Ts 344/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarżący J.Rz. złożył skargę konstytucyjną, w której kwestionował zgodność przepisów art. 359 § 2^1, 2^2 i 2^3 Kodeksu cywilnego (kc) oraz art. 398^9 § 1 i 2 Kodeksu postępowania cywilnego (kpc) z różnymi przepisami Konstytucji RP. Skarga była wniesiona na tle sprawy, w której Sąd Rejonowy w W. zasądził na rzecz skarżącego kwotę wraz z odsetkami umownymi, a Sąd Okręgowy w W. obniżył te odsetki i oddalił powództwo w pozostałej części. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej skarżącego. Trybunał Konstytucyjny, analizując skargę, stwierdził, że w części dotyczącej przepisów kc skarga została wniesiona z naruszeniem trzymiesięcznego terminu od doręczenia prawomocnego wyroku sądu drugiej instancji. W odniesieniu do przepisów kpc, choć termin został zachowany, Trybunał uznał, że skarżący powołał jako wzorce kontroli przepisy Konstytucji (m.in. art. 2, 5, 7, 9, 8 ust. 2, 31 ust. 2 i 3, 91 ust. 1-3, 183 ust. 1), które nie mogą stanowić samodzielnych podstaw skargi konstytucyjnej, ponieważ nie wyrażają praw ani wolności podmiotowych. Trybunał podkreślił, że art. 2 Konstytucji może być wzorcem pomocniczym, ale wymaga wskazania innej naruszonej normy konstytucyjnej statuującej prawo lub wolność. Zarzuty dotyczące art. 398^9 § 1 i 2 kpc uznano za oczywiście bezzasadne, wskazując, że Konstytucja nie gwarantuje prawa do rozpoznania każdej sprawy w trzeciej instancji. Kwestia uzasadniania postanowień o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej, choć była przedmiotem wcześniejszego orzeczenia TK (SK 68/06), została uznana za problem stosowania prawa, a nie jego treści normatywnej, co wykracza poza kognicję Trybunału w postępowaniu skargowym. W konsekwencji, Trybunał postanowił odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie warunków dopuszczalności skargi konstytucyjnej, w tym wymogu zachowania terminu, powołania właściwych wzorców kontroli oraz rozróżnienia między kontrolą treści normy a kontrolą jej stosowania.
Dotyczy specyfiki postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym i skargi konstytucyjnej.
Zagadnienia prawne (4)
Czy przepisy art. 359 § 2^1, 2^2 i 2^3 Kodeksu cywilnego, ograniczające wysokość odsetek, naruszają przepisy Konstytucji RP, w tym zasady państwa prawnego, wolności gospodarczej i ochrony praw?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarga w tym zakresie została wniesiona z naruszeniem terminu.
Uzasadnienie
Trybunał stwierdził, że skarga konstytucyjna w tej części została wniesiona po upływie 3-miesięcznego terminu od doręczenia prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego, co stanowi samodzielną podstawę do odmowy nadania jej dalszego biegu.
Czy przepisy art. 398^9 § 1 i 2 Kodeksu postępowania cywilnego, ograniczające zakres kognicji Sądu Najwyższego w postępowaniu kasacyjnym, naruszają konstytucyjne prawa i wolności jednostki?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty te są oczywiście bezzasadne.
Uzasadnienie
Trybunał uznał, że Konstytucja nie gwarantuje prawa do rozpoznania każdej sprawy w trzeciej instancji, a ustawodawca ma swobodę w określaniu przesłanek dopuszczalności skargi kasacyjnej. Ponadto, skarżący powołał jako wzorce kontroli przepisy Konstytucji (np. art. 2, 5, 7), które nie mogą stanowić samodzielnych podstaw skargi konstytucyjnej.
Czy art. 398^9 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego, nie nakładając obowiązku sporządzenia uzasadnienia postanowienia o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej, narusza prawo do jawnego i sprawiedliwego rozpoznania sprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut ten jest oczywiście bezzasadny.
Uzasadnienie
Trybunał wskazał, że zgodnie z wcześniejszym orzecznictwem TK, Sąd Najwyższy ma obowiązek uzasadniania takich postanowień, a przepisy kpc regulujące uzasadnianie orzeczeń stosuje się odpowiednio. Kwestia zdawkowego uzasadniania jest problemem stosowania prawa, a nie treści normatywnej przepisu, co wykracza poza zakres skargi konstytucyjnej.
Czy przepisy Konstytucji RP (art. 2, 5, 7, 9, 8 ust. 2, 31 ust. 2 i 3, 91 ust. 1-3, 183 ust. 1) mogą stanowić samodzielne wzorce kontroli w postępowaniu skargowym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie.
Uzasadnienie
Trybunał wielokrotnie podkreślał, że przepisy te mają charakter ustrojowy lub programowy i nie wyrażają samodzielnych praw lub wolności jednostki, które mogłyby być podstawą skargi konstytucyjnej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J.Rz. | osoba_fizyczna | skarżący |
| przeciwnik procesowy skarżącego | inne | przeciwnik procesowy |
Przepisy (23)
Główne
k.c. art. 359 § § 2
Kodeks cywilny
Przepisy ograniczające wysokość odsetek.
k.p.c. art. 398 § 9
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy dotyczące odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy.
ustawa o TK z 2015 r. art. 79 § ust. 1
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
Warunki dopuszczalności skargi konstytucyjnej.
ustawa o TK z 2015 r. art. 64
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
Termin do wniesienia skargi konstytucyjnej.
Pomocnicze
ustawa o TK z 2015 r. art. 77 § ust. 3 pkt 1
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
Podstawa odmowy nadania dalszego biegu skardze z powodu niespełnienia warunków.
ustawa o TK z 2015 r. art. 77 § ust. 3 pkt 3
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
Podstawa odmowy nadania dalszego biegu skardze z powodu oczywistej bezzasadności.
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia postanowienia.
Konstytucja art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego.
Konstytucja art. 5
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Gwarancja wolności i praw człowieka.
Konstytucja art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Działanie organów władzy w granicach prawa.
Konstytucja art. 9
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Przestrzeganie prawa międzynarodowego.
Konstytucja art. 20
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
System gospodarczy.
Konstytucja art. 22
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Wolność działalności gospodarczej.
Konstytucja art. 31 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Obowiązek poszanowania praw innych osób.
Konstytucja art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasady ograniczania wolności i praw.
Konstytucja art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sądu.
Konstytucja art. 77 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedzialność Skarbu Państwa.
Konstytucja art. 78
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do zaskarżenia orzeczeń.
Konstytucja art. 87
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Hierarchia źródeł prawa.
Konstytucja art. 91 § ust. 1-3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Miejsce umów międzynarodowych w systemie prawnym.
Konstytucja art. 176 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Dwuinstancyjność postępowania sądowego.
Konstytucja art. 183 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Pozycja i kompetencje Sądu Najwyższego.
Konstytucja art. 8 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Bezpośrednie stosowanie Konstytucji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarga konstytucyjna wniesiona po terminie. • Powołanie przepisów Konstytucji, które nie mogą stanowić samodzielnych wzorców kontroli. • Oczywista bezzasadność zarzutów dotyczących prawa do sądu i skargi kasacyjnej. • Kwestia uzasadniania postanowień Sądu Najwyższego jako problem stosowania prawa, a nie treści normatywnej.
Godne uwagi sformułowania
nie dowolnego kwestionowanego przepisu ustawy lub innego aktu normatywnego, ale tylko takiego, który w konkretnej sprawie stanowił podstawę ostatecznego rozstrzygnięcia • nie ma podstaw do twierdzenia, że zaskarżony art. 398^9 § 1 i 2 kpc narusza wskazane przez skarżącego wzorce konstytucyjne • Konstytucja nie gwarantuje prawa do rozpoznania każdej sprawy w trzeciej instancji • Kwestia zdawkowego uzasadniania tego rodzaju postanowień przez Sąd Najwyższy, choć może rodzić problem natury konstytucyjnej, jest jednak kwestią stosowania prawa, nie zaś kwestią samej treści normatywnej art. 398^9 § 2 kpc.
Skład orzekający
Julia Przyłębska
członek
Małgorzata Pyziak-Szafnicka
członek
Stanisław Rymar
przewodniczący i sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie warunków dopuszczalności skargi konstytucyjnej, w tym wymogu zachowania terminu, powołania właściwych wzorców kontroli oraz rozróżnienia między kontrolą treści normy a kontrolą jej stosowania."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym i skargi konstytucyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa wyjaśnia kluczowe zasady formalne dotyczące wnoszenia skargi konstytucyjnej, co jest niezwykle ważne dla praktyków prawa. Pokazuje, jak Trybunał bada spełnienie wymogów formalnych, zanim przejdzie do meritum.
“Kiedy skarga konstytucyjna nie ma szans? Trybunał przypomina o terminach i wzorcach kontroli.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.