Ts 328/10

Trybunał Konstytucyjny2012-06-11
SAOSinnekontrola konstytucyjnościŚredniakonstytucyjny
skarga konstytucyjnaTrybunał KonstytucyjnyKodeks postępowania cywilnegoprawo do sądukontrola konstytucyjnościzażalenieskład sądu

Trybunał Konstytucyjny nie uwzględnił zażalenia na postanowienie o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej, uznając je za prawidłowe.

Skarżąca MKS Sp. z o.o. wniosła skargę konstytucyjną zarzucając niezgodność przepisów k.p.c. z Konstytucją. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skardze dalszego biegu, uznając, że dotyczy ona stosowania prawa w konkretnej sprawie, a nie samej normy prawnej, i nie wykazano jej niezgodności z Konstytucją. Skarżąca wniosła zażalenie, kwestionując skład jednoosobowy i brak możliwości udowodnienia utrwalonej praktyki niekonstytucyjnej interpretacji. Trybunał odrzucił zażalenie, potwierdzając prawidłowość postanowienia o odmowie nadania dalszego biegu.

Trybunał Konstytucyjny rozpoznał zażalenie na postanowienie o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej wniesionej przez MKS Sp. z o.o. Skarżąca zarzuciła niezgodność art. 217 § 2 i art. 299 Kodeksu postępowania cywilnego z art. 45 ust. 1 Konstytucji, twierdząc, że niekorzystne dla niej rozstrzygnięcia sądów naruszają jej prawa. Trybunał pierwotnie odmówił nadania skardze dalszego biegu, wskazując na brak wykazania niezgodności przepisów z Konstytucją oraz na fakt, że skarga dotyczy stosowania prawa w konkretnej sprawie. W zażaleniu skarżąca podniosła, że postanowienie zostało wydane w niewłaściwym składzie jednoosobowym i że nie ma możliwości udowodnienia utrwalonej niekonstytucyjnej praktyki interpretacyjnej. Trybunał Konstytucyjny uznał zażalenie za bezzasadne. Potwierdził, że postanowienie o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej zostało wydane we właściwym, jednoosobowym składzie, zgodnie z przepisami ustawy o Trybunale Konstytucyjnym. Podkreślił, że Trybunał bada konstytucyjność przepisów, a nie sposób ich stosowania w konkretnej sprawie, chyba że jest to wyjątkowo utrwalona praktyka. Stwierdził również, że skarżąca nie wykazała, iż została pozbawiona prawa do wysłuchania przez sąd, a jej zarzuty dotyczące stosowania prawa przez sądy pozostają poza kognicją Trybunału. W konsekwencji, Trybunał Konstytucyjny nie uwzględnił zażalenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, postanowienie o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej może być wydane w składzie jednoosobowym przez wyznaczonego sędziego Trybunału.

Uzasadnienie

Ustawa o TK i Regulamin TK przewidują wstępną kontrolę skargi konstytucyjnej w składzie jednoosobowym, zgodnie z art. 36 ust. 1 w zw. z art. 49 ustawy o TK oraz § 16 ust. 1 regulaminu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

nie uwzględnić zażalenia

Strona wygrywająca

Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
MKS Sp. z o.o.spółkaskarżąca

Przepisy (10)

Główne

ustawa o TK art. 36 § ust. 1

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Skarga konstytucyjna kierowana do wyznaczonego sędziego w celu wstępnego rozpoznania.

ustawa o TK art. 49

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Podstawa prawna do nie uwzględnienia zażalenia na postanowienie o odmowie nadania dalszego biegu skardze.

Pomocnicze

k.p.c. art. 217 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Konkretyzacja prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki; skarżąca powinna wykazać, że norma procesowa nadmiernie ogranicza prawo do sprawiedliwego rozstrzygnięcia.

k.p.c. art. 299

Kodeks postępowania cywilnego

ustawa o TK art. 25 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Dotyczy etapu merytorycznego rozpoznania skargi konstytucyjnej w składzie pięciu sędziów.

ustawa o TK art. 14 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Podstawa do wydania Regulaminu Trybunału Konstytucyjnego.

ustawa o TK art. 16 § ust. 1

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Podstawa do wydania Regulaminu Trybunału Konstytucyjnego.

ustawa o TK art. 40

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Podstawa do wydania Regulaminu Trybunału Konstytucyjnego.

regulamin art. 16 § ust. 1

Regulamin Trybunału Konstytucyjnego

Wstępne rozpoznanie skargi konstytucyjnej w składzie jednoosobowym.

regulamin art. 19 § ust. 1

Regulamin Trybunału Konstytucyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postanowienie o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej zostało wydane we właściwym, jednoosobowym składzie. Trybunał Konstytucyjny bada konstytucyjność przepisów, a nie ich stosowanie w konkretnej sprawie. Skarżąca nie wykazała niezgodności kwestionowanych przepisów z Konstytucją. Skarżąca nie została pozbawiona prawa do wysłuchania przez sąd.

Odrzucone argumenty

Postanowienie o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej powinno być wydane w składzie pięcioosobowym. Brak możliwości udowodnienia utrwalonej praktyki niekonstytucyjnej interpretacji przepisu wynika z ograniczonego dostępu do akt spraw.

Godne uwagi sformułowania

Trybunał Konstytucyjny ustalił, że w zażaleniu skarżąca nie podważyła zawartego w zakwestionowanym postanowieniu stwierdzenia, iż przedmiotem skargi jest nieprawidłowe – zdaniem skarżącej – stosowanie prawa w konkretnej sprawie, a zarzuty skargi odnoszą się do okoliczności faktycznych. Trybunał Konstytucyjny rozpoznaje skargę „na przepis”, a nie „na rozstrzygnięcie” w konkretnej sprawie. rolą Trybunału nie jest wyręczanie strony (i jej pełnomocnika) ani w wykazaniu istnienia związku koniecznego (...) między zarzucanym naruszeniem wolności (praw) konstytucyjnych a rozstrzygnięciem, które ów skutek spowodowało, ani też w przeprowadzeniu dowodu, że przyczyną zarzucanego naruszenia jest niekonstytucyjność samego przepisu będącego prawną podstawą orzeczenia.

Skład orzekający

Marek Zubik

przewodniczący

Piotr Tuleja

sprawozdawca

Andrzej Wróbel

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie właściwego składu Trybunału Konstytucyjnego na etapie wstępnej kontroli skargi konstytucyjnej oraz zakresu kognicji Trybunału w badaniu konstytucyjności przepisów."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym w przedmiocie skargi konstytucyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy procedury przed Trybunałem Konstytucyjnym i zakresu jego kognicji, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie konstytucyjnym, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Czy skarga konstytucyjna zawsze musi być rozpatrywana przez pięciu sędziów? TK wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
287/3/B/2012 POSTANOWIENIE z dnia 11 czerwca 2012 r. Sygn. akt Ts 328/10 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Marek Zubik – przewodniczący Piotr Tuleja – sprawozdawca Andrzej Wróbel, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 października 2011 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej MKS Sp. z o.o., p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej z 29 listopada 2010 r. MKS Sp. z o.o. (dalej: skarżąca) zarzuciła niezgodność art. 217 § 2 i art. 299 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.; dalej: k.p.c.) z art. 45 ust. 1 Konstytucji. Postanowieniem z 17 października 2011 r. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Podstawę odmowy stanowiło ustalenie, że szczegółowy wywód zawarty w skardze konstytucyjnej odnosi się do okoliczności sprawy i wskazuje, że przyjęcie niekorzystnego dla skarżącej stanowiska przez sądy orzekające w jej sprawie prowadzi, w ocenie skarżącej, do ograniczenia konstytucyjnych praw i wolności. Ponadto Trybunał stwierdził, że skarżąca nie wykazała, iż kwestionowane przepisy są wykładane w orzecznictwie – bądź jednolicie, bądź w większości orzeczeń najwyższych instancji sądowych – w sposób sprzeczny z konstytucyjnym prawem lub wolnością, jak również nie udowodniła, na czym ta niezgodność polega. Powyższe postanowienie zostało zaskarżone zażaleniem z 27 października 2011 r. W ocenie skarżącej kwestionowane postanowienie zostało wydane w niewłaściwym składzie jednoosobowym, podczas gdy „formalne rozpoznanie skargi konstytucyjnej winno nastąpić w pięcioosobowym składzie”; nadto nie ma możliwości udowodnienia stałej utrwalonej praktyki niekonstytucyjnej interpretacji przepisu, ponieważ skarżąca posiada dostęp tylko do akt tych spraw, których jest stroną. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, a argumenty podniesione w zażaleniu nie podważają przedstawionych w tym orzeczeniu podstaw odmowy nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej i dlatego nie zasługują na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Trybunał Konstytucyjny w wyniku wniesienia zażalenia na postanowienie o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej jest jedynie prawidłowość dokonanego w nim rozstrzygnięcia. Trybunał Konstytucyjny ustalił, że w zażaleniu skarżąca nie podważyła zawartego w zakwestionowanym postanowieniu stwierdzenia, iż przedmiotem skargi jest nieprawidłowe – zdaniem skarżącej – stosowanie prawa w konkretnej sprawie, a zarzuty skargi odnoszą się do okoliczności faktycznych. Zarzuty odnoszące się do nieprawidłowego składu, który wydał zakwestionowane postanowienie, są zaś oczywiście bezzasadne. Powoływany przez skarżącą art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.; dalej: ustawa o TK) dotyczy etapu merytorycznego rozpoznania skargi konstytucyjnej w składzie pięciu sędziów. Zagadnienie składu Trybunału Konstytucyjnego na etapie wstępnej kontroli zostało uregulowane w art. 36 ust. 1 w zw. z art. 49 ustawy o TK oraz art. 25 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o TK; ponadto również w § 16 ust. 1 i § 19 ust. 1 Regulaminu Trybunału Konstytucyjnego (uchwała Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 października 2006 r. w sprawie Regulaminu Trybunału Konstytucyjnego, M. P. Nr 72, poz. 720; dalej: regulamin]), wydanego na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 16 ust. 1 i art. 40 ustawy o TK. Zgodnie z art. 36 ust. 1 w zw. z art. 49 ustawy o TK (oraz w myśl § 16 ust. 1 regulaminu) skargę konstytucyjną, z uwzględnieniem kolejności jej wpływu, Prezes Trybunału kieruje do wyznaczonego sędziego Trybunału w celu wstępnego rozpoznania. Postanowienie z 17 października 2011 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej zostało zatem wydane we właściwym – jednoosobowym – składzie. Ponadto, jak trafnie wskazano w zaskarżonym postanowieniu, stosowanie prawa przez sądy w sprawie skarżącej pozostaje poza kognicją Trybunału Konstytucyjnego, który rozpoznaje skargę „na przepis”, a nie „na rozstrzygnięcie” w konkretnej sprawie (wyrok TK z 15 października 2002 r., SK 6/02, OTK ZU nr 5/A/2002, poz. 65); konstytucyjność normy wynikającej z utrwalonej praktyki stosowania kwestionowanych przepisów może być jedynie wyjątkowo badana. Wbrew twierdzeniom skarżącej zawartym w zażaleniu, rolą Trybunału nie jest wyręczanie strony (i jej pełnomocnika) ani w wykazaniu istnienia związku koniecznego (typu conditio sine qua non) między zarzucanym naruszeniem wolności (praw) konstytucyjnych a rozstrzygnięciem, które ów skutek spowodowało, ani też w przeprowadzeniu dowodu, że przyczyną zarzucanego naruszenia jest niekonstytucyjność samego przepisu będącego prawną podstawą orzeczenia (por. powołany wyrok SK 6/02). Niezależnie od powyższego Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że z art. 45 ust. 1 Konstytucji wynika prawo do sprawiedliwego rozstrzygnięcia, co oznacza, że skarżąca ma prawo składać wnioski dowodowe, a sąd obowiązany jest je rozpoznawać. Jednak z tego przepisu Konstytucji wynika równocześnie prawo do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, którego konkretyzacją jest 217 § 2 k.p.c. Jeżeli skarżąca uważała, że zakwestionowana norma procesowa ogranicza nadmiernie jej prawo do sprawiedliwego rozstrzygnięcia, powinna była to wykazać w skardze konstytucyjnej. Nieudowodnienie związku między brakiem konstytucyjności przepisu a naruszeniem prawa lub wolności oznacza, że skarżąca nie wykazała sposobu naruszenia konstytucyjnych praw. Na podstawie uzasadnienia wyroku Sądu Rejonowego w Tychach, IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z 13 kwietnia 2010 r. (sygn. akt IV Pm 36/08, s. 6 uzasadnienia) Trybunał ustalił, że prezes zarządu skarżącej był przesłuchiwany w charakterze strony. Trafnie zatem uznano w zakwestionowanym postanowieniu o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu, że – wbrew twierdzeniom skarżącej – nie została ona pozbawiona prawa do wysłuchania przez sąd. W pozostałym zakresie skarżąca jedynie powtórzyła twierdzenia o niekonstytucyjności kwestionowanych przepisów, które w jej ocenie naruszają prawo do sądu. Ponowne przywołanie zarzutów zawartych w skardze konstytucyjnej i nieodniesienie się do zaskarżonego postanowienia zwalniają Trybunał z kontroli zażalenia w tej części. Biorąc powyższe okoliczności pod uwagę, Trybunał Konstytucyjny na podstawie art. 49 w zw. z art. 36 ust. 7 ustawy o TK, nie uwzględnił zażalenia wniesionego na postanowienie o odmowie nadania niniejszej skardze konstytucyjnej dalszego biegu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI