Ts 35/99
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarżący konstytucyjny wniósł skargę, zarzucając naruszenie art. 55 § 1 w związku z art. 330 § 1 kpk oraz art. 329 § 1 kpk, które miały pozbawiać go prawa do sądu i dwuinstancyjnego postępowania. Skarga wynikała z odmowy wszczęcia postępowania przygotowawczego przez prokuratora, utrzymanej w mocy przez Sąd Rejonowy, a następnie odmowy przyjęcia zażalenia przez Prezesa Sądu Rejonowego, co potwierdził Sąd Okręgowy. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze, stwierdzając złożenie jej po upływie terminu. W zażaleniu skarżący kwestionował ustalenie daty złożenia skargi i momentu rozpoczęcia biegu terminu, argumentując, że postępowanie nie było ostateczne. Trybunał Konstytucyjny uznał, że postanowienie Sądu Rejonowego o odmowie wszczęcia postępowania przygotowawczego było prawomocne i ostateczne, a wniesione przez skarżącego zażalenie było niedopuszczalne. W związku z tym, termin do złożenia skargi konstytucyjnej rozpoczął bieg z dniem doręczenia postanowienia Sądu Rejonowego. Trybunał wyjaśnił również, że art. 78 i 176 ust. 1 Konstytucji RP nie mają zastosowania do kontroli sądowej postanowień o odmowie wszczęcia postępowania przygotowawczego, które ma charakter kasacyjny, a nie merytoryczny.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie momentu rozpoczęcia biegu terminu do złożenia skargi konstytucyjnej, ostateczność orzeczeń w postępowaniu karnym, zakres stosowania art. 78 i 176 Konstytucji RP.
Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy wszczęcia postępowania przygotowawczego i kolejnych etapów proceduralnych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy złożenie skargi konstytucyjnej po upływie terminu, liczonego od daty doręczenia prawomocnego postanowienia sądu pierwszej instancji, wyklucza jej merytoryczne rozpoznanie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, złożenie skargi konstytucyjnej po upływie terminu, liczonego od daty doręczenia prawomocnego postanowienia sądu pierwszej instancji, wyklucza jej merytoryczne rozpoznanie.
Uzasadnienie
Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że postanowienie sądu pierwszej instancji o odmowie wszczęcia postępowania przygotowawczego było prawomocne i ostateczne. Z dniem doręczenia tego postanowienia rozpoczął bieg dwumiesięczny termin do złożenia skargi konstytucyjnej. Wniesione przez skarżącego zażalenie było niedopuszczalne i nie mogło wpłynąć na bieg terminu ani na ostateczność orzeczenia.
Czy postanowienie sądu pierwszej instancji o odmowie wszczęcia postępowania przygotowawczego, od którego wniesiono niedopuszczalne zażalenie, jest orzeczeniem ostatecznym w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji RP?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienie sądu pierwszej instancji o odmowie wszczęcia postępowania przygotowawczego, od którego wniesiono niedopuszczalne zażalenie, jest orzeczeniem ostatecznym w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji RP.
Uzasadnienie
Przymiot ostateczności orzeczenia w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji RP ma charakter obiektywny i podlega badaniu przez Trybunał Konstytucyjny. Jeśli od danego orzeczenia nie przysługuje już żaden środek odwoławczy, jest ono ostateczne, nawet jeśli skarżący wniósł środek niedopuszczalny.
Czy art. 78 i 176 ust. 1 Konstytucji RP (prawo do zaskarżania orzeczeń w pierwszej instancji i dwuinstancyjność postępowania) mają zastosowanie do kontroli sądowej postanowień o odmowie wszczęcia postępowania przygotowawczego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, art. 78 i 176 ust. 1 Konstytucji RP nie mają zastosowania do kontroli sądowej postanowień o odmowie wszczęcia postępowania przygotowawczego.
Uzasadnienie
Postanowienie sądu rozpoznającego zażalenie na odmowę wszczęcia postępowania przygotowawczego nie jest orzeczeniem wydanym w pierwszej instancji w rozumieniu art. 78 Konstytucji RP. Ponadto, postępowanie to ma charakter wyłącznie kontrolny i kasacyjny, a nie merytoryczny, dlatego nie podlega zasadzie dwuinstancyjności z art. 176 ust. 1 Konstytucji RP.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Kazimierz R. | osoba_fizyczna | skarżący |
Przepisy (9)
Główne
u.o.TK art. 46 § ust. 1
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
Określa dwumiesięczny termin do złożenia skargi konstytucyjnej po wyczerpaniu drogi sądowej.
Konstytucja RP art. 79 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Określa warunki dopuszczalności skargi konstytucyjnej, w tym wyczerpanie drogi sądowej i ostateczność orzeczenia.
Pomocnicze
k.p.k. art. 55 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Przepis, który według skarżącego, uniemożliwiał wniesienie samodzielnego aktu oskarżenia.
k.p.k. art. 330 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Przepis, który według skarżącego, uzależniał działania oskarżyciela posiłkowego od czynności sądu.
k.p.k. art. 329 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Przepis, który według skarżącego, wyłączał możliwość zaskarżenia postanowienia sądu pierwszej instancji.
k.p.k. art. 306 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Podstawa przekazania zażalenia do Sądu Rejonowego.
Konstytucja RP art. 78
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do zaskarżania orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji.
Konstytucja RP art. 176 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada dwuinstancyjności postępowania sądowego.
k.k. art. 266 § § 1
Kodeks karny
Przestępstwo poświadczenia nieprawdy, które było przedmiotem postępowania przygotowawczego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarga konstytucyjna została złożona po upływie dwumiesięcznego terminu. • Postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania przygotowawczego było ostateczne. • Wniesione zażalenie było niedopuszczalne. • Przepisy Konstytucji RP dotyczące prawa do zaskarżania orzeczeń i dwuinstancyjności nie mają zastosowania do kontroli sądowej postanowień o odmowie wszczęcia postępowania przygotowawczego.
Odrzucone argumenty
Bieg terminu do złożenia skargi konstytucyjnej rozpoczął się później niż ustalił to Trybunał. • Postępowanie nie zostało zakończone, ponieważ wniesiono zażalenie. • Odmowa przyjęcia zażalenia naruszyła prawo do zaskarżania orzeczeń i dwuinstancyjności.
Godne uwagi sformułowania
przymiot ostateczności orzeczenia w rozumieniu art. 79 ust. 1 ma charakter obiektywny i podlega badaniu przez Trybunał Konstytucyjny • wniesienie więc środka, który w intencji skarżącego ma charakter środka odwoławczego, nie jest wszakże przewidziany w ustawie, nie prowadzi do wszczęcia postępowania • postępowanie przed sądem ma charakter wyłącznie kontrolny i kasacyjny, będąc w rzeczywistości elementem innego postępowania
Skład orzekający
Biruta Lewaszkiewicz-Petrykowska
przewodnicząca
Krzysztof Kolasiński
sprawozdawca
Ferdynand Rymarz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie momentu rozpoczęcia biegu terminu do złożenia skargi konstytucyjnej, ostateczność orzeczeń w postępowaniu karnym, zakres stosowania art. 78 i 176 Konstytucji RP."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy wszczęcia postępowania przygotowawczego i kolejnych etapów proceduralnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnego prawa do sądu i skomplikowanych kwestii proceduralnych związanych z terminami i dopuszczalnością środków prawnych, co jest kluczowe dla prawników procesowych.
“Kiedy kończy się droga do sądu? Kluczowe orzeczenie TK o terminach skargi konstytucyjnej.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.