Ts 347/11

Trybunał Konstytucyjny2012-11-07
SAOSinnekontrola konstytucyjnościŚredniakonstytucyjny
prawo do sądunieuzasadniona zwłokaskarga na przewlekłośćTrybunał Konstytucyjnypostępowanie konstytucyjnezażalenieterminy procesowe

Trybunał Konstytucyjny nie uwzględnił zażalenia na postanowienie o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej dotyczącej ustawy o skardze na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.

Skarżący Sławomir F. zakwestionował zgodność z Konstytucją art. 14 ustawy o skardze na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, zarzucając niemożność merytorycznego rozpoznania kolejnej skargi na przewlekłość postępowania. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skardze dalszego biegu, wskazując na niewykonanie obowiązków formalnych oraz uznając zarzuty za bezzasadne. W zażaleniu skarżący podniósł błędy w kwalifikacji orzeczenia i zarzucił przedwczesną ocenę dopuszczalności ograniczenia prawa.

Sławomir F. złożył skargę konstytucyjną kwestionując art. 14 ustawy o skardze na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym i sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki. Zarzucił niezgodność tego przepisu z art. 2 i art. 45 ust. 1 Konstytucji, argumentując, że uniemożliwia on merytoryczne rozpoznanie kolejnej skargi na przewlekłość postępowania, jeśli została wniesiona przed upływem 12 miesięcy od poprzedniej. Dodatkowo, podniósł zarzut niezgodności z art. 176 ust. 1 Konstytucji z powodu braku możliwości zaskarżenia postanowienia o odrzuceniu skargi. Trybunał Konstytucyjny początkowo odmówił nadania skardze dalszego biegu, wskazując na brak dołączenia orzeczenia naruszającego prawa skarżącego oraz uznając zarzut dotyczący prawa do rozpatrzenia sprawy bez zwłoki za oczywiście bezzasadny. W zażaleniu skarżący zarzucił błędną kwalifikację orzeczenia przez Trybunał oraz przedwczesną ocenę dopuszczalności ograniczenia jego praw. Trybunał Konstytucyjny, rozpatrując zażalenie, stwierdził, że nie dostarczono argumentów podważających prawidłowość postanowienia. Wyjaśnił, że omyłkowo określono orzeczenie, ale odnosiło się ono do postanowienia Sądu Okręgowego w Opolu z 28 czerwca 2011 r., którym odrzucono ponowną skargę na przewlekłość postępowania z powodu niedochowania terminu. Trybunał uznał, że to postanowienie nie naruszyło praw skarżącego związanych z dwuinstancyjnością postępowania ani prawem do zaskarżenia. Ponownie podkreślił, że prawo do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji) nie ma pełnej adekwatności do postępowania ze skargi na przewlekłość, które ma charakter wpadkowy. W konsekwencji, Trybunał uznał, że zasadnie odmówił nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut ten jest bezzasadny, a ustawa o skardze jest zgodna z Konstytucją w tym zakresie.

Uzasadnienie

Trybunał uznał, że prawo do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji) nie ma pełnej adekwatności do postępowania ze skargi na przewlekłość, które ma charakter wpadkowy. Odmowa nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej była zasadna, ponieważ postanowienie sądu odrzucające ponowną skargę na przewlekłość z powodu niedochowania terminu nie naruszyło praw skarżącego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

nie uwzględnić zażalenia

Strona wygrywająca

Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
Sławomir F.osoba_fizycznaskarżący

Przepisy (5)

Główne

ustawa o skardze art. 14

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

Przepis ten nie uniemożliwia merytorycznego rozpoznania kolejnej skargi na przewlekłość postępowania, a jego stosowanie jest zgodne z Konstytucją.

Konstytucja art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zarzut naruszenia zasady demokratycznego państwa prawnego uznany za bezzasadny.

Konstytucja art. 45 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do sądu nie ma pełnej adekwatności do postępowania ze skargi na przewlekłość, które ma charakter wpadkowy.

Konstytucja art. 176 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zarzut naruszenia prawa do zaskarżenia orzeczenia wydanego w pierwszej instancji uznany za bezzasadny.

Pomocnicze

ustawa o TK art. 47 § 1

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Skarżący nie wykonał obowiązku dołączenia orzeczenia naruszającego jego prawa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postanowienie Sądu Okręgowego w Opolu z 28 czerwca 2011 r. nie naruszyło praw skarżącego związanych z zasadą dwuinstancyjnego postępowania sądowego ani prawem do zaskarżenia orzeczenia. Prawo do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji) nie ma pełnej adekwatności do postępowania ze skargi na przewlekłość, które ma charakter wpadkowy. Skarżący nie wykonał obowiązku formalnego dołączenia orzeczenia naruszającego jego prawa.

Odrzucone argumenty

Art. 14 ustawy o skardze jest niezgodny z Konstytucją (art. 2, art. 45 ust. 1) poprzez uniemożliwienie merytorycznego rozpoznania kolejnej skargi na przewlekłość. Art. 14 ustawy o skardze jest niezgodny z art. 176 ust. 1 Konstytucji z uwagi na niemożność zaskarżenia postanowienia o odrzuceniu skargi.

Godne uwagi sformułowania

nieuzasadnionej zwłoki nieuzasadniony charakter wpadkowy jedynie – wobec postępowania co do istoty sprawy – walor tego postępowania pełną adekwatność art. 45 ust. 1 Konstytucji i wyrażonych tam gwarancji do kwalifikacji rozwiązań przyjętych przez ustawodawcę

Skład orzekający

Andrzej Rzepliński

przewodniczący

Marek Zubik

sprawozdawca

Stanisław Rymar

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu stosowania prawa do sądu (art. 45 Konstytucji) w kontekście skarg konstytucyjnych dotyczących przewlekłości postępowania oraz wymogów formalnych takich skarg."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury skargi konstytucyjnej i ustawy o skardze na przewlekłość; nie dotyczy bezpośrednio prawa cywilnego czy karnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa do sądu i efektywności postępowania, ale jest mocno proceduralna i dotyczy specyficznej procedury przed TK.

Czy można skarżyć przewlekłość postępowania dwa razy w roku? Trybunał Konstytucyjny wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
533/6/B/2012 POSTANOWIENIE z dnia 7 listopada 2012 r. Sygn. akt Ts 347/11 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Andrzej Rzepliński – przewodniczący Marek Zubik – sprawozdawca Stanisław Rymar, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 maja 2012 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej Sławomira F., p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej z 12 grudnia 2011 r. Sławomir F. (dalej: skarżący) zakwestionował zgodność z Konstytucją art. 14 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. Nr 179, poz. 1843, ze zm.; dalej: ustawa o skardze). Wobec zaskarżonego przepisu skarżący sformułował zarzut niezgodności z art. 2 oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji, której istota polegać miała na uniemożliwieniu merytorycznego rozpoznania kolejnej skargi (wniesionej przed upływem 12 miesięcy od rozpoznania poprzedniej) na przewlekłość postępowania przez niezawisły, bezstronny i niezależny sąd. Ponadto skarżący przedstawił także zarzut niezgodności art. 14 ustawy o skardze z art. 176 ust. 1 Konstytucji z uwagi na niemożność zaskarżenia i wniesienia zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi. Postanowieniem z 24 maja 2012 r. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. W uzasadnieniu tego orzeczenia Trybunał wskazał, że skarżący nie wykonał obowiązku przewidzianego w art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.; dalej: ustawa o TK). Trybunał stwierdził bowiem, że w odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 176 ust. 1 Konstytucji do skargi nie zostało dołączone orzeczenie, które naruszałoby zasadę wyrażoną w tym przepisie. Z kolei zarzut niezgodności art. 14 ustawy o skardze z prawem do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki Trybunał uznał za oczywiście bezzasadny. Trybunał podkreślił przy tym konieczność właściwego kwalifikowania procedury inicjowanej skargą na przewlekłość postępowania, zwłaszcza w kontekście pojęcia „sprawa”, zawartego w treści art. 45 Konstytucji. W zażaleniu wniesionym 5 czerwca 2012 r. (data nadania) skarżący wskazał, że w zaskarżonym postanowieniu Trybunał błędnie przyjął, iż orzeczeniem naruszającym prawa skarżącego było postanowienie Sądu Rejonowego w Opolu z 9 września 2011 r., którym wyznaczono skarżącemu pełnomocnika z urzędu w celu sporządzenia skargi konstytucyjnej. Ponadto skarżący ponownie stwierdził, że powołane w skardze konstytucyjnej orzeczenie sądowe naruszyło prawo statuowane w art. 45 ust. 1 Konstytucji. Naruszenie to skarżący upatruje w niemożności merytorycznego rozpoznania kolejnej skargi na przewlekłość postępowania. Za niezrozumiałe uznał skarżący stwierdzenia Trybunału dotyczące jedynie abstrakcyjnego charakteru kontroli, którą zamierzał zainicjować. Ponadto zarzucił, że Trybunał przedwcześnie i „automatycznie” nie podjął próby oceny dopuszczalności ograniczenia obywatelskiego prawa przewidzianego w ustawie o skardze. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zażalenie nie dostarczyło jakichkolwiek argumentów, które podważyłyby prawidłowość i zasadność postanowienia o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. 2. W odniesieniu do zarzutu wadliwej kwalifikacji orzeczenia, w związku z którym została wniesiona skarga konstytucyjna, Trybunał stwierdza, że w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia z 24 maja 2012 r. istotnie doszło do jego omyłkowego określenia. Ze względu jednak na część historyczną postanowienia (s. 2), jak i zawarte w dalszej jego części określenie przedmiotu tego orzeczenia (s. 4), nie ulega wątpliwości, że Trybunał odniósł się do postanowienia Sądu Okręgowego w Opolu z 28 czerwca 2011 r. (sygn. akt II S 20/11). Na mocy tego właśnie postanowienia została odrzucona – wniesiona bez dochowania terminu, o którym mowa w art. 14 ustawy o skardze – ponowna skarga skarżącego na przewlekłość postępowania sądowego. W kontekście tego postanowienia należy interpretować argumenty Trybunału dotyczące próby zainicjowania przez skarżącego abstrakcyjnej kontroli art. 14 ustawy o skardze. Podstawę stanowiska Trybunału stanowiło bowiem stwierdzenie, że opisane wyżej postanowienie Sądu Okręgowego w Opolu w żadnej mierze nie doprowadziło do ingerencji w prawa skarżącego związane z zasadą co najmniej dwuinstancyjnego postępowania sądowego, czy też prawem do zaskarżenia orzeczenia wydanego w pierwszej instancji. Bez takiego zaś związku nie można było przyjąć, że skarga konstytucyjna rzeczywiście została powiązana z orzeczeniem naruszającym konstytucyjne prawa skarżącego. 3. W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 45 ust. 1 Konstytucji i wyrażonego w tym przepisie prawa do sądu Trybunał stwierdza, że skarżący w swoim zażaleniu nie odniósł się do przedstawionych w zaskarżonym postanowieniu przesłanek odmowy nadania skardze dalszego biegu; powtórzył jedynie tezę łączącą okoliczność takiego naruszenia z odrzuceniem ponownej skargi na przewlekłość postępowania sądowego. Wobec powyższego Trybunał ponownie stwierdza, że teza ta – w sposób nieuprawniony – abstrahuje od charakteru prawnego postępowania normowanego przepisami ustawy o skardze. Pomija wpadkowy jedynie – wobec postępowania co do istoty sprawy – walor tego postępowania, jak również błędnie zakłada pełną adekwatność art. 45 ust. 1 Konstytucji i wyrażonych tam gwarancji do kwalifikacji rozwiązań przyjętych przez ustawodawcę w zaskarżonym akcie prawnym. W tym zakresie Trybunał, odwołując się do wskazanego już w zaskarżonym postanowieniu orzecznictwa (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 1 kwietnia 2008 r., SK 77/06, OTK ZU nr 3/A/2008, poz. 39), ograniczył się do zaaprobowania stanowiska przedstawionego w zaskarżonym postanowieniu. Biorąc powyższe okoliczności pod uwagę Trybunał Konstytucyjny należy stwierdza, że zasadnie odmówił nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI