego skargę był art. 16 ust. 1 pkt 1 i 4 ustawy z 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, w myśl którego w zakresie kognicji tego sądu mieszczą się tylko akty administracyjne o charakterze indywidualnym. Ze względu na brak kognicji Naczelny Sąd Administracyjny w ogóle nie badał legalności decyzji Ministra Gospodarki, tym samym postanowienie sądu nie mogło być oparte na art. 18 art. i art. 23 ust. 1-5 ustawy z 11 grudnia 1997 r. o ochronie przed nadmiernym przywozem towarów na polski obszar celny oraz wskazanej decyzji Ministra Gospodarki. Konstytucyjny wymóg wskazania orzeczenia wydanego na podstawie zaskarżonych przepisów oznacza, iż na gruncie art. 79 ust. 1 konstytucji nie jest dopuszczalne złożenie skargi bezpośrednio na akt normatywny. Tak więc przy braku orzeczenia rozstrzygającego o prawach skarżącej nie mogą być rozpatrzone sformułowane w skardze konstytucyjnej zarzuty dotyczące niezgodności z konstytucją wskazanych aktów normatywnych. Mając powyższe na względzie należy stwierdzić, iż w niniejszej sprawie nie został spełniony warunek dopuszczenia skargi do merytorycznego rozpoznania, o którym mowa w art. 79 ust. 1 konstytucji i art. 47 ust. 1 pkt 1 ustawy z 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym. Dlatego należało odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI