Ts 317/08

Trybunał Konstytucyjny2010-04-14
SAOSinneochrona praw konstytucyjnychWysokakonstytucyjny
Trybunał Konstytucyjnykomornik sądowyskarga konstytucyjnazdolność skargowaprawa majątkoweopłaty egzekucyjnezasada równego traktowaniaorzecznictwo

Trybunał Konstytucyjny uwzględnił zażalenie komornika na odmowę nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej, zmieniając dotychczasową linię orzeczniczą w kwestii zdolności skargowej organów państwa.

Trybunał Konstytucyjny rozpoznał zażalenie na postanowienie o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej wniesionej przez komornika W.W. Skarżący kwestionował zgodność z Konstytucją przepisów ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, które pozwalały na obniżenie opłat należnych komornikowi. Trybunał początkowo odmówił dalszego biegu skardze, uznając komornika za organ państwa nieposiadający legitymacji do jej wniesienia. Po uwzględnieniu zażalenia, Trybunał zmienił swoje stanowisko, powołując się na nowszą linię orzeczniczą, która rozróżnia pozycję komornika jako organu od jego osobistego statusu, uznając, że sposób ustalania opłat ma znaczenie dla ochrony jego praw majątkowych.

W niniejszej sprawie Trybunał Konstytucyjny rozpatrywał zażalenie na postanowienie z dnia 4 grudnia 2008 r., którym odmówiono nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej wniesionej przez komornika sądowego W.W. Skarżący kwestionował zgodność z Konstytucją art. 49 ust. 1 zdanie drugie oraz art. 49 ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji, zarzucając, że przepisy te pozwalają sądom na dowolne obniżanie opłat należnych komornikowi za przeprowadzenie egzekucji. Trybunał początkowo uznał, że komornik, jako organ państwa wykonujący zadania w interesie publicznym, nie posiada legitymacji do wniesienia skargi konstytucyjnej. Pełnomocnik skarżącego wniósł zażalenie, argumentując, że Trybunał niezasadnie odmawia ochrony komornikom, podczas gdy udziela jej innym organom państwa, naruszając tym samym zasadę równego traktowania. Podkreślono również, że osoba fizyczna, niezależnie od pełnionej funkcji, powinna mieć możliwość dochodzenia swoich praw konstytucyjnych. Trybunał, analizując sprawę, powołał się na wyrok z dnia 24 lutego 2009 r. (SK 34/07), który zmodyfikował dotychczasową linię orzeczniczą. Zgodnie z tym wyrokiem, od pozycji komornika jako organu należy odróżnić jego osobisty i majątkowy status. Biorąc pod uwagę, że komornik jest organem samofinansującym się i ponosi ryzyko, sposób ustalania wysokości opłat ma istotne znaczenie dla konstytucyjnej ochrony jego praw majątkowych. W konsekwencji, Trybunał uwzględnił zażalenie i postanowił nadać skardze konstytucyjnej dalszy bieg.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, komornik sądowy posiada zdolność skargową w zakresie ochrony swoich praw majątkowych, nawet jeśli działa jako organ państwa.

Uzasadnienie

Trybunał Konstytucyjny zmodyfikował swoją dotychczasową linię orzeczniczą, rozróżniając pozycję komornika jako organu państwa od jego osobistego i majątkowego statusu. Uznano, że sposób ustalania opłat za czynności komornicze ma znaczenie dla konstytucyjnej ochrony jego praw majątkowych, co uzasadnia przyznanie mu zdolności skargowej w tym zakresie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uwzględnienie zażalenia

Strona wygrywająca

W.W. (komornik)

Strony

NazwaTypRola
W.W.osoba_fizycznaskarżący
komornik sądowyorgan_państwowyskarżący

Przepisy (2)

Pomocnicze

u.k.s.e. art. 49 § 1

Ustawa o komornikach sądowych i egzekucji

Przepis ten, zdaniem skarżącego, pozwalał na dowolne obniżanie opłat należnych komornikowi.

u.k.s.e. art. 49 § 2

Ustawa o komornikach sądowych i egzekucji

Przepis ten, zdaniem skarżącego, pozwalał na dowolne obniżanie opłat należnych komornikowi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zmiana linii orzeczniczej Trybunału Konstytucyjnego w wyroku SK 34/07, która rozróżnia status organu od statusu osoby fizycznej piastującej funkcję. Znaczenie sposobu ustalania opłat dla konstytucyjnej ochrony praw majątkowych komornika.

Odrzucone argumenty

Komornik jako organ państwa nie posiada legitymacji do wniesienia skargi konstytucyjnej.

Godne uwagi sformułowania

od pozycji prawnej komornika jako organu państwa (...) oddzielić należy kwestie osobistego i majątkowego statusu komornika jako określonej osoby, tzw. piastuna organu

Skład orzekający

Zbigniew Cieślak

przewodniczący

Andrzej Rzepliński

sprawozdawca

Marian Grzybowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie zdolności skargowej organów państwa w zakresie ochrony ich praw majątkowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji komorników sądowych i ich praw majątkowych związanych z opłatami.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje ewolucję orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego i rozszerzenie ochrony prawnej na organy państwa, co jest istotne dla zrozumienia granic ich praw.

Komornik może skarżyć Konstytucję? Trybunał zmienia zdanie!

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
774/II/B/2014 POSTANOWIENIE z dnia 14 kwietnia 2010 r. Sygn. akt Ts 317/08 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Zbigniew Cieślak – przewodniczący Andrzej Rzepliński – sprawozdawca Marian Grzybowski, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 grudnia 2008 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej W.W., p o s t a n a w i a: uwzględnić zażalenie. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej z 15 października 2008 r. W.W. zakwestionował została zgodność z Konstytucją art. 49 ust. 1 zdanie drugie oraz art. 49 ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (Dz. U. Nr 133, poz. 882, ze zm.). Niekonstytucyjność przepisów – w opinii skarżącego – ma polegać na tym, że pozwalają sądom na dowolne, nieuwarunkowane spełnieniem jakichkolwiek przesłanek, obniżenie opłaty należnej komornikowi za przeprowadzenie egzekucji. Postanowieniem z 4 grudnia 2008 r. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że skarga konstytucyjna nie może zostać merytorycznie rozpoznana, albowiem komornik nie posiada legitymacji do występowania ze skargą konstytucyjną, gdyż jest organem państwa powołanym do wykonywania orzeczeń sądowych w drodze przymusowej egzekucji świadczeń pieniężnych i niepieniężnych, posiadającym – w ramach wykonywania swoich zadań – władcze kompetencje wobec innych podmiotów stosunków prawnych. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł pełnomocnik skarżącego, wywodząc, że Trybunał Konstytucyjny niezasadnie odmawia ochrony komornikom, podczas gdy takiej ochrony udziela innym organom państwa (na przykład sądom albo prokuratorom). Skarżący powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 27 lutego 2007 r. (P 22/06, OTK ZU nr 2/A/2007, poz. 12), w którym – w jego opinii – nie rozważano, czy sądy, występując z pytaniem prawnym, mogą korzystać z praw przyznanych w Konstytucji. Rozważania takie natomiast przeprowadzono w odniesieniu do komornika, odmawiając ochrony jego konstytucyjnych wolności lub praw. Zdaniem skarżącego w ten sposób doszło do złamania zasady równego traktowania podmiotów prawa. Skarżący podnosi również, że osoba fizyczna, niezależnie od piastowanej przez nią funkcji publicznej, powinna móc wywodzić i dochodzić swych praw konstytucyjnych, a w tym – występować ze skargą konstytucyjną. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Podstawą odmowy nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu było odmówienie zdolności skargowej komornikowi z uwagi na to, że wykonując swe ustawowe obowiązki, działa w interesie państwa. Trybunał Konstytucyjny w swoim dotychczasowym orzecznictwie konsekwentnie odmawiał zdolności skargowej podmiotom, które wykonują władztwo publiczne, komornikom (por. postanowienie TK z 11 września 2007 r., Ts 292/06, OTK ZU nr 3/B/2009, poz. 157), gminom jako publicznym osobom prawnym sprawującym władzę publiczną w zakresie powierzonych im zadań (por. postanowienie TK z 23 lutego 2005 r., Ts 35/04, OTK ZU nr 1/B/2005, poz. 26), a także jednoosobowym spółkom Skarbu Państwa, co wiąże się z publicznoprawnym aspektem istnienia i funkcjonowania jednoosobowej spółki Skarbu Państwa (por. postanowienie TK z 10 maja 2005 r., Ts 204/04, OTK ZU nr 6/B/2005, poz. 238). Ukształtowana linia orzecznicza w tym zakresie uległa istotnej modyfikacji. Jak bowiem wskazano w wyroku z 24 lutego 2009 r. (SK 34/07, OTK ZU nr 2/A/2009, poz. 10): „od pozycji prawnej komornika jako organu państwa (organu egzekucji sądowej), oddzielić należy kwestie osobistego i majątkowego statusu komornika jako określonej osoby, tzw. piastuna organu”. W niniejszej sprawie skarżący kwestionuje przepis regulujący – przynajmniej pośrednio – kwestię wysokości opłat za czynności podejmowane przez komornika. Tak więc, mając na względzie, że komornik jest organem samofinansującym się oraz ponoszącym ryzyko, sposób ukształtowania mechanizmu ustalania wysokości opłat ma znaczenie dla konstytucyjnej ochrony jego praw majątkowych. Biorąc powyższe okoliczności pod uwagę, należało uwzględnić zażalenie wniesione na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego o odmowie nadania niniejszej skardze konstytucyjnej dalszego biegu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI