Orzeczenie · 2016-04-07

Ts 310/14Trybunałkonstytucyjny odrzucenie skargi konstytucyjnej 2

Sąd
Trybunał Konstytucyjny
Data
2016-04-07
tkinnekontrola konstytucyjnościŚredniakonstytucyjny
prawo do sąduskarga konstytucyjnakodeks postępowania cywilnegoTrybunał Konstytucyjnyśrodki zaskarżeniaprawomocność orzeczeńkontrola konstytucyjności

Skarżący B. i J. Sz. wnieśli skargę konstytucyjną kwestionującą zgodność art. 424(1a) § 1 oraz art. 424(5) § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (kpc) z przepisami Konstytucji, w szczególności z art. 45 ust. 1 (prawo do sądu). Trybunał Konstytucyjny postanowieniem z 13 marca 2015 r. odmówił nadania skardze dalszego biegu, uznając zarzuty za oczywiście bezzasadne. Trybunał wskazał, że skarżący nie wykazali, iż wyłączenie równoległego lub wielokrotnego korzystania z nadzwyczajnego środka zaskarżenia narusza ich prawo do sądu. Ponadto, w zakresie dotyczącym art. 424(5) § 1 pkt 4 kpc, stwierdzono, że nie spełnia ona wymagań formalnych skargi konstytucyjnej, gdyż przyczyną odrzucenia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia nie był sam ten przepis, lecz niejasność wywodu skarżących i brak uprawdopodobnienia szkody. Na to postanowienie skarżący wnieśli zażalenie, podnosząc, że źródłem naruszenia praw konstytucyjnych była praktyka zastosowania zaskarżonych przepisów. Trybunał Konstytucyjny, rozpatrując zażalenie na posiedzeniu niejawnym, nie uwzględnił go. Stwierdzono, że kwestionowane postanowienie jest prawidłowe, a argumenty skarżących nie podważają ustaleń sądu. Trybunał podkreślił, że zarzuty skarżących dotyczyły niewłaściwych przepisów, a ich rozumienie pojęcia „wniesienie skargi kasacyjnej” było błędne. Zaznaczono, że odrzucenie skargi kasacyjnej nie otwiera drogi do złożenia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, a skarżący zdają się domagać „czwartej instancji”.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia (art. 424(1) kpc) oraz relacji między tą skargą a skargą kasacyjną.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i interpretacji przepisów Kodeksu postępowania cywilnego w kontekście skargi konstytucyjnej.

Zagadnienia prawne (1)

Czy przepisy Kodeksu postępowania cywilnego (art. 424(1a) § 1 kpc i art. 424(5) § 1 pkt 4 kpc) naruszają prawo do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji) poprzez ograniczenie możliwości kwestionowania prawomocnych orzeczeń?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarżący nie wykazali naruszenia swoich praw konstytucyjnych. Zarzuty dotyczą niewłaściwych przepisów, a wyłączenie równoległego lub wielokrotnego korzystania z nadzwyczajnych środków zaskarżenia nie zamyka drogi sądowej ani nie narusza prawa do sądu.

Uzasadnienie

Trybunał uznał, że skarżący nie wykazali, iż wyłączenie możliwości kwestionowania prawomocnych orzeczeń w określonych sytuacjach narusza ich prawo do sądu. Stwierdzono również, że zarzuty dotyczące art. 424(5) § 1 pkt 4 kpc nie spełniają wymagań formalnych skargi konstytucyjnej, a zarzuty wobec art. 424(1a) § 1 kpc są oczywiście bezzasadne, gdyż skarżący błędnie interpretują pojęcie „wniesienia skargi kasacyjnej” i domagają się „czwartej instancji”.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Nie uwzględnić zażalenia
Strona wygrywająca
Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
B. i J. Sz.osoba_fizycznaskarżący

Przepisy (19)

Główne

kpc art. 424(1a) § § 1

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego

Przepis ten wyznacza zasady dopuszczalności skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, w tym wyklucza jej wniesienie, gdy w sprawie było lub jest możliwe wniesienie skargi kasacyjnej (co najmniej po przedsądzie).

Konstytucja art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do sądu, które skarżący wywodzili jako naruszone przez zaskarżone przepisy kpc.

ustawa o TK z 1997 r. art. 49

Ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym

Przepis regulujący prawo do zażalenia na postanowienie Trybunału o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu.

ustawa o TK z 1997 r. art. 79 § ust. 1

Ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym

Wymagania formalne skargi konstytucyjnej, dotyczące źródła naruszenia praw lub wolności.

ustawa o TK z 1997 r. art. 36 § ust. 4

Ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym

Prawo do wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu.

Pomocnicze

kpc art. 424(5) § § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego

Przepis ten określa przesłanki odrzucenia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Trybunał uznał, że nie był on samodzielną przyczyną odrzucenia skargi skarżących.

Konstytucja art. 77 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do dochodzenia roszczeń na drodze sądowej.

Konstytucja art. 77 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do odszkodowania za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie organu władzy.

Konstytucja art. 178 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 32

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 64 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

ustawa o TK z 1997 r. art. 36 § ust. 3

Ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym

ustawa o TK z 1997 r. art. 47 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym

ustawa o TK z 2015 r. art. 138

Ustawa z dnia 25 czerwca 2015 r. o Trybunale Konstytucyjnym

ustawa o TK z 2015 r. art. 139

Ustawa z dnia 25 czerwca 2015 r. o Trybunale Konstytucyjnym

ustawa o TK z 2015 r. art. 134 § pkt 1

Ustawa z dnia 25 czerwca 2015 r. o Trybunale Konstytucyjnym

ustawa o TK z 1997 r. art. 25 § ust. 1 pkt 3 lit. b in fine

Ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym

ustawa o TK z 1997 r. art. 36 § ust. 6 i 7

Ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarzuty skarżących dotyczą niewłaściwych przepisów Kodeksu postępowania cywilnego. • Skarżący błędnie interpretują pojęcie „wniesienia skargi kasacyjnej” i domagają się „czwartej instancji”. • Odrzucenie skargi kasacyjnej nie otwiera drogi do złożenia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. • Skarżący nie wykazali, że wyłączenie możliwości kwestionowania prawomocnych orzeczeń narusza ich prawo do sądu. • Skarga konstytucyjna w zakresie dotyczącym art. 424(5) § 1 pkt 4 kpc nie spełnia wymagań formalnych.

Odrzucone argumenty

Praktyka zastosowania przepisów Kodeksu postępowania cywilnego naruszyła konstytucyjne prawa skarżących. • Treść zakwestionowanych norm została „trwale ustalona przez Sąd Najwyższy”, co powinno umożliwiać kontrolę. • Skarżący nie mieli możliwości wyboru środka zaskarżenia, mogli skorzystać wyłącznie ze skargi kasacyjnej. • Ukształtowanie procedury skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem musi odpowiadać standardom rzetelności i wchodzić w obszar prawa do sądu.

Godne uwagi sformułowania

skarżący zdają się więc domagać „czwartej instancji” • źródłem naruszenia konstytucyjnych wolności lub praw (...) może być wyłącznie akt normatywny, a nie (...) zachowanie samych skarżących • skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia (...) ma (...) charakter subsydiarny

Skład orzekający

Sławomira Wronkowska-Jaśkiewicz

przewodnicząca

Stanisław Biernat

sprawozdawca

Stanisław Rymar

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia (art. 424(1) kpc) oraz relacji między tą skargą a skargą kasacyjną."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i interpretacji przepisów Kodeksu postępowania cywilnego w kontekście skargi konstytucyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy złożonych kwestii proceduralnych związanych z prawem do sądu i możliwością kwestionowania prawomocnych orzeczeń, co jest istotne dla prawników procesualistów.

Czy można domagać się „czwartej instancji”? Trybunał Konstytucyjny wyjaśnia granice prawa do sądu.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst