Ts 33/10

Trybunał Konstytucyjny2012-09-25
SAOSAdministracyjnepostępowanie administracyjneWysokakonstytucyjny
prawo do sąduterminy procesoweskarga konstytucyjnaprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiTrybunał Konstytucyjnyuzupełnienie brakównadanie pisma w urzędzie pocztowym

Trybunał Konstytucyjny nie uwzględnił zażalenia na postanowienie o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej, uznając, że przyczyną negatywnego rozstrzygnięcia sądu administracyjnego była ocena faktów i dowodów, a nie treść przepisu prawa.

Skarżący Adam C. zakwestionował zgodność z Konstytucją art. 83 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, twierdząc, że jego skarga została odrzucona z powodu błędnej interpretacji terminu uzupełnienia, mimo nadania pisma w urzędzie pocztowym w terminie. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skardze dalszego biegu, wskazując na brak bezpośredniego związku między przepisem a naruszeniem prawa do sądu, a także na to, że ocena dowodów należy do sądu orzekającego. Zażalenie skarżącego nie przyniosło argumentów podważających to stanowisko.

Skarżący Adam C. wniósł skargę konstytucyjną kwestionującą art. 83 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.). Zarzucił, że przepis ten, w połączeniu z jego wykładnią przez sądy administracyjne, doprowadził do odrzucenia jego skargi złożonej do WSA w Warszawie. Problem wynikał z uzupełnienia skargi dzień po wyznaczonym terminie, mimo że nadanie pisma w urzędzie pocztowym nastąpiło z zachowaniem terminu. Trybunał Konstytucyjny początkowo odmówił nadania skardze dalszego biegu, argumentując, że przyczyną negatywnego rozstrzygnięcia była ocena okoliczności faktycznych i dowodów przez sąd, a nie sama treść przepisu. Skarżący w zażaleniu podtrzymał swoje stanowisko, twierdząc, że wadliwa interpretacja art. 83 § 3 p.p.s.a. przez Naczelny Sąd Administracyjny, utożsamiająca oddanie pisma w urzędzie pocztowym z fizycznym doręczeniem, naruszyła jego prawo do sądu. Podkreślił, że nadanie pisma nastąpiło zgodnie z Prawem pocztowym. Trybunał Konstytucyjny w niniejszym postanowieniu nie uwzględnił zażalenia, ponownie stwierdzając, że kluczowa była kwestia potwierdzenia daty oddania pisma i negatywna kwalifikacja dokumentów przez sądy administracyjne, co pozostaje poza zakresem kontroli Trybunału. Trybunał przypomniał, że ocena prawidłowości ustalenia stanu faktycznego i jego subsumpcji przez sąd nie jest przedmiotem skargi konstytucyjnej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, naruszenie nie wynika z treści przepisu, lecz z oceny okoliczności faktycznych i dowodów przez sąd orzekający.

Uzasadnienie

Trybunał uznał, że bezpośrednią przyczyną negatywnego rozstrzygnięcia była kwalifikacja przez sądy administracyjne okoliczności faktycznych i dokumentów przedstawionych przez skarżącego, a nie normatywna treść zaskarżonego przepisu. Ocena dowodów i ustalenie stanu faktycznego pozostają poza kognicją Trybunału w skardze konstytucyjnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

nie uwzględnić zażalenia

Strona wygrywająca

Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
Adam C.osoba_fizycznaskarżący

Przepisy (6)

Główne

p.p.s.a. art. 83 § § 3

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skarżący zarzucił, że przepis ten w interpretacji sądów administracyjnych doprowadził do odrzucenia skargi z powodu uzupełnienia jej po terminie, mimo nadania pisma w urzędzie pocztowym w terminie. Trybunał uznał, że problem leży w ocenie dowodów, a nie w treści przepisu.

Konstytucja art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Skarżący zarzucił naruszenie prawa do sądu.

Konstytucja art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Skarżący zarzucił naruszenie zasady państwa prawa.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 83 § § 3

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Trybunał podkreślił, że nie może być przedmiotem jego kontroli kwalifikacja wartości dowodowej i wiarygodności dokumentów zgromadzonych w toku postępowania przez sąd orzekający.

Ustawa – Prawo pocztowe art. 3 § pkt 8

Skarżący powołał się na tę ustawę w kontekście instytucji 'nadania' przesyłki pocztowej.

Konstytucja art. 79 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Trybunał przypomniał, że przedmiotem skargi konstytucyjnej nie może być ocena zgodności z prawem jednostkowego rozstrzygnięcia sądu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Bezpośrednią przyczyną negatywnego rozstrzygnięcia sądu administracyjnego była ocena okoliczności faktycznych i dowodów, a nie treść przepisu art. 83 § 3 p.p.s.a. Ocena prawidłowości ustalenia stanu faktycznego i jego subsumpcji przez sąd pozostaje poza zakresem kognicji Trybunału Konstytucyjnego w skardze konstytucyjnej.

Odrzucone argumenty

Zaskarżony przepis art. 83 § 3 p.p.s.a. w interpretacji sądów administracyjnych narusza konstytucyjne prawo do sądu. Błędne utożsamienie wymogu oddania pisma w urzędzie pocztowym z fizycznym doręczeniem. Niedopuszczalność interpretacji art. 83 § 3 p.p.s.a. w oderwaniu od przepisów prawa pocztowego.

Godne uwagi sformułowania

nie może być przedmiotem jego kontroli – dokonywana przez sąd orzekający w sprawie – kwalifikacja wartości dowodowej i wiarygodności dokumentów zgromadzonych w toku postępowania bezpośrednią przyczyną niemożności skorzystania przez skarżącego z konstytucyjnego prawa do sądu była przyjęta przez sądy orzekające w jego sprawie kwalifikacja okoliczności faktycznych oraz dokumentów przedstawionych przez skarżącego, nie zaś normatywna treść zaskarżonego art. 83 § 3 p.p.s.a. rzeczywista przyczyna niekorzystnej dla skarżącego kwalifikacji dokumentów przedstawionych sądom administracyjnym pozostaje poza zakresem kontrolnych kompetencji Trybunału.

Skład orzekający

Zbigniew Cieślak

przewodniczący

Maria Gintowt-Jankowicz

sprawozdawca

Mirosław Granat

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie granic kognicji Trybunału Konstytucyjnego w postępowaniu ze skargi konstytucyjnej, w szczególności w zakresie kontroli oceny dowodów i stanu faktycznego przez sądy niższych instancji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji skargi konstytucyjnej i oceny dopuszczalności jej rozpoznania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje fundamentalną zasadę podziału kompetencji między Trybunałem Konstytucyjnym a sądami powszechnymi/administracyjnymi, co jest kluczowe dla zrozumienia mechanizmów ochrony praw konstytucyjnych.

Trybunał Konstytucyjny: Kiedy sądowa ocena dowodów staje się przeszkodą dla konstytucyjnej skargi?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
400/5/B/2012 POSTANOWIENIE z dnia 25 września 2012 r. Sygn. akt Ts 33/10 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Zbigniew Cieślak – przewodniczący Maria Gintowt-Jankowicz – sprawozdawca Mirosław Granat, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 31 maja 2012 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej Adama C., p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej z 3 lutego 2010 r. skarżący – Adam C. zakwestionował zgodność z Konstytucją art. 83 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Zaskarżonemu przepisowi p.p.s.a. skarżący zarzucił, że jest niezgodny z art. 45 ust. 1 oraz art. 2 Konstytucji. Istotę zarzucanej niezgodności skarżący upatrywał w treści art. 83 § 3 p.p.s.a., dopuszczającej możliwość takiego zastosowania, w efekcie którego nastąpiło „odrzucenie skargi złożonej do WSA w Warszawie, ponieważ Sąd uznał, że uzupełniono skargę w dniu następnym po wyznaczonym siedmiodniowym terminie – czyli z naruszeniem tego terminu, w sytuacji, gdy nadanie w urzędzie pocztowym nastąpiło z zachowaniem wyznaczonego siedmiodniowego terminu do uzupełnienia skargi”. Postanowieniem z 31 maja 2012 r. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. W uzasadnieniu tego orzeczenia Trybunał wskazał na brak bezpośredniego związku między treścią zaskarżonego przepisu a zaistniałą w sprawie niemożnością skorzystania przez skarżącego z konstytucyjnego prawa do sądu. Zdaniem Trybunału wyłączną przyczynę negatywnego dla skarżącego orzeczenia sądowego upatrywać należy w okolicznościach faktycznych sprawy, nie zaś w normatywnej zawartości art. 83 § 3 p.p.s.a. Trybunał podkreślił również, że nie może być przedmiotem jego kontroli – dokonywana przez sąd orzekający w sprawie – kwalifikacja wartości dowodowej i wiarygodności dokumentów zgromadzonych w toku postępowania. W zażaleniu z 12 czerwca 2012 r. na postanowienie o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu skarżący zakwestionował rozstrzygnięcie Trybunału. Po ponownym przytoczeniu okoliczności faktycznych sprawy, w związku z którą skarżący wniósł skargę konstytucyjną, podniósł, że to właśnie wadliwa wykładnia art. 83 § 3 p.p.s.a. przyjęta przez Naczelny Sąd Administracyjny doprowadziła do naruszenia przysługującego mu konstytucyjnego prawa do sądu. Sprowadza się ona – zdaniem skarżącego – do błędnego utożsamienia wymogu oddania pisma w urzędzie pocztowym z fizycznym doręczeniem go do miejsca będącego polskim urzędem pocztowym. Tymczasem skarżący, działając w oparciu o dyspozycję art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. – Prawo pocztowe (Dz. U. z 2008 r. Nr 189, poz. 1159, ze zm.), nadał pismo zgodnie z postanowieniami tej ustawy, z zachowaniem ustawowego terminu przewidzianego w przepisach p.p.s.a. W związku z tym skarżący zarzucił, że nie jest dopuszczalne dokonywanie interpretacji art. 83 § 3 p.p.s.a. w oderwaniu od przepisów prawa pocztowego. Nie jest też zgodne z wymogami państwa prawa uznanie za jedyny dopuszczalny formalnie dowód pieczątki pracownika urzędu pocztowego, która potwierdza datę nadania przesyłki. Skarżący zaznaczył ponadto, że powyższa interpretacja art. 83 § 3 p.p.s.a. była nawiązaniem do jednego z wcześniejszych judykatów Naczelnego Sądu Administracyjnego. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Zażalenie skarżącego nie dostarczyło argumentów, które podważyłyby prawidłowość i zasadność postanowienia o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Zasadniczą przesłanką odmownego rozstrzygnięcia Trybunału było stwierdzenie, że bezpośrednią przyczyną niemożności skorzystania przez skarżącego z konstytucyjnego prawa do sądu była przyjęta przez sądy orzekające w jego sprawie kwalifikacja okoliczności faktycznych oraz dokumentów przedstawionych przez skarżącego, nie zaś normatywna treść zaskarżonego art. 83 § 3 p.p.s.a. Innymi słowy, zarzuty skargi konstytucyjnej skierowane zostały przeciwko unormowaniom, w treści których nie można było upatrywać źródła wskazywanego w skardze naruszenia konstytucyjnych praw i wolności. We wniesionym zażaleniu na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego skarżący zakwestionował powyższe stanowisko, podkreślając, że przyczyna naruszenia konstytucyjnego prawa do sądu tkwiła (także) w przyjętej przez Naczelny Sąd Administracyjny interpretacji art. 83 § 3 p.p.s.a. W ocenie skarżącego zasadniczy błąd powyższej wykładni polegał na utożsamieniu ustawowego wymogu „oddania pisma w urzędzie pocztowym” z koniecznością fizycznego stawiennictwa w miejscu kwalifikowanym jako urząd pocztowy. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego w zaskarżonym postanowieniu zasadnie jednak przyjęto, że podstawową okolicznością determinującą treść negatywnego orzeczenia sądu była kwestia potwierdzenia daty oddania pisma skarżącego w urzędzie pocztowym. W związku z powyższym nie miał decydującego znaczenia problem osoby oddającej pismo sądowe, czy też okoliczności faktycznych towarzyszących „oddaniu” tego pisma w urzędzie pocztowym. Przesądzające było bowiem prawidłowe, odzwierciedlające rzeczywisty stan rzeczy, potwierdzenie momentu czasowego (daty), w którym doszło do złożenia pisma w urzędzie pocztowym. W tym też kontekście główną przesłankę odmownego rozstrzygnięcia sądów administracyjnych upatrywać należało w negatywnej kwalifikacji dokumentów przedłożonych przez skarżącego, mających potwierdzić datę złożenia pisma w urzędzie pocztowym, nie zaś w posłużeniu się przez skarżącego – przewidzianą w przepisach prawa pocztowego – instytucją „nadania” przesyłki pocztowej za pośrednictwem osoby upoważnionej na podstawie umowy o świadczenie usług pocztowych, zawartej przez pełnomocnika skarżącego. W konsekwencji, sytuacji skarżącego nie przesądzała również kwestia podnoszonej w skardze konstytucyjnej niespójności rozwiązań zawartych w zaskarżonym przepisie oraz unormowań prawa pocztowego dotyczących wskazanej wyżej instytucji. Biorąc powyższe okoliczności pod uwagę Trybunał zasadnie uznał w zaskarżonym postanowieniu, że rzeczywista przyczyna niekorzystnej dla skarżącego kwalifikacji dokumentów przedstawionych sądom administracyjnym pozostaje poza zakresem kontrolnych kompetencji Trybunału. Jeszcze raz należy podkreślić, że w świetle art. 79 ust. 1 Konstytucji przedmiotem skargi konstytucyjnej nie może być ocena zgodności z prawem jednostkowego rozstrzygnięcia podejmowanego w sprawie, w związku z którą kierowana jest skarga. Wydanie takiego orzeczenia jest wprawdzie warunkiem dopuszczalności korzystania ze skargi konstytucyjnej, niemniej ocena prawidłowości samego orzeczenia, a zwłaszcza – poprzedzającej jego podjęcie – prawidłowości ustalenia stanu faktycznego, a następnie jego subsumpcji dokonanej przez sąd, pozostają niezmiennie poza zakresem kognicji Trybunału Konstytucyjnego. Konstatacji tej zmienić nie może również odwołanie się przez skarżącego do argumentu przytoczonego w uzasadnieniu wyroku, a nawiązującego do poglądu wyrażonego w orzeczeniu sądowym wydanym w innej sprawie. Nawiązanie to nie wpłynęło bowiem zasadniczo na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego o uznaniu za irrelewantny dokumentu dotyczącego daty oddania pisma w urzędzie pocztowym. Biorąc powyższe okoliczności pod uwagę, Trybunał Konstytucyjny nie uwzględnił zażalenia skarżącego wniesionego na postanowienie o odmowie nadania niniejszej skardze konstytucyjnej dalszego biegu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI