Orzeczenie · 2016-03-23

Ts 345/15Odmowa biegu skardze konstytucyjnej termin zarzuty

Sąd
Trybunał Konstytucyjny
Data
2016-03-23
tkinnekontrola konstytucyjnościŚredniakonstytucyjny
skarga konstytucyjnaTrybunał KonstytucyjnyKodeks postępowania cywilnegopełnomocnik z urzęduterminprawo do sąduskarżącyprocedura

Skarga konstytucyjna została wniesiona przez Sp. z o.o. z siedzibą w T. przeciwko przepisom Kodeksu postępowania cywilnego (kpc): art. 117 § 3, art. 118 § 5 oraz art. 394 § 1. Skarżąca zarzuciła niezgodność tych przepisów z Konstytucją RP, w szczególności z art. 45 ust. 1 (prawo do sądu), art. 10 (zasada podziału władzy), art. 175 ust. 1 (udział czynnika sądowego w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości), art. 79 ust. 1 (prawo do skargi konstytucyjnej), art. 190 ust. 5 (kontrola konstytucyjności), art. 32 (zasada równości) oraz art. 78 i 176 ust. 1 (prawo do zaskarżenia, dwuinstancyjność). Skarżąca podniosła, że przepisy te uzależniają prawo do czynności sądowej od działania organu niebędącego wymiarem sprawiedliwości oraz od czynności osób niemających statusu sędziego, a także uniemożliwiają rozpatrzenie skargi przez Trybunał poprzez pozbawienie prawa do wstępnego rozpoznania jej przez sąd. Kwestionowała również brak prawa do zaskarżenia orzeczenia o odmowie zmiany pełnomocnika z urzędu w przypadku zarzutu nierzetelności jego opinii. Trybunał Konstytucyjny, po wstępnym rozpoznaniu, postanowił odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. Jako pierwszą przesłankę wskazał przekroczenie terminu do jej wniesienia. Stwierdził, że bieg terminu rozpoczął się 21 lutego 2015 r., uległ zawieszeniu 20 marca 2015 r. i wznowieniu 14 sierpnia 2015 r., a skarga została złożona 22 października 2015 r., czyli po upływie 97 dni, podczas gdy termin wynosił 90 dni. Niezależnie od tego, Trybunał wskazał na inne braki formalne. Stwierdził, że kwestionowane przepisy (art. 117 § 3 i art. 118 § 5 kpc) nie były podstawą ostatecznego orzeczenia w indywidualnej sprawie skarżącej, a postanowienie z lutego 2014 r. dotyczące wynagrodzenia pełnomocnika nie kształtowało sytuacji prawnej skarżącej. Ponadto, Trybunał uznał zarzuty dotyczące art. 118 § 5 kpc za oczywiście bezzasadne, wyjaśniając, że ustanowienie pełnomocnika z urzędu ma na celu zapewnienie profesjonalnej pomocy prawnej, która może obejmować opinię o braku podstaw do wniesienia skargi, a nie nakazanie jej sporządzenia. Podkreślono, że istnieje możliwość zmiany pełnomocnika w przypadku zaniedbań oraz że skarżąca może wnieść skargę z pomocą pełnomocnika z wyboru. Zarzut dotyczący art. 394 § 1 kpc również uznano za oczywiście bezzasadny. Trybunał wyjaśnił, że kwestia zmiany pełnomocnika z urzędu nie jest odrębną sprawą w rozumieniu Konstytucji, a prawo do zaskarżenia i zasada dwuinstancyjności nie wymagają możliwości zaskarżenia każdej kwestii wpadkowej.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących skargi konstytucyjnej, w szczególności wymogów formalnych, terminu, roli pełnomocnika z urzędu oraz możliwości zaskarżania postanowień wpadkowych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyfiki skargi konstytucyjnej i procedury przed Trybunałem Konstytucyjnym.

Zagadnienia prawne (4)

Czy przepisy kpc uzależniające prawo do czynności sądowej od działania organu niebędącego wymiarem sprawiedliwości oraz od czynności osób niemających statusu sędziego, w sytuacji gdy termin do wniesienia środka zaskarżenia liczy się od dnia podjęcia czynności przez sąd, są zgodne z Konstytucją?

Odpowiedź sądu

Nie, ale nie stanowiły one podstawy ostatecznego orzeczenia w sprawie skarżącej.

Uzasadnienie

Trybunał stwierdził, że kwestionowany art. 117 § 3 kpc nie był przedmiotem ostatecznego orzeczenia w sprawie skarżącej, a zatem nie mógł stanowić podstawy skargi konstytucyjnej.

Czy przepis kpc uniemożliwiający rozpatrzenie skargi konstytucyjnej przez Trybunał poprzez pozbawienie prawa do wstępnego rozpoznania skargi przez właściwy sąd jest zgodny z Konstytucją?

Odpowiedź sądu

Nie, ale zarzut ten został uznany za oczywiście bezzasadny, a przepis nie stanowił podstawy ostatecznego rozstrzygnięcia o prawach skarżącej.

Uzasadnienie

Trybunał uznał, że art. 118 § 5 kpc nie kształtował sytuacji prawnej skarżącej ani nie stanowił podstawy ostatecznego rozstrzygnięcia o jej prawach i wolnościach. Ustanowienie pełnomocnika z urzędu ma na celu zapewnienie pomocy prawnej, a nie nakazanie konkretnej czynności, a opinia o braku podstaw nie zamyka drogi prawnej.

Czy brak prawa do zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji o odmowie zmiany pełnomocnika z urzędu w przypadku zarzutu nierzetelności jego opinii jest zgodny z Konstytucją?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zarzut ten został uznany za oczywiście bezzasadny.

Uzasadnienie

Trybunał stwierdził, że zmiana pełnomocnika z urzędu nie jest odrębną sprawą w rozumieniu Konstytucji, a prawo do zaskarżenia i zasada dwuinstancyjności nie wymagają możliwości zaskarżenia każdej kwestii wpadkowej.

Czy przekroczenie terminu do wniesienia skargi konstytucyjnej skutkuje odmową nadania jej dalszego biegu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak.

Uzasadnienie

Trybunał stwierdził, że skarga została wniesiona z przekroczeniem ustawowego terminu, co przesądza o konieczności odmowy nadania jej dalszego biegu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Odmowa nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej
Strona wygrywająca
Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
Sp. z o.o. z siedzibą w T.spółkaskarżąca

Przepisy (9)

Główne

k.p.c. art. 117 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Mechanizm ustanowienia pełnomocnika z urzędu, w szczególności wyznaczenia konkretnego pełnomocnika przez organ samorządu zawodowego, nie był przedmiotem ostatecznego orzeczenia w sprawie skarżącej.

k.p.c. art. 118 § § 5

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis ten nie kształtował sytuacji prawnej skarżącej ani nie stanowił podstawy ostatecznego rozstrzygnięcia o jej prawach i wolnościach. Opinia pełnomocnika o braku podstaw do wniesienia skargi nie zamyka drogi prawnej.

k.p.c. art. 394 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis ten nie przewiduje możliwości wniesienia zażalenia na orzeczenie o odmowie zmiany pełnomocnika z urzędu, co jest zgodne z Konstytucją, gdyż kwestia ta nie jest odrębną sprawą.

Pomocnicze

ustawa o TK art. 64

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Wymóg złożenia skargi po wyczerpaniu drogi prawnej w ciągu trzech miesięcy od doręczenia ostatecznego rozstrzygnięcia.

ustawa o TK art. 66

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Obowiązek zastępstwa przez adwokata lub radcę prawnego, możliwość wnioskowania o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, wstrzymanie biegu terminu.

ustawa o TK art. 77 § ust. 3 pkt 3

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Odmowa przekazania skargi do merytorycznej kontroli w przypadku oczywistej bezzasadności zarzutów.

k.c. art. 111

Kodeks cywilny

Dotyczy liczenia terminów.

k.c. art. 114

Kodeks cywilny

Dotyczy liczenia terminów.

k.p.c. art. 165 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy liczenia terminów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga konstytucyjna wniesiona po terminie. • Kwestionowane przepisy nie stanowiły podstawy ostatecznego orzeczenia w sprawie skarżącej. • Zarzuty dotyczące art. 118 § 5 kpc są oczywiście bezzasadne. • Zarzut dotyczący art. 394 § 1 kpc jest oczywiście bezzasadny. • Pełnomocnik z urzędu ma prawo ocenić brak podstaw do wniesienia skargi.

Odrzucone argumenty

Przepisy kpc naruszają prawo do sądu i prawo do skargi konstytucyjnej. • Brak możliwości zaskarżenia odmowy zmiany pełnomocnika z urzędu narusza prawo do zaskarżenia i dwuinstancyjność.

Godne uwagi sformułowania

odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej • oczywiście bezzasadny • nie kształtował sytuacji prawnej skarżącej • nie stanowił podstawy ostatecznego rozstrzygnięcia • nie jest równoznaczne z nałożeniem na takiego pełnomocnika obowiązku dokonania określonej czynności prawnej • nie zamyka jej ostatecznie drogi do złożenia tego środka prawnego • nie jest odrębną sprawą w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji

Skład orzekający

Julia Przyłębska

przewodniczący i sprawozdawca

Małgorzata Pyziak-Szafnicka

członek

Stanisław Rymar

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących skargi konstytucyjnej, w szczególności wymogów formalnych, terminu, roli pełnomocnika z urzędu oraz możliwości zaskarżania postanowień wpadkowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki skargi konstytucyjnej i procedury przed Trybunałem Konstytucyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z dostępem do Trybunału Konstytucyjnego i rolą pełnomocnika z urzędu, co jest istotne dla prawników praktyków.

Przekroczyłeś termin do skargi konstytucyjnej? Trybunał nie dał jej dalszego biegu!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst