Ts 335/08

Trybunał Konstytucyjny2010-06-08
SAOSinnekontrola konstytucyjnościWysokakonstytucyjny
ne bis in idemskarga konstytucyjnak.p.c.apelacjaopłataTrybunał Konstytucyjnyprawomocnośćres iudicata

Trybunał Konstytucyjny nie uwzględnił zażalenia na postanowienie o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej, uznając, że sprawa jest tożsama z wcześniej rozstrzygniętą i zachodzi negatywna przesłanka procesowa ne bis in idem.

Skarżący wniósł skargę konstytucyjną kwestionując art. 1302 § 3 k.p.c. dotyczący odrzucania nieopłaconej apelacji wniesionej przez profesjonalnego pełnomocnika. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze, wskazując na tożsamość sprawy z wcześniejszym postępowaniem (SK 33/07), w którym przepis ten został uznany za zgodny z Konstytucją. Skarżący wniósł zażalenie, argumentując, że jego sprawa ma inny stan faktyczny i uzupełnił braki skargi. Trybunał nie uwzględnił zażalenia, podkreślając, że zasada ne bis in idem dotyczy tożsamości przedmiotowej sprawy, a nie tylko stanu faktycznego, oraz że skarżący nie uzupełnił braków formalnych skargi w zakresie niektórych wzorców konstytucyjnych.

W niniejszej sprawie Trybunał Konstytucyjny rozpatrywał zażalenie na postanowienie o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej Henryka D. Skarżący kwestionował zgodność art. 1302 § 3 Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.) z przepisami Konstytucji, zarzucając nadmierny formalizm procesowy prowadzący do naruszenia prawa do rzetelnego postępowania. Trybunał pierwotnie odmówił nadania dalszego biegu skardze, powołując się na wyrok z dnia 17 listopada 2008 r. (SK 33/07), w którym art. 1302 § 3 k.p.c. został uznany za zgodny z Konstytucją, a także na nieadekwatność jednego ze wzorców kontroli i braki formalne skargi w zakresie innych zarzutów. Skarżący wniósł zażalenie, twierdząc, że jego sprawa różni się stanem faktycznym i że uzupełnił braki skargi. Trybunał Konstytucyjny nie uwzględnił zażalenia. W uzasadnieniu wskazano, że zasada ne bis in idem, w kontekście kontroli konstytucyjności, dotyczy tożsamości przedmiotowej sprawy, a nie tylko identyczności stanu faktycznego. Podkreślono, że wyrok z dnia 17 listopada 2008 r. ma moc powszechnie obowiązującą. Ponadto, Trybunał stwierdził, że skarżący nadal nie uzupełnił braków formalnych skargi w zakresie powiązania zarzutów z konkretnymi prawami lub wolnościami konstytucyjnymi, co czyniło dalsze postępowanie niedopuszczalnym. W konsekwencji, zażalenie zostało oddalone.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Zasada ne bis in idem dotyczy tożsamości przedmiotowej sprawy, a nie identyczności stanu faktycznego.

Uzasadnienie

Trybunał podkreślił, że wyrok z poprzedniej sprawy (SK 33/07) ma moc powszechnie obowiązującą i jest ostateczny wobec wszystkich, a zasada ne bis in idem w kontekście kontroli konstytucyjności odnosi się do tożsamości przedmiotu kontroli i wzorców konstytucyjnych, a nie tylko do identyczności stanu faktycznego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

nie uwzględnić zażalenia

Strona wygrywająca

Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
Henryk D.osoba_fizycznaskarżący

Przepisy (9)

Główne

k.p.c. art. 1302 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis przewiduje odrzucenie nieopłaconej apelacji wniesionej przez profesjonalnego pełnomocnika bez uprzedniego wezwania do uiszczenia opłaty.

Pomocnicze

Konstytucja art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 32 § ust. 1 i 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 77 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 78

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 176

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 190 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Tożsamość przedmiotowa sprawy z wcześniej rozstrzygniętą sprawą SK 33/07. Zasada ne bis in idem w postępowaniu przed TK dotyczy tożsamości sprawy, a nie stanu faktycznego. Niespełnienie przez skarżącego obowiązku uzupełnienia braków formalnych skargi w zakresie niektórych wzorców konstytucyjnych.

Odrzucone argumenty

Twierdzenie skarżącego o odmienności stanu faktycznego od sprawy SK 33/07. Argumentacja skarżącego o uzupełnieniu braków skargi w piśmie z 23 grudnia 2008 r.

Godne uwagi sformułowania

nie chodzi tu więc o identyczność stanu faktycznego, która jest podstawą stwierdzenia ujemnej przesłanki procesowej w postaci res iudicata. tożsamość niniejszej skargi i sprawy SK 33/07 dotyczy zarówno przedmiotu kontroli, jak i wskazanych wzorców konstytucyjnych, a nadto tożsama jest istota zarzutów skarżącego

Skład orzekający

Maria Gintowt-Jankowicz

przewodnicząca

Adam Jamróz

sprawozdawca

Marian Grzybowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady ne bis in idem w kontekście postępowań przed Trybunałem Konstytucyjnym oraz wymogów formalnych skargi konstytucyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym i jego relacji do wcześniejszych orzeczeń.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej zasady procesowej ne bis in idem i jej zastosowania w kontekście kontroli konstytucyjności, co jest istotne dla prawników procesowych.

Czy ta sama sprawa może być rozpatrywana dwukrotnie przez Trybunał Konstytucyjny? Wyjaśniamy zasadę ne bis in idem.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
202/3/B/2010 POSTANOWIENIE z dnia 8 czerwca 2010 r. Sygn. akt Ts 335/08 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Maria Gintowt-Jankowicz – przewodnicząca Adam Jamróz – sprawozdawca Marian Grzybowski, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 września 2009 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej Henryka D., p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej z 28 października 2008 r. wniesiono o stwierdzenie niezgodności art. 1302 § 3 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.; dalej: k.p.c.) z art. 31 ust. 3 w zw. z art. 2, art. 32 ust. 1 i 2, art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2, art. 78 oraz art. 176 Konstytucji. Zdaniem skarżącego naruszenie konstytucyjnych praw i wolności polega na naruszeniu prawa poprzez nadmierny formalizm procesowy, skutkujący dla strony reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika wyłączeniem prawa do rozpoznania sprawy w toku rzetelnego postępowania. Postanowieniem z dnia 8 września 2009 r. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej ze względu na niedopuszczalność orzekania, gdyż art. 1302 § 3 k.p.c. był już przedmiotem kontroli w sprawie SK 33/07 i wyrokiem z dnia 17 listopada 2008 r. (OTK ZU nr 9/A/2008, poz. 154) Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 1302 § 3 k.p.c. w zakresie, w jakim przewiduje, że sąd odrzuca nieopłaconą apelację wniesioną przez adwokata, radcę prawnego lub rzecznika patentowego bez uprzedniego wezwania do uiszczenia należnej opłaty, jest zgodny z art. 2, art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 i art. 78 Konstytucji. Ponadto, wskazany jako wzorzec kontroli art. 176 ust. 2 Konstytucji jest nieadekwatny, zaś w zakresie zarzutów dotyczących naruszenia art. 31 ust. 3 w zw. z art. 2, art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji skarżący nie uzupełnił braków skargi konstytucyjnej. Postanowienie z dnia 8 września 2009 r. skarżący zaskarżył w całości, zarzucając, że wyrok z dnia 17 listopada 2008 r., SK 33/07, nie dotyczył identycznego stanu faktycznego, a w piśmie z 23 grudnia 2008 r., uzupełniającym braki skargi konstytucyjnej, skarżący „dopełnił ciążącego na nim obowiązku precyzyjnego wskazania, na czym polegało naruszenie konstytucyjnych wolności i praw”. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, zaś zarzuty podniesione w zażaleniu nie podważają ustaleń dokonanych w przedmiotowym postanowieniu i w ocenie Trybunału nie zasługują na uwzględnienie. Postępowanie przed Trybunałem Konstytucyjnym ma na celu kontrolę hierarchicznej zgodności norm. Zasada ne bis in idem, w odróżnieniu od zasady res iudicata, nie dotyczy tego samego stosunku prawnego między tymi samymi stronami, ale dotyczy tożsamości przedmiotowej sprawy. Innymi słowy, wyrok z dnia 17 listopada 2008 r., SK 33/07, ma moc powszechnie obowiązującą i jest ostateczny (art. 190 ust. 1 Konstytucji) nie tylko wobec skarżącego w tamtej sprawie, ale wobec wszystkich innych osób wnoszących skargę konstytucyjną na art. 1302 § 3 k.p.c. Nie chodzi tu więc o identyczność stanu faktycznego, która jest podstawą stwierdzenia ujemnej przesłanki procesowej w postaci res iudicata. Jak trafnie wskazał Trybunał Konstytucyjny w zaskarżonym postanowieniu, tożsamość niniejszej skargi i sprawy SK 33/07 dotyczy zarówno przedmiotu kontroli, jak i wskazanych wzorców konstytucyjnych, a nadto tożsama jest istota zarzutów skarżącego, sprowadzająca się do wprowadzenia nadmiernego rygoryzmu, polegającego na odrzuceniu bez wezwania o uzupełnienie braków nieopłaconego środka odwoławczego. W przedmiotowej sprawie zachodzi zatem negatywna przesłanka procesowa ne bis in idem. W ocenie skarżącego, w piśmie z 23 grudnia 2008 r., uzupełniającym braki skargi konstytucyjnej, „dopełnił ciążącego na nim obowiązku precyzyjnego wskazania, na czym polegało naruszenie konstytucyjnych wolności i praw”, co uzasadniać ma uwzględnienie zażalenia na postanowienie o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. Tymczasem w zakresie wzorców art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 i art. 78 Konstytucji zachodzi niedopuszczalność orzekania, a skarżący nie powiązał zarzutów dotyczących niezgodności art. 1302 § 3 k.p.c. z art. 31 ust. 3 w zw. z art. 2, art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji z prawami lub wolnościami, które miałyby zostać nieproporcjonalnie ograniczone lub w związku z którymi skarżący został nierówno potraktowany czy zostały naruszone zasady demokratycznego państwa prawnego. Skarżący nie uzupełnił więc braków formalnych skargi konstytucyjnej w zakresie wzorców z art. 31 ust. 3 w zw. z art. 2, art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji. Biorąc powyższe okoliczności pod uwagę, należało nie uwzględnić zażalenia wniesionego na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego o odmowie nadania niniejszej skardze konstytucyjnej dalszego biegu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI