Ts 327/08

Trybunał Konstytucyjny2009-01-22
SAOSinneprawo konstytucyjneNiskakonstytucyjny
partie polityczneewidencja partiisprawozdanie finansoweTrybunał Konstytucyjnyskarga konstytucyjnatermindopuszczalnośćwolność zrzeszania się

Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej Stronnictwa Prawicy Demokratycznej dotyczącej zgodności przepisów o ewidencji partii politycznych z Konstytucją, wskazując na uchybienia formalne.

Stronnictwo Prawicy Demokratycznej wniosło skargę konstytucyjną kwestionującą zgodność art. 38c ustawy o partiach politycznych z Konstytucją, który pozwala na wykreślenie partii z ewidencji za nieprzedłożenie sprawozdania finansowego. Skarga została wniesiona po terminie, a podniesione zarzuty naruszenia zasad konstytucyjnych uznano za bezzasadne lub niewłaściwie uzasadnione. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze z powodu uchybień formalnych.

Skarga konstytucyjna Stronnictwa Prawicy Demokratycznej dotyczyła zgodności art. 38c ustawy o partiach politycznych z Konstytucją. Skarżące ugrupowanie podnosiło, że przepis ten narusza wolność funkcjonowania partii politycznych, umożliwiając Państwowej Komisji Wyborczej oraz Sądowi Okręgowemu w Warszawie wykreślenie partii z ewidencji w przypadku nieprzedłożenia sprawozdania o źródłach pozyskania środków finansowych i wydatkach. Stronnictwo zarzucało również niezgodność z zasadą poszanowania godności człowieka, zasadą równości wobec prawa oraz wolnością zrzeszania się. Sąd Okręgowy w Warszawie wykreślił partię z ewidencji, a Sąd Apelacyjny w Warszawie utrzymał to postanowienie w mocy. Trybunał Konstytucyjny, rozpoznając skargę, stwierdził liczne uchybienia formalne. Przede wszystkim skarga została wniesiona po upływie ustawowego trzymiesięcznego terminu od doręczenia prawomocnego orzeczenia sądu drugiej instancji. Ponadto, Trybunał uznał, że część przywołanych przepisów Konstytucji nie mogła stanowić samoistnego wzorca kontroli, a inne nie były adresowane do osób prawnych. Zarzuty dotyczące zasady równości nie zostały odpowiednio uzasadnione, a argumentacja dotycząca wolności zrzeszania się była oceniona jako oczywiście bezzasadna. W konsekwencji, Trybunał Konstytucyjny, na podstawie przepisów ustawy o Trybunale Konstytucyjnym, odmówił nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, ale skarga nie została dopuszczona do dalszego biegu z powodu uchybień formalnych.

Uzasadnienie

Trybunał odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej z powodu wniesienia jej po terminie oraz niewłaściwego powołania wzorców konstytucyjnych i braku uzasadnienia zarzutów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej

Strona wygrywająca

Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
Stronnictwo Prawicy Demokratycznejinstytucjaskarżący
Państwowa Komisja Wyborczaorgan_państwowyinny

Przepisy (10)

Główne

u.p.p. art. 38c

Ustawa o partiach politycznych

Przepis pozwalający na wykreślenie partii z ewidencji za nieprzedłożenie sprawozdania finansowego.

Pomocnicze

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 11

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 30

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 32

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 58 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

ustawa o TK art. 66

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Zasada skargowości.

ustawa o TK art. 46 § 1

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Warunek dopuszczalności skargi konstytucyjnej - bieg terminu.

ustawa o TK art. 47 § 1

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Podstawa do odmowy nadania biegu skardze.

ustawa o TK art. 36 § 3

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Podstawa do odmowy nadania biegu skardze.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga konstytucyjna wniesiona po terminie. Niewłaściwe powołanie wzorców konstytucyjnych. Brak uzasadnienia zarzutów dotyczących naruszenia zasady równości. Część przepisów Konstytucji nie może stanowić samoistnego wzorca kontroli. Część przepisów Konstytucji nie jest adresowana do osób prawnych.

Godne uwagi sformułowania

niespełnienie warunków formalnych, warunkujących dopuszczalność skargi konstytucyjnej obowiązująca w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym zasada skargowości prawomocnym rozstrzygnięciem w rozumieniu art. 46 ust. 1 ustawy o TK było postanowienie Sądu Apelacyjnego w Warszawie oddalające apelację

Skład orzekający

Janusz Niemcewicz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Dopuszczalność skargi konstytucyjnej, terminy wnoszenia skarg, wymogi formalne skargi konstytucyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i przepisów ustawy o partiach politycznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 3/10

Sprawa ma charakter proceduralny i dotyczy formalnych wymogów skargi konstytucyjnej, co czyni ją mniej interesującą dla szerszego grona odbiorców niż merytoryczne rozstrzygnięcia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
476/6/B/2009 POSTANOWIENIE z dnia 22 stycznia 2009 r. Sygn. akt Ts 327/08 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Janusz Niemcewicz, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Stronnictwa Prawicy Demokratycznej w sprawie zgodności: art. 38c ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o partiach politycznych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 857, ze zm.) z art. 2, art. 11, art. 30, art. 32 oraz art. 58 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej z 24 października 2008 r., sporządzonej przez adwokata, zakwestionowana została zgodność art. 38c ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o partiach politycznych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 857, ze zm.; dalej: u.p.p.) z Konstytucją. W opinii skarżącego stronnictwa zakwestionowany przepis w sposób niezgodny z Konstytucją ogranicza wolność funkcjonowania partii politycznych, albowiem pozwala Państwowej Komisji Wyborczej oraz Sądowi Okręgowemu w Warszawie dokonać wykreślenia z ewidencji partii politycznej stronnictwa, które nie przedłożyło sprawozdania o źródłach pozyskania środków finansowych, w tym o kredytach bankowych i warunkach ich uzyskania oraz o wydatkach poniesionych ze środków Funduszu Wyborczego. Skarga zawiera również wywody świadczące o rzekomej niezgodności zakwestionowanego przepisu z zasadą poszanowania godności człowieka, zasadą równości wobec prawa oraz skierowanej do osób fizycznych wolności zrzeszania się. Skarga konstytucyjna została skierowana w oparciu o następujący stan faktyczny. Partia polityczna – Stronnictwo Prawicy Demokratycznej – została wpisana do ewidencji partii politycznych postanowieniem Sądu Okręgowego w Warszawie z 18 sierpnia 2004 r. (sygn. akt VII NS REJ EW P 199). Z uwagi na nieprzedłożenie sprawozdania o źródłach pozyskania środków finansowych, w tym o kredytach bankowych i warunkach ich uzyskania oraz o wydatkach poniesionych ze środków Funduszu Wyborczego, Państwowa Komisja Wyborcza wystąpiła do Sądu Okręgowego w Warszawie z wnioskiem o wykreślenie partii politycznej z ewidencji. Sąd Okręgowy w Warszawie postanowieniem z 9 września 2005 r. (sygn. akt VII Ns Rej Ew Pzm 70/05) wykreślił partię polityczną z ewidencji. Sąd Apelacyjny w Warszawie postanowieniem z 29 marca 2006 r. (sygn. akt I ACa 1128/05) oddalił apelację od orzeczenia sądu pierwszej instancji. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej oraz ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.; dalej; ustawa o TK) przewidują liczne warunki formalne, warunkujące dopuszczalność skargi konstytucyjnej. Ich niespełnienie – z uwagi na obowiązującą w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym zasadę skargowości (art. 66 ustawy o TK) – rodzi negatywne z punktu widzenia skarżącego skutki. Złożona do Trybunału Konstytucyjna skarga nie spełnia w zasadzie jakiejkolwiek przesłanki warunkującej jej dopuszczalność. W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że skarga została wniesiona po ustawowym trzymiesięcznym terminie, którego bieg rozpoczyna się od dnia doręczenia stronie skarżącej prawomocnego orzeczenia sądowego. Skoro strona skarżąca kwestionuje przepis pozwalający na wykreślenie partii z ewidencji, to prawomocnym rozstrzygnięciem w rozumieniu art. 46 ust. 1 ustawy o TK było postanowienie Sądu Apelacyjnego w Warszawie oddalające apelację na postanowienie Sądu Okręgowego w Warszawie o wykreśleniu partii z ewidencji, doręczone pełnomocnikowi partii 29 maja 2006 r. Trzymiesięczny termin na wniesienie skargi konstytucyjnej upłynął więc 29 sierpnia 2006 r. Z ustaleń dokonanych przez Trybunał Konstytucyjny wynika również, że ostateczne – w ocenie skarżącego – jest orzeczenie SN z 4 września 2008 r. (sygn. akt III SO 9/08), które dotyczyło wznowienia postępowania przed SN w przedmiocie wpisu partii do ewidencji. Partia zakwestionowała przepis regulujący materię wykreślania partii z ewidencji. Brak związku pomiędzy ostatecznym orzeczeniem a przedmiotem skargi uzasadnia odmowę nadania skardze dalszego biegu. Niedopuszczalność skargi wynika również z niewłaściwego powołania wzorców konstytucyjnych. Trybunał Konstytucyjny podkreśla, po pierwsze, że część z przywołanych przepisów Konstytucji nie może stanowić samoistnego wzorca kontroli (art. 2 i przytoczony w uzasadnieniu skargi art. 7), a część nie jest adresowana do osób prawnych – art. 30 oraz art. 58 ust. 1 Konstytucji. W odniesieniu do art. 32 Konstytucji skarga nie zawiera uzasadnienia wyjaśniającego, na czym ma polegać naruszenie zasady równości. Z kolei wywody dotyczące art. 11 Konstytucji należy ocenić jako oczywiście bezzasadne w sytuacji, gdy skarżąca partia kwestionuje przepis dotyczący wykreślania partii politycznych z ewidencji za nieprzedłożenie sprawozdania, a uzasadnia to tym, że partie w ogóle nie powinny być ewidencjonowane. Na marginesie należy stwierdzić, że rozważania o wątpliwościach interpretacyjnych, jakie wiążą się z użyciem w art. 38 u.p.p. zwrotu „poprzedni rok kalendarzowy”, stanowią dowód nieznajomości istniejącego w tym zakresie orzecznictwa Sądu Najwyższego. Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności, na podstawie art. 36 ust. 3 w związku z art. 46 ust. 1 i art. 47 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o TK, należało odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI