Orzeczenie · 2013-03-27

TS 355/11

Sąd
Trybunał Konstytucyjny
Data
2013-03-27
SAOSinneochrona praw konstytucyjnychŚredniakonstytucyjny
przedawnieniezatrzymanieodszkodowaniezadośćuczynieniekodeks postępowania w sprawach o wykroczeniaTrybunał Konstytucyjnyprawa człowiekawolność osobista

Skarga konstytucyjna Ł.B. skierowana została przeciwko art. 115 § 2 in fine ustawy Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia, który określa bieg początkowy terminu przedawnienia roszczenia o odszkodowanie i zadośćuczynienie za niewątpliwie niesłuszne zatrzymanie na moment zwolnienia osoby zatrzymanej. Skarżący został zatrzymany, a następnie uniewinniony od zarzucanego mu wykroczenia. Wniosek o zasądzenie od Skarbu Państwa odszkodowania i zadośćuczynienia został oddalony przez Sąd Okręgowy, a następnie przez Sąd Apelacyjny, z powodu przedawnienia roszczenia. Skarżący zarzucił zakwestionowanemu przepisowi naruszenie preambuły, art. 32 ust. 1, art. 41 ust. 5 i art. 45 ust. 1 Konstytucji. Trybunał Konstytucyjny, po wstępnym rozpoznaniu, odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. Uzasadnił to tym, że w orzecznictwie Trybunału wyrażony został pogląd, iż niezgłoszenie roszczenia odszkodowawczego w terminie nie powoduje jego wygaśnięcia ani utraty, a jedynie może prowadzić do oddalenia żądania w razie podniesienia przez prokuratora zarzutu przedawnienia, który jest oceniany przez pryzmat art. 5 k.c. Trybunał podkreślił, że przedawnienie biegnie zawsze od daty zwolnienia zatrzymanego z zatrzymania. W związku z tym zarzuty naruszenia prawa do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy oraz prawa do uzyskania odszkodowania za bezprawne pozbawienie wolności uznał za oczywiście bezzasadne. Podobnie zarzuty dotyczące zasady równości i naruszenia preambuły zostały uznane za nieuzasadnione.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia roszczeń o odszkodowanie za niesłuszne zatrzymanie oraz przesłanek odmowy nadania biegu skardze konstytucyjnej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy konkretnego przepisu k.p.w. i specyfiki skargi konstytucyjnej.

Zagadnienia prawne (1)

Czy art. 115 § 2 in fine Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia, określający bieg początkowy terminu przedawnienia roszczenia o odszkodowanie i zadośćuczynienie za niewątpliwie niesłuszne zatrzymanie na moment zwolnienia osoby zatrzymanej, jest zgodny z Konstytucją RP?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty naruszenia Konstytucji RP są oczywiście bezzasadne.

Uzasadnienie

Trybunał uznał, że niezgłoszenie roszczenia odszkodowawczego w terminie nie powoduje jego wygaśnięcia, a przedawnienie biegnie od daty zwolnienia zatrzymanego. W związku z tym, zarzuty naruszenia prawa do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy, prawa do odszkodowania za bezprawne pozbawienie wolności, zasady równości oraz preambuły Konstytucji RP zostały uznane za oczywiście bezzasadne.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej
Strona wygrywająca
Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
Ł.B.osoba_fizycznaskarżący
Skarb Państwainstytucjaodpowiedzialny za odszkodowanie

Przepisy (8)

Główne

k.p.w. art. 115 § § 2 in fine

Ustawa – Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Przepis ten określa bieg początkowy terminu przedawnienia roszczenia o odszkodowanie i zadośćuczynienie za niewątpliwie niesłuszne zatrzymanie na moment zwolnienia osoby zatrzymanej.

Pomocnicze

k.c. art. 5

Ustawa – Kodeks cywilny

Zastosowanie przy ocenie zarzutu przedawnienia.

ustawa o TK art. 79 § ust. 1

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Określa przesłanki wniesienia skargi konstytucyjnej.

ustawa o TK art. 46

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Doprecyzuje przesłanki wniesienia skargi konstytucyjnej.

ustawa o TK art. 47

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Doprecyzuje przesłanki wniesienia skargi konstytucyjnej.

ustawa o TK art. 49

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Podstawa odmowy nadania dalszego biegu skardze.

ustawa o TK art. 36 § ust. 3

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Podstawa odmowy nadania dalszego biegu skardze.

ustawa o TK art. 47 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Podstawa odmowy nadania dalszego biegu skardze.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niezgłoszenie roszczenia odszkodowawczego w terminie nie powoduje jego wygaśnięcia. • Przedawnienie roszczenia o odszkodowanie za niesłuszne zatrzymanie biegnie od daty zwolnienia zatrzymanego. • Zarzuty skarżącego są oczywiście bezzasadne w świetle utrwalonego orzecznictwa.

Odrzucone argumenty

Art. 115 § 2 in fine k.p.w. narusza Konstytucję RP, uniemożliwiając uzyskanie odszkodowania za bezzasadne zatrzymanie z powodu przedawnienia. • Przepis ten różnicuje pozycję osób bezzasadnie pozbawionych wolności.

Godne uwagi sformułowania

Roszczenia, o których mowa w § 1 [o odszkodowanie i zadośćuczynienie], przedawniają się po upływie 6 miesięcy od daty uprawomocnienia się orzeczenia uniewinniającego lub umarzającego postępowanie, o którym mowa w art. 114 § 1, albo od daty zwolnienia zatrzymanego. • Nie istnieje (…) konstytucyjne prawo do równego traktowania podmiotów w odniesieniu do terminów przedawnienia ich roszczeń.

Skład orzekający

Stanisław Biernat

po wstępnym rozpoznaniu

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia roszczeń o odszkodowanie za niesłuszne zatrzymanie oraz przesłanek odmowy nadania biegu skardze konstytucyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego przepisu k.p.w. i specyfiki skargi konstytucyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu praw człowieka – prawa do odszkodowania za niesłuszne zatrzymanie, jednak rozstrzygnięcie opiera się na utrwalonej linii orzeczniczej, co czyni ją mniej przełomową.

Czy można dostać odszkodowanie za niesłuszne zatrzymanie, gdy sprawa się przedawni? Trybunał Konstytucyjny wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst