Ts 329/10

Trybunał Konstytucyjny2011-11-07
SAOSKonstytucyjnekontrola konstytucyjnościŚredniakonstytucyjny
ne bis in idemres iudicataskarga konstytucyjnaKodeks postępowania cywilnegoTrybunał Konstytucyjnyprawo procesowestabilność orzeczeń

Trybunał Konstytucyjny nie uwzględnił zażalenia na postanowienie o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej, uznając zasadność przesłanki ne bis in idem.

Skarżąca spółka PKS Tychy wniosła skargę konstytucyjną kwestionując zgodność przepisów Kodeksu postępowania cywilnego z Konstytucją. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skardze dalszego biegu, wskazując na brak ostatecznego rozstrzygnięcia oraz na przesłankę ne bis in idem ze względu na tożsamość z wcześniejszą sprawą. Spółka wniosła zażalenie, argumentując, że wcześniejszy wyrok nie może być podstawą odmowy. Trybunał uznał jednak, że zażalenie nie podważa prawidłowości postanowienia i nie uwzględnił go.

Trybunał Konstytucyjny rozpoznał zażalenie na postanowienie o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej wniesionej przez PKS Tychy Sp. z o.o. Skarżąca kwestionowała zgodność art. 47912 § 1, art. 5054 § 1 oraz art. 5055 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego z Konstytucją. Trybunał pierwotnie odmówił nadania skardze dalszego biegu, powołując się na brak ostatecznego rozstrzygnięcia w oparciu o art. 5054 § 1 i art. 5055 § 1 k.p.c. oraz na przesłankę ne bis in idem w odniesieniu do art. 47912 § 1 k.p.c., ze względu na tożsamość z wcześniejszą sprawą SK 89/06. Skarżąca w zażaleniu podniosła, że wcześniejszy wyrok nie może stanowić podstawy odmowy. Trybunał Konstytucyjny w postanowieniu z 7 listopada 2011 r. nie uwzględnił zażalenia, stwierdzając, że zaskarżone postanowienie jest prawidłowe. Podkreślono, że przedmiotem kontroli w postępowaniu zażaleniowym jest jedynie prawidłowość rozstrzygnięcia o odmowie nadania dalszego biegu. Trybunał wyjaśnił rozróżnienie między przesłankami ne bis in idem a res iudicata w kontekście postępowania przed TK, wskazując, że zasada ne bis in idem, rozumiana specyficznie dla postępowania konstytucyjnego, może stanowić podstawę do odmowy nadania dalszego biegu skardze, nawet jeśli nie zachodzi powaga rzeczy osądzonej (res iudicata). Ustalenie na etapie wstępnej kontroli przesłanki ne bis in idem skutkuje koniecznością odmowy nadania skardze dalszego biegu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, przesłanka ne bis in idem, rozumiana w kontekście specyfiki postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, może stanowić podstawę do odmowy nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej.

Uzasadnienie

Trybunał podkreślił, że orzecznictwo TK rozróżnia instytucje ne bis in idem i res iudicata. Zasada ne bis in idem, wykształcona w orzecznictwie TK, ma zastosowanie, gdy te same przepisy zostały już wcześniej zakwestionowane w oparciu o te same zarzuty, co prowadzi do umorzenia postępowania lub odmowy nadania dalszego biegu skardze ze względu na zbędność wydania orzeczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

nie uwzględnić zażalenia

Strona wygrywająca

Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
PKS Tychy Sp. z o.o.spółkaskarżąca

Przepisy (12)

Główne

k.p.c. art. 479¹² § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przesłanka ne bis in idem jako podstawa odmowy nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej.

ustawa o TK art. 49

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Podstawa prawna do rozpatrzenia zażalenia i wydania postanowienia.

Pomocnicze

k.p.c. art. 5054 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Brak ostatecznego rozstrzygnięcia jako podstawa odmowy nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej.

k.p.c. art. 5055 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Brak ostatecznego rozstrzygnięcia jako podstawa odmowy nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej.

ustawa o TK art. 39 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Podstawa do umorzenia postępowania ze względu na zbędność wydania orzeczenia (w kontekście ne bis in idem).

ustawa o TK art. 36 § ust. 7

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Podstawa prawna do rozpatrzenia zażalenia i wydania postanowienia.

Konstytucja art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do sądu (w kontekście zaskarżonych przepisów k.p.c.).

Konstytucja art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada demokratycznego państwa prawnego (w kontekście zaskarżonych przepisów k.p.c.).

Konstytucja art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ograniczenie praw i wolności (w kontekście zaskarżonych przepisów k.p.c.).

Konstytucja art. 175 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Wymiar sprawiedliwości (w kontekście zaskarżonych przepisów k.p.c.).

Konstytucja art. 32 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Równość wobec prawa (w kontekście zaskarżonych przepisów k.p.c.).

Konstytucja art. 64 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ochrona własności (w kontekście zaskarżonych przepisów k.p.c.).

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawidłowość postanowienia o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. Zachodzenie przesłanki ne bis in idem w rozumieniu specyfiki postępowania przed TK. Nieskuteczność argumentacji skarżącego opartej na koncepcji res iudicata w kontekście ne bis in idem.

Odrzucone argumenty

Wcześniejszy wyrok SK 89/06 nie może być podstawą stwierdzenia, że zachodzi negatywna przesłanka merytorycznego rozpoznania skargi konstytucyjnej. Argumentacja oparta na res iudicata powinna być uwzględniona.

Godne uwagi sformułowania

„orzecznictwo TK stoi na stanowisku, że brak podstaw do przyjęcia powagi rzeczy osądzonej nie oznacza, iż uprzednie rozpoznanie sprawy konstytucyjności określonego przepisu prawnego z punktu widzenia tych samych zarzutów może być uznane za prawnie obojętne. Instytucją, jaką w celu zapewnienia stabilizacji sytuacji powstałych w wyniku ostatecznego orzeczenia jako formalnie prawomocnego, wykształciło orzecznictwo TK i doktryna, jest zasada ne bis in idem, rozumiana w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym z uwzględnieniem specyfiki tego postępowania Ustalenie na etapie wstępnej kontroli, że zachodzi przesłanka ne bis in idem, powoduje konieczność odmowy nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej.

Skład orzekający

Mirosław Granat

przewodniczący

Teresa Liszcz

sprawozdawca

Sławomira Wronkowska-Jaśkiewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady ne bis in idem w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym oraz rozróżnienie jej od res iudicata."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania przed TK i odmowy nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia ważne rozróżnienie między dwiema kluczowymi zasadami procesowymi (ne bis in idem i res iudicata) w kontekście postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, co jest istotne dla prawników procesowych.

Ne bis in idem a res iudicata: kluczowe rozróżnienie w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
POSTANOWIENIE z dnia 7 listopada 2011 r. Sygn. akt Ts 329/10 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Mirosław Granat – przewodniczący Teresa Liszcz – sprawozdawca Sławomira Wronkowska-Jaśkiewicz, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 kwietnia 2011 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej PKS Tychy Sp. z o.o., p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej z 3 grudnia 2010 r. PKS Tychy Sp. z o.o. (dalej: skarżąca) wniosła o zbadanie zgodności art. 47912 § 1, art. 5054 § 1 oraz art. 5055 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.; dalej: k.p.c.) z art. 45 ust. 1 Konstytucji. Postanowieniem z 19 kwietnia 2011 r. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Podstawy odmowy stanowiły: ustalenie, że w oparciu o art. 5054 § 1 oraz art. 5055 § 1 k.p.c. nie zostało wydane ostateczne rozstrzygnięcie w sprawie skarżącej, a także stwierdzenie, iż zachodzi przesłanka ne bis in idem w zakresie art. 47912 § 1 k.p.c., ze względu na tożsamość zakresu zaskarżenia i argumentacji ze sprawą, w której zapadł wyrok z 26 lutego 2008 r., SK 89/06 (OTK ZU nr 1/A/2008, poz. 7). Powyższe postanowienie w zakresie dotyczącym odmowy nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu odnośnie do art. 47912 § 1 k.p.c. zostało zaskarżone zażaleniem z 11 maja 2011 r. W ocenie skarżącej wyrok SK 89/06, w którym orzeczono zgodność art. 47912 § 1 k.p.c. z art. 45 ust. 1 w zw. z art. 2, art. 31 ust. 3 i art. 175 ust. 1 oraz z art. 32 ust. 1 i art. 64 ust. 2 Konstytucji, nie może być podstawą stwierdzenia, że zachodzi negatywna przesłanka merytorycznego rozpoznania skargi konstytucyjnej. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, zaś argumenty podniesione w zażaleniu nie podważają przedstawionych w tym orzeczeniu podstaw odmowy nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej i dlatego nie zasługują na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Trybunał Konstytucyjny w wyniku wniesienia zażalenia na postanowienie o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej jest jedynie prawidłowość dokonanego w nim rozstrzygnięcia. Trybunał Konstytucyjny ustalił, że skarżący w zażaleniu nie podważył zawartego w zakwestionowanym postanowieniu stwierdzenia, iż w sprawie zachodzi przesłanka ne bis in idem. Argumentacja zawarta w zażaleniu odnosi się do sytuacji określanej mianem res iudicata, czyli takiego stanu powagi rzeczy osądzonej, w którym występuje tożsamość podmiotowa i przedmiotowa. Tymczasem specyfika postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym i hierarchicznej kontroli zgodności norm wymaga rozróżnienia dwóch niezależnych podstaw odmowy nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu: ne bis in idem oraz res iudicata. Należy podkreślić, że „orzecznictwo TK stoi na stanowisku, że brak podstaw do przyjęcia powagi rzeczy osądzonej nie oznacza, iż uprzednie rozpoznanie sprawy konstytucyjności określonego przepisu prawnego z punktu widzenia tych samych zarzutów może być uznane za prawnie obojętne. Instytucją, jaką w celu zapewnienia stabilizacji sytuacji powstałych w wyniku ostatecznego orzeczenia jako formalnie prawomocnego, wykształciło orzecznictwo TK i doktryna, jest zasada ne bis in idem, rozumiana w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym z uwzględnieniem specyfiki tego postępowania (zob. orzeczenie z 8 listopada 1994 r., sygn. P 1/94, OTK w 1994 r., cz. II, poz. 37, s. 68, postanowienie TK z 3 października 2001 r., sygn. SK 3/01, OTK ZU nr 7/2001, poz. 218). Zasada ta znajduje zastosowanie, jeżeli te same przepisy zostały już wcześniej zakwestionowane w oparciu o te same zarzuty. W takim wypadku Trybunał Konstytucyjny umarza postępowanie na podstawie art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm. [dalej: ustawa o TK]) ze względu na zbędność wydania orzeczenia” (wyrok TK z 27 marca 2007 r., SK 3/05, OTK ZU nr 3/A/2007, poz. 32; por. także wyrok TK z 12 września 2006 r., SK 21/05, OTK ZU nr 8/A/2006, poz. 103). Ustalenie na etapie wstępnej kontroli, że zachodzi przesłanka ne bis in idem, powoduje konieczność odmowy nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. Biorąc powyższe okoliczności pod uwagę, Trybunał Konstytucyjny na podstawie art. 49 w zw. z art. 36 ust. 7 ustawy o TK, nie uwzględnił zażalenia wniesionego na postanowienie o odmowie nadania niniejszej skardze konstytucyjnej dalszego biegu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI