Orzeczenie · 2012-01-25

TS 36/11

Sąd
Trybunał Konstytucyjny
Data
2012-01-25
SAOSpodatkowepodatek dochodowy od osób fizycznychŚredniakonstytucyjny
podatek dochodowyPITpodmioty powiązaneceny transferoweskarżącyTrybunał Konstytucyjnyskarga konstytucyjnadopuszczalnośćuzasadnienie

Skarga konstytucyjna Krzysztofa K. dotyczyła przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (u.p.d.o.f.) w zakresie opodatkowania transakcji między podmiotami powiązanymi. Skarżący kwestionował zgodność art. 25 ust. 4 w związku z art. 25 ust. 1-3a oraz art. 30d u.p.d.o.f. z art. 84, 217, 2, 31 ust. 2, 20 i 22 Konstytucji. Argumentował, że przepisy te pozwalają na określenie zobowiązania podatkowego bez uwzględnienia powiązań dochodów oraz na ustalenie różnicy między dochodem zadeklarowanym a określonym przez organ podatkowy według stawki 50%, co prowadzi do nieuzasadnionego podwójnego opodatkowania. Trybunał Konstytucyjny, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, postanowił odmówić nadania dalszego biegu skardze. Uzasadnienie opierało się na braku spełnienia przez skarżącego wymogów formalnych określonych w ustawie o Trybunale Konstytucyjnym. Wskazano, że skarżący musi precyzyjnie określić, jakie konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone i w jaki sposób, a także powiązać zarzuty z ostatecznym orzeczeniem w sprawie. Trybunał podkreślił, że przepisy dotyczące obowiązków finansowych nie zawsze stanowią samodzielną podstawę skargi konstytucyjnej, a zasady państwa prawnego czy wolności gospodarczej wymagają szczegółowego uzasadnienia ingerencji prawodawcy. Brak takiego uzasadnienia w skardze konstytucyjnej stanowił podstawę do odmowy jej dalszego biegu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Dopuszczalność skargi konstytucyjnej, wymogi formalne skargi, związek między obowiązkami podatkowymi a prawami konstytucyjnymi, interpretacja wolności gospodarczej jako podstawy skargi.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy wyłącznie kwestii formalnych skargi konstytucyjnej, nie rozstrzyga merytorycznie zgodności przepisów z Konstytucją.

Zagadnienia prawne (1)

Czy przepisy art. 25 ust. 4 w związku z art. 25 ust. 1-3a oraz art. 30d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych są zgodne z Konstytucją RP, w szczególności z zasadą państwa prawnego (art. 2), prawem do ochrony własności (art. 217), prawem do opodatkowania (art. 84) oraz wolnością działalności gospodarczej (art. 20, 22) i prawem do ograniczenia tych wolności (art. 31 ust. 3)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarga konstytucyjna nie spełnia wymogów formalnych do jej merytorycznego rozpoznania.

Uzasadnienie

Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze, ponieważ skarżący nie wykazał w sposób precyzyjny, w jaki sposób jego konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone przez kwestionowane przepisy. Brak szczegółowego uzasadnienia naruszenia praw podmiotowych, zwłaszcza w kontekście wolności gospodarczej i przepisów dotyczących obowiązków podatkowych, uniemożliwia merytoryczną kontrolę.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej
Strona wygrywająca
Skarb Państwa (w kontekście niedopuszczalności skargi)

Strony

NazwaTypRola
Krzysztof K.osoba_fizycznaskarżący
Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Szczecinieorgan_państwowyorgan orzekający
Dyrektor Izby Skarbowej w Szczecinieorgan_państwowyorgan orzekający
Wojewódzki Sąd Administracyjnyorgan_państwowysąd niższej instancji
Naczelny Sąd Administracyjnyorgan_państwowysąd niższej instancji

Przepisy (12)

Główne

u.p.d.o.f. art. 25 § ust. 1-3a, ust. 4

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Przepisy te stosuje się, gdy podmioty krajowe lub zagraniczne są powiązane i ustalono odmienne warunki niż między niezależnymi podmiotami, co skutkuje zaniżeniem dochodu lub stratą.

u.p.d.o.f. art. 30d § ust. 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Określony przez organ podatkowy dochód wyższy od zadeklarowanego, w przypadku braku dokumentacji podatkowej, podlega opodatkowaniu stawką 50%.

ustawa o TK art. 79 § ust. 1

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Warunek dopuszczalności skargi konstytucyjnej - naruszenie konstytucyjnych wolności lub praw przez ostateczne orzeczenie.

ustawa o TK art. 47 § ust. 1

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Wymogi formalne skargi konstytucyjnej, w tym wskazanie naruszonych praw i sposobu naruszenia.

ustawa o TK art. 66

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Zasada skargowości.

ustawa o TK art. 49

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Podstawa odmowy nadania dalszego biegu skardze.

Pomocnicze

Konstytucja art. 84

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do opodatkowania.

Konstytucja art. 217

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ustawowa forma nakładania podatków.

Konstytucja art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada państwa prawnego.

Konstytucja art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Warunki ograniczenia wolności i praw.

Konstytucja art. 20

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Wolność działalności gospodarczej.

Konstytucja art. 22

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ograniczenie swobody działalności gospodarczej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga konstytucyjna nie spełnia wymogów formalnych określonych w ustawie o TK. • Skarżący nie wskazał precyzyjnie, jakie konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone i w jaki sposób. • Zasady państwa prawnego, prawa do opodatkowania i wolności gospodarczej nie stanowią samodzielnej podstawy skargi bez wykazania konkretnej ingerencji w prawa podmiotowe.

Odrzucone argumenty

Kwestionowana regulacja narzuca przedsiębiorcy prowadzenie transakcji z podmiotem powiązanym po cenach rynkowych i daje organowi podatkowemu bez uzasadnienia prawo do ingerowania w sposób prowadzenia działalności gospodarczej.

Godne uwagi sformułowania

każdy, czyje konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone, ma prawo na zasadach określonych w ustawie wnieść skargę konstytucyjną • skarżący musi wskazać akt zastosowania kwestionowanych przepisów, który doprowadził do naruszenia jego praw podmiotowych • naruszenie winno mieć względem skarżącego charakter osobisty, aktualny i bezpośredni • zarzuty skargi nie mogą być przy tym oczywiście bezzasadne • zasada państwa prawnego nie tworzy po stronie obywateli praw podmiotowych ani wolności • przepisy Konstytucji, gwarantujące określone wolności lub prawa, mogą być adekwatnym wzorcem kontroli także dla unormowań nakładających obowiązki, o ile występuje rzeczywisty związek pomiędzy wymogiem realizacji danego obowiązku a ingerencją prawodawcy w sferę konkretnej konstytucyjnej wolności lub prawa • na skarżącym ciążył obowiązek precyzyjnego określenia, z którym z elementów normy konstytucyjnej przepis ustawowy pozostaje w sprzeczności.

Skład orzekający

Wojciech Hermeliński

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Dopuszczalność skargi konstytucyjnej, wymogi formalne skargi, związek między obowiązkami podatkowymi a prawami konstytucyjnymi, interpretacja wolności gospodarczej jako podstawy skargi."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie kwestii formalnych skargi konstytucyjnej, nie rozstrzyga merytorycznie zgodności przepisów z Konstytucją.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych przepisów podatkowych i zasad konstytucyjnych, ale jej rozstrzygnięcie opiera się na formalnych przesłankach dopuszczalności skargi, co czyni ją mniej interesującą dla szerokiego grona odbiorców niż sprawa merytoryczna.

Czy przepisy podatkowe dotyczące firm powiązanych są zgodne z Konstytucją? TK odmawia rozpatrzenia skargi z powodów formalnych.

Sektor

podatki

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst