Orzeczenie · 2016-03-29

Ts 330/15

Sąd
Trybunał Konstytucyjny
Data
2016-03-29
tkinneprawo konstytucyjneWysokakonstytucyjny
prawo do sąduprawo do zaskarżeniakpkoskarżyciel posiłkowypokrzywdzonykontrola konstytucyjnaprocedura karna

Skarga konstytucyjna została złożona przez J.Sz. przeciwko art. 56 § 3 ustawy Kodeks postępowania karnego (k.p.k.), który wyłącza dopuszczalność zaskarżenia zażaleniem postanowienia o pozbawieniu statusu pokrzywdzonego i możliwości działania jako oskarżyciel posiłkowy. Skarżący argumentował, że takie rozwiązanie narusza jego konstytucyjne prawa do sądu (art. 45 ust. 1), prawo do zaskarżenia (art. 78), prawo do rzetelnego procesu (art. 176 ust. 1), zasadę proporcjonalności (art. 31 ust. 3) oraz zasadę demokratycznego państwa prawnego (art. 2). W uzasadnieniu skargi wskazano, że postanowienie Sądu Rejonowego w K. z marca 2015 r. pozbawiło go statusu pokrzywdzonego, a zarządzenie sędziego z marca 2015 r. odmówiło przyjęcia zażalenia, co zostało następnie utrzymane w mocy postanowieniem Sądu Okręgowego w K. z czerwca 2015 r. Trybunał Konstytucyjny, po wstępnym rozpoznaniu, stwierdził, że skarga spełnia wszystkie wymogi formalne i merytoryczne określone w ustawie o Trybunale Konstytucyjnym, w tym dotyczące wyczerpania drogi prawnej i dochowania terminu. Analiza zarzutu naruszenia prawa do sądu nie dała podstaw do uznania go za oczywiście bezzasadny. W związku z tym, Trybunał Konstytucyjny postanowił nadać skardze konstytucyjnej dalszy bieg.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja konstytucyjnych praw do sądu i zaskarżenia w kontekście procedury karnej, w szczególności dotyczącej statusu oskarżyciela posiłkowego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy konkretnego przepisu k.p.k. i sytuacji procesowej skarżącego. Rozstrzygnięcie merytoryczne nastąpi w dalszym toku postępowania przed TK.

Zagadnienia prawne (1)

Czy art. 56 § 3 k.p.k., w zakresie w jakim wyłącza dopuszczalność zaskarżenia zażaleniem postanowienia wydanego na podstawie art. 56 § 2 k.p.k. i odnoszącego się do oskarżyciela posiłkowego, jest zgodny z art. 78 w zw. z art. 176 ust. 1, art. 45 ust. 1, art. 31 ust. 3 i art. 2 Konstytucji RP?

Odpowiedź sądu

Trybunał Konstytucyjny uznał, że zarzut naruszenia prawa do sądu nie jest oczywiście bezzasadny i postanowił nadać skardze dalszy bieg.

Uzasadnienie

Skarżący podniósł, że brak możliwości zaskarżenia postanowienia o pozbawieniu statusu strony procesowej narusza jego prawo do sądu i prawo do zaskarżenia, a także zasadę proporcjonalności i demokratycznego państwa prawnego. Trybunał uznał, że analiza tych zarzutów nie daje podstaw do ocenienia ich jako oczywiście bezzasadnych.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Nadanie dalszego biegu skardze konstytucyjnej
Strona wygrywająca
skarżący (J.Sz.)

Strony

NazwaTypRola
J.Sz.osoba_fizycznaskarżący

Przepisy (14)

Główne

k.p.k. art. 56 § § 3

Ustawa – Kodeks postępowania karnego

Wyłącza dopuszczalność zaskarżenia zażaleniem postanowienia wydanego na podstawie art. 56 § 2 k.p.k. i odnoszącego się do oskarżyciela posiłkowego.

Konstytucja art. 78

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do zaskarżania orzeczeń wydanych w pierwszej instancji.

Konstytucja art. 176 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do rzetelnego procesu sądowego.

Konstytucja art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do sądu.

Konstytucja art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada proporcjonalności przy ograniczaniu praw konstytucyjnych.

Konstytucja art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada demokratycznego państwa prawnego.

Pomocnicze

k.p.k. art. 56 § § 2

Ustawa – Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 54

Ustawa – Kodeks postępowania karnego

Dotyczy oskarżyciela posiłkowego.

ustawa o TK art. 79 § ust. 1

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Przedmiot skargi konstytucyjnej.

ustawa o TK art. 60

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

ustawa o TK art. 64

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Termin do wniesienia skargi.

ustawa o TK art. 65 § ust. 1

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Wymagania dotyczące skargi konstytucyjnej.

ustawa o TK art. 77 § ust. 3

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Okoliczności wyłączające nadanie dalszego biegu skardze.

ustawa o TK art. 77 § ust. 5

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Podstawa do nadania skardze dalszego biegu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie prawa do sądu i prawa do zaskarżenia przez wyłączenie możliwości zaskarżenia postanowienia o pozbawieniu statusu strony procesowej. • Naruszenie zasady proporcjonalności i demokratycznego państwa prawnego.

Godne uwagi sformułowania

nie sposób przyjąć, że w demokratycznym państwie prawa tak istotna decyzja procesowa, jak pozbawienie oskarżyciela posiłkowego statusu strony w postępowaniu, miałaby być podejmowana bez kontroli instancyjnej

Skład orzekający

Małgorzata Pyziak-Szafnicka

przewodniczący i sprawozdawca

Stanisław Rymar

członek

Andrzej Rzepliński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja konstytucyjnych praw do sądu i zaskarżenia w kontekście procedury karnej, w szczególności dotyczącej statusu oskarżyciela posiłkowego."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego przepisu k.p.k. i sytuacji procesowej skarżącego. Rozstrzygnięcie merytoryczne nastąpi w dalszym toku postępowania przed TK.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy fundamentalnego prawa do sądu i możliwości jego ograniczenia przez przepisy proceduralne, co jest istotne dla każdego obywatela uczestniczącego w postępowaniu karnym.

Czy można pozbawić Cię statusu strony w procesie karnym bez możliwości odwołania? Trybunał Konstytucyjny bada kluczowy przepis k.p.k.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst