Ts 133/00

Trybunał Konstytucyjny2000-12-11
SAOSinnepostępowanie przed Trybunałem KonstytucyjnymWysokakonstytucyjny
skarga konstytucyjnaTrybunał Konstytucyjnyakty normatywneakty stosowania prawakompetencje TKKonstytucja RP

Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej, uznając, że jej przedmiotem nie mogą być indywidualne akty stosowania prawa, a jedynie akty normatywne.

Skarżący wnieśli skargę konstytucyjną kwestionując postanowienia sądów niższych instancji dotyczące kosztów postępowania i egzekucji. Trybunał Konstytucyjny odmówił jednak nadania dalszego biegu skardze, wskazując, że zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji RP, przedmiotem skargi mogą być wyłącznie ustawy lub inne akty normatywne, a nie indywidualne rozstrzygnięcia sądowe.

Skarżący Janina i Mirosław S. złożyli skargę konstytucyjną, domagając się uznania postanowienia Sądu Okręgowego w W. z 16 grudnia 1999 r. (sygn. akt II C 1150/97) za pozbawione mocy prawnej oraz uznania postanowienia Sądu Apelacyjnego w W. z 28 czerwca 2000 r. (sygn. akt I Acz 458/00) za sprzeczne z Konstytucją. Kwestionowali oni również art. 394 kpc jako naruszający prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy. Trybunał Konstytucyjny, po wstępnym rozpoznaniu, odmówił nadania dalszego biegu skardze. W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji RP, przedmiotem skargi konstytucyjnej mogą być wyłącznie ustawy lub inne akty normatywne, a nie indywidualne akty stosowania prawa, takie jak prawomocne orzeczenia sądowe. Trybunał podkreślił, że jego zadaniem jest orzekanie o zgodności aktów normatywnych z Konstytucją, a nie kontrola prawidłowości ustaleń lub wykładni przepisów przez sądy w indywidualnych sprawach. W związku z tym, przedmiot skargi wykraczał poza kompetencje Trybunału.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, przedmiotem skargi konstytucyjnej mogą być wyłącznie ustawy lub inne akty normatywne.

Uzasadnienie

Trybunał Konstytucyjny podkreślił, że zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji RP oraz utrwalonym orzecznictwem, jego kompetencją jest badanie zgodności aktów normatywnych z Konstytucją, a nie kontrola indywidualnych rozstrzygnięć sądowych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmówiono nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej

Strona wygrywająca

Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
Janina S.osoba_fizycznaskarżący
Mirosław S.osoba_fizycznaskarżący

Przepisy (4)

Główne

Konstytucja RP art. 79 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Przedmiotem skargi konstytucyjnej może być wyłącznie ustawa lub inny akt normatywny, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o przysługujących skarżącym prawach lub wolnościach konstytucyjnych.

Pomocnicze

u.o.TK art. 50 § 1

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Dotyczy wniosku o wydanie postanowienia tymczasowego, który został oddalony z uwagi na brak podstaw do rozpoznania skargi.

k.p.c. art. 394

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis określający katalog postanowień podlegających zaskarżeniu zażaleniem, od którego skarżący próbowali się odwołać.

k.p.c. art. 366

Kodeks postępowania cywilnego

Wspomniany przez skarżących jako naruszony przepis.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przedmiotem skargi konstytucyjnej mogą być wyłącznie akty normatywne, a nie akty stosowania prawa. Trybunał Konstytucyjny nie jest organem właściwym do kontroli prawidłowości orzeczeń sądów w indywidualnych sprawach.

Odrzucone argumenty

Postanowienia sądów niższych instancji dotyczące kosztów i egzekucji naruszają prawa konstytucyjne skarżących. Art. 394 kpc uniemożliwia skuteczne odwołanie od postanowienia sądu.

Godne uwagi sformułowania

przedmiotem skargi konstytucyjnej może być wyłącznie ustawa lub inny akt normatywny nie budzi wątpliwości, iż przedmiotem badania Trybunału Konstytucyjnego nie są akty stosowania prawa nie należy natomiast do kompetencji Trybunału Konstytucyjnego kontrola prawidłowości ustaleń sądu

Skład orzekający

Zdzisław Czeszejko-Sochacki

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu kognicji Trybunału Konstytucyjnego w kontekście skarg konstytucyjnych i odróżnienie aktów normatywnych od aktów stosowania prawa."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw rozstrzyganych przez Trybunał Konstytucyjny w trybie skargi konstytucyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Wyjaśnia fundamentalną zasadę działania Trybunału Konstytucyjnego i ograniczenia jego jurysdykcji, co jest kluczowe dla zrozumienia polskiego systemu prawnego.

Kiedy skarga konstytucyjna nie działa? Trybunał Konstytucyjny wyjaśnia granice swojej jurysdykcji.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
183 POSTANOWIENIE z dnia 11 grudnia 2000 r. Sygn. Ts 133/00 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Zdzisław Czeszejko-Sochacki po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Janiny i Mirosława S., p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. Uzasadnienie: 1. W skardze konstytucyjnej złożonej 12 września 2000 r. wniesiono o uznanie, iż postanowienie Sądu Okręgowego w W. z 16 grudnia 1999 r. (sygn. akt II C 1150/97) nie ma mocy prawnej jako wydane bez podstawy prawnej oraz uznanie, że postanowienie Sądu Apelacyjnego w W. z 28 czerwca 2000 r. (sygn. akt I Acz 458/00) jest sprzeczne z konstytucją i zostało wydane z naruszeniem prawa skarżących do sprawiedliwego i bezstronnego rozpatrzenia sprawy przez sądy. Skarżący wnieśli ponadto o wydanie postanowienia tymczasowego, o którym mowa w art. 50 ust. 1 ustawy z 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym. W piśmie procesowym z 16 listopada 2000 r., skarżący podtrzymali wcześniejsze zarzuty podnosząc równocześnie, iż art. 394 kpc narusza ich prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy przez uniemożliwienie skutecznego odwołania się od wskazanego postanowienia Sądu Okręgowego wydanego po prawomocnym zakończeniu sprawy. Przytoczone postanowienie jest również sprzeczne z art. 366 kpc, narusza art. 2, art. 5, art. 8 ust. 2, art. 45 Konstytucji RP, a samych skarżących naraża na nieuzasadniony i pozaprawny uszczerbek finansowy. Postanowieniem z 3 grudnia 1999 r. Sąd Okręgowy w W. umorzył postępowanie w sprawie o zapłatę ze względu na zawarcie przez państwa Janinę i Mirosława S. ugody z powodem. Następnie sąd 16 grudnia 1999 r. postanowił “zreasumować postanowienie Sądu Wojewódzkiego w W. z dnia 5 października 1998 r.” w ten sposób, że nakazał Kasie Sądu Okręgowego wypłacenie biegłemu kwoty wynagrodzenia z czego połowę tej kwoty z zaliczki wpłaconej przez powoda, a drugą połowę tymczasowo od Skarbu Państwa. W punkcie drugim Sąd postanowił “wszcząć egzekucję” w stosunku do państwa S. odnośnie kwoty wypłaconej tymczasowo przez Skarb Państwa. Należy dodać, iż postanowieniem z 5 października 1998 r. Sąd Wojewódzki przyznał biegłemu wynagrodzenie i wezwał strony do wpłacenia kwoty brakującej do jego pokrycia. Kwotę taką uiścił tylko powód. Na postanowienie Sądu Okręgowego z 16 grudnia 1999 r. o “wszczęciu egzekucji” skarżący wnieśli zażalenie, które zostało odrzucone postanowieniem tegoż Sądu z 14 stycznia 2000 r. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż postanowienie na które wniesiono zażalenie nie mieści się w katalogu postanowień zawartym w art. 394 kpc, dlatego też nie podlega zaskarżeniu. Zażalenie na to postanowienie zostało oddalone postanowieniem Sądu Apelacyjnego w W. z 14 kwietnia 2000 r. Skarżący złożyli zapowiedź kasacji wraz z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia postanowienia Sądu Apelacyjnego. Wniosek został oddalony postanowieniem tegoż Sądu z 28 czerwca 2000 r. 2. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji RP przedmiotem skargi konstytucyjnej może być wyłącznie ustawa lub inny akt normatywny, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o przysługujących skarżącym prawach lub wolnościach konstytucyjnych. Jednoznaczne w tym zakresie brzmienie przepisu wyklucza zatem badanie w drodze skargi konstytucyjnej indywidualnych rozstrzygnięć, a co za tym idzie czyni bezprzedmiotowym wnoszenie skarg konstytucyjnych skierowanych przeciwko takim rozstrzygnięciom. Także w świetle utrwalonego orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego (postanowienia z: 26 lutego 1999 r., Ts 156/98, OTK ZU Nr 5/1999, poz. 105; 29 listopada 1999 r., Ts 46/99, OTK ZU Nr 7/1999, poz. 193; 7 października 1999 r., Ts 136/99, OTK ZU Nr 7/1999, poz. 198; 11 października 1999 r., Ts 113/99, OTK ZU Nr 1/2000, poz. 24; 29 grudnia 1999 r., Ts 137/99, OTK ZU Nr 1/2000, poz. 37) nie budzi wątpliwości, iż przedmiotem badania Trybunału Konstytucyjnego nie są akty stosowania prawa, a więc prawomocne orzeczenia lub ostateczne decyzje zapadłe w indywidualnych sprawach, tylko wyłącznie akty normatywne, na podstawie których rozstrzygnięcia te zostały wydane. Zadaniem Trybunału Konstytucyjnego jest bowiem orzekanie w sprawach zgodności z Konstytucją aktów normatywnych mające na celu wyeliminowanie z systemu prawnego przepisów prawa, które są niezgodne z Konstytucją. Nie należy natomiast do kompetencji Trybunału Konstytucyjnego kontrola prawidłowości ustaleń sądu, ani też sprawowanie kontroli co do sposobu wykładni obowiązujących przepisów, ich stosowania lub niestosowania przez sądy orzekające w indywidualnych sprawach (por. postanowienia z: 21 czerwca 1999 r., sygn. Ts 56/99, OTK ZU Nr 6/1999, poz. 143; 21 czerwca 2000 r., sygn. Ts 33/00, OTK ZU Nr 6/2000, poz. 222 i 223). W skardze konstytucyjnej Janiny i Mirosława S. zażądano od Trybunału Konstytucyjnego zbadania zgodności z Konstytucją postanowienia Sądu Okręgowego w W. z 16 grudnia 1999 r. (sygn. akt II C 1150/97) oraz postanowienia Sądu Apelacyjnego w W. z 28 czerwca 2000 r. (sygn. akt I Acz 458/00). Tak określony przedmiot skargi konstytucyjnej z oczywistych względów wykracza poza zakres uprawnień Trybunału Konstytucyjnego wynikających z art. 79 ust. 1 Konstytucji RP. Z tego też powodu nie może zostać uwzględniony wniosek skarżących o wydanie postanowienia tymczasowego, o którym mowa w art. 50 ust. 1 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności należało odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI