TS 366/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuTrybunał Konstytucyjny rozpoznał skargę konstytucyjną A.P. dotyczącą zgodności art. 49 ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (u.k.s.e.) z art. 2 oraz art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji RP. Skarżący zakwestionował przepis, który stanowił podstawę naliczenia mu wysokiej opłaty stosunkowej po umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Zarzucił naruszenie zasady poprawnej legislacji oraz prawa własności, wskazując na brak przejrzystych kryteriów obniżania opłaty i nieuzasadnione obciążenie kosztami egzekucji, której komornik nie przeprowadził do końca. Trybunał Konstytucyjny, po wstępnym rozpoznaniu, odmówił nadania dalszego biegu skardze. Stwierdził, że art. 2 Konstytucji nie może być samodzielnym wzorcem kontroli w postępowaniu skargowym, a skarżący nie wykazał naruszenia swoich praw konstytucyjnych. Podkreślono, że skarżący nie skorzystał z przewidzianego w ustawie mechanizmu wniosku o obniżenie opłaty egzekucyjnej, a jego zarzuty dotyczyły aktu stosowania prawa, a nie jego niezgodności z Konstytucją. Trybunał przypomniał, że istnieją mechanizmy miarkowania opłat, które eliminują rażącą niewspółmierność, a skarżący nie przedstawił argumentów wskazujących na ich niewystarczalność.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie odmowy nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej z powodu niespełnienia wymogów formalnych lub subsydiarności, a także interpretacja art. 2 Konstytucji jako wzorca kontroli.
Dotyczy specyficznej sytuacji skarżącego i jego zaniechań proceduralnych. Nie rozstrzyga merytorycznie kwestii wysokości opłat egzekucyjnych w oderwaniu od dostępnych środków prawnych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy art. 49 ust. 2 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji narusza zasadę poprawnej legislacji (art. 2 Konstytucji RP)?
Odpowiedź sądu
Nie, ponieważ art. 2 Konstytucji nie może być samodzielnym wzorcem kontroli w postępowaniu skargowym i nie przyznaje skarżącemu konkretnego prawa podmiotowego.
Uzasadnienie
Trybunał przypomniał, że art. 2 Konstytucji nie przyznaje konkretnych praw podmiotowych i może być przedmiotem kontroli jedynie w powiązaniu z innymi wolnościami i prawami. Skarga w tej części nie spełnia wymogów formalnych.
Czy art. 49 ust. 2 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji narusza prawo własności (art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji RP)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ponieważ skarżący nie wykazał naruszenia swojego prawa własności, a źródłem jego problemów było nieskorzystanie z dostępnych środków prawnych, w tym wniosku o obniżenie opłaty egzekucyjnej.
Uzasadnienie
Trybunał stwierdził, że skarżący nie skorzystał z mechanizmu miarkowania opłaty egzekucyjnej, który jest adekwatnym instrumentem eliminującym rażącą niewspółmierność. Domniemane naruszenie konstytucyjnego prawa skarżącego miało źródło wyłącznie w jego zaniechaniu, a nie w zaskarżonym przepisie.
Czy obciążenie dłużnika opłatą stosunkową w przypadku umorzenia postępowania egzekucyjnego na wniosek wierzyciela, gdy komornik nie wyegzekwował świadczenia, jest zgodne z Konstytucją?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie ma sprzeczności, jeśli istnieją mechanizmy pozwalające na miarkowanie tej opłaty i zapobiegające jej nadmiernej wysokości.
Uzasadnienie
Trybunał wskazał, że wprowadzenie art. 49 ust. 7-10 u.k.s.e. znacząco wpłynęło na konstytucyjny poziom ochrony przy ustalaniu opłaty egzekucyjnej. Skarżący nie wykazał, że ten poziom jest niewystarczający, a jego sytuacja wynikała z braku skorzystania z dostępnych środków prawnych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A.P. | osoba_fizyczna | skarżący |
| wierzyciel skarżącego | inne | wierzyciel |
Przepisy (8)
Główne
u.k.s.e. art. 49 § ust. 2
Ustawa o komornikach sądowych i egzekucji
Przepis stanowił podstawę naliczenia opłaty stosunkowej, która zdaniem skarżącego była nadmierna. Trybunał wskazał, że późniejsze ustępy (7-10) wprowadziły mechanizm miarkowania tej opłaty.
Pomocnicze
u.k.s.e. art. 49 § ust. 7-10
Ustawa o komornikach sądowych i egzekucji
Przepisy te wprowadzają mechanizm wniosku o obniżenie opłaty egzekucyjnej, uznany przez Trybunał za adekwatny instrument eliminujący przypadki rażącej niewspółmierności.
Konstytucja art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego i prawidłowej legislacji. Nie może być samodzielnym wzorcem kontroli w postępowaniu skargowym.
Konstytucja art. 64 § ust. 1 i 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo własności. Skarżący zarzucił naruszenie tego prawa poprzez obciążenie go kosztami egzekucji.
ustawa o TK art. 47 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
Wymóg wskazania przez skarżącego, jakie konstytucyjne wolności lub prawa i w jaki sposób zostały naruszone.
ustawa o TK art. 49
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
Podstawa do odmowy nadania dalszego biegu skardze w przypadku niespełnienia warunków formalnych.
ustawa o TK art. 36 § ust. 3
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
Podstawa do odmowy nadania dalszego biegu skardze, gdy zarzuty są oczywiście bezzasadne lub nie spełniono warunków formalnych.
k.p.c. art. 823
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do umorzenia postępowania egzekucyjnego, która również może skutkować koniecznością ustalenia opłaty egzekucyjnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Art. 2 Konstytucji nie jest samodzielnym wzorcem kontroli w postępowaniu skargowym. • Skarżący nie wykazał naruszenia swoich praw konstytucyjnych. • Źródłem problemu skarżącego było nieskorzystanie z dostępnych środków prawnych (wniosek o obniżenie opłaty). • Skarga konstytucyjna ma charakter subsydiarny i dotyczy aktów stanowienia prawa, a nie aktów stosowania prawa.
Odrzucone argumenty
Art. 49 ust. 2 u.k.s.e. narusza zasadę poprawnej legislacji (art. 2 Konstytucji). • Art. 49 ust. 2 u.k.s.e. narusza prawo własności (art. 64 Konstytucji). • Obciążenie dłużnika opłatą stosunkową w przypadku umorzenia egzekucji bez wyegzekwowania świadczenia jest nieuzasadnione.
Godne uwagi sformułowania
„[w] zasadzie przyzwoitej legislacji mieści się wymaganie określoności przepisów, które muszą być formułowane w sposób poprawny, precyzyjny i jasny • „pomimo wielokrotnych nowelizacji w art. 49 u.k.s.e. nadal brakuje przejrzystych kryteriów obniżania opłaty • „narusza konstytucyjne prawa i wolności wyrażone w art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji • „Nie ma racjonalnego uzasadnienia obowiązku ponoszenia przez dłużnika kosztów wynagrodzenia komornika w postaci opłaty stosunkowej w wysokości uzależnionej od wartości świadczenia, którego tenże komornik nie wyegzekwował” • „nie może być – według utrwalonego orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego – samodzielnym wzorcem kontroli w postępowaniu skargowym • „nie skorzystał zatem z zagwarantowanego mu w art. 49 ust. 7 u.k.s.e. środka ochrony przed nadmiernym uszczupleniem jego majątku • „inny jest cel skargi na czynności komornika, a inny – wniosku o obniżenie opłaty egzekucyjnej” • „pobieranie opłaty egzekucyjnej w wypadku umorzenia postępowania co do zasady jest sprzeczne z zasadniczą koncepcją ustawy o komornikach sądowych i egzekucji” • „nie mogą jednak w żadnym wypadku prowadzić do sytuacji, w której opłata egzekucyjna staje się »karą finansową« dla dłużnika
Skład orzekający
Andrzej Rzepliński
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej z powodu niespełnienia wymogów formalnych lub subsydiarności, a także interpretacja art. 2 Konstytucji jako wzorca kontroli."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji skarżącego i jego zaniechań proceduralnych. Nie rozstrzyga merytorycznie kwestii wysokości opłat egzekucyjnych w oderwaniu od dostępnych środków prawnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania egzekucyjnego – kosztów ponoszonych przez dłużnika, co jest interesujące dla prawników zajmujących się egzekucją. Jednak brak merytorycznego rozstrzygnięcia obniża jej atrakcyjność dla szerszej publiczności.
“Czy opłata egzekucyjna może być karą? Trybunał Konstytucyjny wyjaśnia, kiedy skarga jest bezzasadna.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.