Orzeczenie · 2011-03-02

TS 315/10

Sąd
Trybunał Konstytucyjny
Data
2011-03-02
SAOSAdministracyjnepostępowanie sądowoadministracyjneŚredniakonstytucyjny
skarga konstytucyjnakoszty zastępstwa procesowegoprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiTrybunał Konstytucyjnyart. 45 Konstytucjiart. 207 p.p.s.a.prawo do sąduinteres prawny

Skarga konstytucyjna została złożona przez Kopalnię Piasku „Kotlarnia” S.A. w związku z postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) z dnia 2 marca 2011 r. (sygn. akt Ts 315/10), które odmówiło nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. Spółka kwestionowała zgodność art. 207 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) z art. 45 ust. 1 Konstytucji. Przepis ten pozwalał NSA na miarkowanie kosztów zastępstwa procesowego w przypadkach „szczególnie uzasadnionych”, co w interpretacji NSA oznaczało mniejszy nakład pracy pełnomocnika w przypadku tożsamości skargi kasacyjnej z inną rozpoznaną sprawą. Spółka argumentowała, że taka interpretacja narusza jej prawo do odpowiedniego ukształtowania procedury sądowoadministracyjnej, gdyż obciąża ją konsekwencjami prowadzenia postępowania. Sprawa wywodziła się z postępowania dotyczącego zwrotu nadpłaty w podatku od nieruchomości, w którym NSA uchylił decyzję organu i wyrok WSA, zasądzając na rzecz spółki zwrot kosztów w kwocie 3 237 zł, ale koszty zastępstwa procesowego ograniczył do 120 zł. Trybunał Konstytucyjny uznał skargę za niedopuszczalną z kilku powodów. Po pierwsze, skarga konstytucyjna jest środkiem ochrony własnych praw konstytucyjnych skarżącego i nie może przybrać charakteru actio popularis. Po drugie, skarżąca nie wykazała, aby naruszono jej własne prawa konstytucyjne. Kwestia obniżenia kosztów zastępstwa procesowego dotyczy praw majątkowych pełnomocnika, a nie strony postępowania. Po trzecie, wskazany przez skarżącą wzorzec kontroli (art. 45 ust. 1 Konstytucji – prawo do sprawiedliwego procesu) był nieadekwatny, gdyż prawa majątkowe związane z pełnomocnictwem podlegają ochronie na podstawie art. 64 Konstytucji, a nie art. 45 ust. 1. W związku z tym Trybunał odmówił nadania skardze dalszego biegu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Ustalenie, że skarga konstytucyjna nie może być wykorzystana do kwestionowania indywidualnych rozstrzygnięć organów władzy publicznej ani do ochrony praw majątkowych pełnomocnika, a także do oceny sposobu stosowania prawa przez sądy, jeśli nie narusza to bezpośrednio praw konstytucyjnych strony.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji obniżenia kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu sądowoadministracyjnym i wymaga analizy w kontekście konkretnych przepisów ustawy o TK i Konstytucji.

Zagadnienia prawne (1)

Czy art. 207 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, rozumiany jako umożliwiający obniżenie kosztów zastępstwa procesowego w przypadku tożsamości skargi kasacyjnej z inną rozpoznaną sprawą, narusza prawo strony do odpowiedniego ukształtowania procedury sądowoadministracyjnej (art. 45 ust. 1 Konstytucji)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarga konstytucyjna nie spełnia wymogów formalnych, ponieważ skarżąca nie wykazała naruszenia własnych praw konstytucyjnych, a kwestia kosztów zastępstwa procesowego dotyczy praw majątkowych pełnomocnika, a nie strony. Ponadto, wskazany wzorzec kontroli (art. 45 ust. 1 Konstytucji) jest nieadekwatny do podnoszonych zarzutów.

Uzasadnienie

Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze, ponieważ skarżąca nie wykazała naruszenia własnych praw konstytucyjnych, a obniżenie kosztów zastępstwa procesowego dotyczy praw majątkowych pełnomocnika, a nie strony postępowania. Dodatkowo, wskazany przez skarżącą art. 45 ust. 1 Konstytucji (prawo do sprawiedliwego procesu) nie jest właściwym wzorcem kontroli dla ochrony praw majątkowych pełnomocnika, które podlegają ochronie na podstawie art. 64 Konstytucji.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej
Strona wygrywająca
Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
Kopalnia Piasku „Kotlarnia” S.A.spółkaskarżąca

Przepisy (7)

Główne

p.p.s.a. art. 207 § § 2

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis ten pozwala na miarkowanie wysokości kosztów zastępstwa procesowego, jeśli zachodzą przypadki szczególnie uzasadnione, co może być związane z mniejszym nakładem pracy pełnomocnika w przypadku tożsamości skargi kasacyjnej z inną rozpoznaną sprawą.

Pomocnicze

Konstytucja art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Skarżąca powołała się na naruszenie prawa do odpowiedniego ukształtowania procedury sądowoadministracyjnej, jednak Trybunał uznał ten przepis za nieadekwatny wzorzec kontroli dla podnoszonych zarzutów.

Konstytucja art. 64

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Trybunał wskazał, że prawa majątkowe związane ze stosunkiem pełnomocnictwa podlegają ochronie na podstawie tego przepisu, a nie art. 45 ust. 1 Konstytucji.

ustawa o TK art. 47 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym

Przedmiotem skargi konstytucyjnej jest ustawa lub inny akt normatywny, na podstawie którego orzeczono o wolnościach lub prawach albo obowiązkach określonych w Konstytucji. Skarżąca musi podnieść zarzut niezgodności z Konstytucją przepisu będącego podstawą normatywną orzeczenia.

ustawa o TK art. 47 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym

Obowiązkiem skarżącego jest wskazanie adekwatnego treściowo wzorca kontroli.

ustawa o TK art. 79 § ust. 1

Ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym

Skarga konstytucyjna jest uwarunkowana uprzednim spełnieniem szeregu przesłanek, w tym działania w obronie własnego prawa konstytucyjnego.

ustawa o TK art. 49

Ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym

W związku z art. 36 ust. 3, stanowi podstawę do odmowy nadania skardze dalszego biegu, gdy jest ona oczywiście bezzasadna.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżąca nie wykazała naruszenia własnych praw konstytucyjnych. • Kwestia kosztów zastępstwa procesowego dotyczy praw majątkowych pełnomocnika, a nie strony postępowania. • Wskazany przez skarżącą art. 45 ust. 1 Konstytucji jest nieadekwatnym wzorcem kontroli dla podnoszonych zarzutów. • Prawa majątkowe pełnomocnika podlegają ochronie na podstawie art. 64 Konstytucji.

Odrzucone argumenty

Art. 207 § 2 p.p.s.a. w interpretacji NSA narusza prawo strony do odpowiedniego ukształtowania procedury sądowoadministracyjnej. • Obniżenie kosztów zastępstwa procesowego stanowi naruszenie sprawiedliwości proceduralnej i prawa do sądu.

Godne uwagi sformułowania

„przypadkiem szczególnie uzasadnionym” jest sporządzenie skargi kasacyjnej przez pełnomocnika w zbliżonym stanie faktycznym i prawnym do innej złożonej skargi, za którą Sąd przyznał (…) koszty zastępstwa procesowego • skarga konstytucyjna nie może przybrać charakteru actio popularis • Okoliczność ta jest podstawą odmowy nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. • Zmniejszenie wysokości kosztów zastępstwa procesowego zwracanych pełnomocnikowi nie dotyczy sfery majątkowej skarżącej spółki, odnosi się natomiast do uprawnień pełnomocnika. • Można zgodzić się ze stanowiskiem skarżącej, zgodnie z którym zasadą postępowania sądowego jest reguła „odpowiedzialności za wynik sprawy” • Po pierwsze, jego wysokość może zostać indywidualnie ustalona w ramach stosunku cywilnoprawnego między stroną postępowania a jej reprezentantem. • Po wtóre, prawa majątkowe wiążące się ze stosunkiem pełnomocnictwa podlegają ochronie, zgodnie z treścią art. 64 Konstytucji, nie zaś – jak wskazuje skarżąca – z art. 45 ust. 1 Konstytucji.

Skład orzekający

Zbigniew Cieślak

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie, że skarga konstytucyjna nie może być wykorzystana do kwestionowania indywidualnych rozstrzygnięć organów władzy publicznej ani do ochrony praw majątkowych pełnomocnika, a także do oceny sposobu stosowania prawa przez sądy, jeśli nie narusza to bezpośrednio praw konstytucyjnych strony."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji obniżenia kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu sądowoadministracyjnym i wymaga analizy w kontekście konkretnych przepisów ustawy o TK i Konstytucji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników ze względu na precyzyjne wyznaczenie granic dopuszczalności skargi konstytucyjnej i rozróżnienie między prawami strony a prawami pełnomocnika.

Kiedy skarga konstytucyjna nie działa? Trybunał wyjaśnia granice ochrony praw strony.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst