Ts 309/12

597/6/B/2013 POSTANOWIENIE z dnia 20 listopada 2013 r. Sygn. akt Ts 309/12 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Stanisław Biernat – przewodniczący Leon Kieres – sprawozdawca Andrzej Wróbel, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 kwietnia 2013 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej A.K., p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 13 grudnia 2012 r. (data nadania) A.K. (dalej: skarżący) zakwestionował zgodność art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. Nr 128, poz. 1175, ze zm.; dalej: ustawa o cudzoziemcach) w związku z art. 25 ust. 2 dyrektywy Rady 2004/83/WE z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie minimalnych norm dla kwalifikacji i statusu obywateli państw trzecich lub bezpaństwowców jako uchodźców lub jako osoby, które z innych względów potrzebują międzynarodowej ochrony oraz zawartości przyznawanej ochrony (Dz. Urz. UE L 304 z 30.09.2004; dalej: dyrektywa) z art. 2 w związku z art. 31 ust. 1, art. 37 ust. 1 i art. 30 Konstytucji. Skarżący domaga się stwierdzenia niekonstytucyjności art. 73 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach w związku z art. 25 ust. 2 dyrektywy, gdyż w jego przekonaniu narusza on: prawo do wolności, wyrażone w art. 31 Konstytucji, przez zmuszanie cudzoziemca do kontaktu z przedstawicielstwem dyplomatycznym państwa pochodzenia, prawo do korzystania przez cudzoziemca znajdującego się pod władzą Rzeczypospolitej Polskiej z konstytucyjnych praw i wolności, wyrażone w art. 37 ust. 1 Konstytucji, prawo do poszanowania godności, wyrażone w art. 30 Konstytucji, przez poniżające traktowanie cudzoziemca. Skarżący stwierdza także, że zakwestionowany przepis nie odpowiada wynikającemu z art. 2 Konstytucji nakazowi tworzenia przez ustawodawcę określonych i jasnych norm prawnych. Postanowieniem z 9 kwietnia 2013 r. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego skarga nie spełniała przesłanki, o której mowa w art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.; dalej: ustawa o TK). Skarżący przywołał w skardze wzorce kontroli, które nie są źródłem praw podmiotowych jednostki, a w konsekwencji nie wskazał sposobu naruszenia konstytucyjnych wolności i praw. Na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżącego, w ustawowym terminie, złożył zażalenie. Stwierdził w nim, że Trybunał Konstytucyjny dopuścił się naruszenia art. 47 ustawy o TK, gdyż uznał „za brak formalny skargi nieokreślenie przez skarżącego dokładnie sposobu naruszenia praw podmiotowych, podczas gdy (...) wymóg formalny (...) odnosi się jedynie do dokładnego określenia ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o wolnościach lub prawach albo obowiązkach określonych w Konstytucji”. Ponadto, pełnomocnik zarzucił, że Trybunał na etapie wstępnej kontroli dokonał merytorycznej oceny zaskarżonych przepisów. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: W myśl art. 49 w związku z art. 36 ust. 4 ustawy o TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. Trybunał, w składzie trzech sędziów, rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym (art. 25 ust. 1 pkt 3 lit. b w związku z art. 36 ust. 6-7 i z art. 49 ustawy o TK). Trybunał Konstytucyjny bada w szczególności, czy w wydanym postanowieniu prawidłowo stwierdził istnienie przesłanek odmowy nadania skardze dalszego biegu. Oznacza to, że na etapie rozpoznania zażalenia Trybunał analizuje przede wszystkim te zarzuty, które mogą podważyć trafność ustaleń przyjętych za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że postanowienie o odmowie nadania rozpatrywanej skardze konstytucyjnej dalszego biegu jest prawidłowe, a zarzuty sformułowane w zażaleniu nie zasługują na uwzględnienie. Zdaniem Trybunału nie ulega wątpliwości, że skarżący nie określił sposobu naruszenia przysługujących mu konstytucyjnych wolności i praw (art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy o TK). Do spełnienia tego warunku merytorycznego rozpoznania skargi niezbędne jest: wskazanie przepisów Konstytucji zawierających prawa podmiotowe, które – w przekonaniu skarżącego – zostały naruszone w jego sprawie, a następnie porównanie normy kwestionowanej z normą konstytucyjną i uprawdopodobnienie występującej między nimi niezgodności. Niezbędne do dokonania procesu subsumpcji jest więc poprawne zidentyfikowanie przepisów Konstytucji, które wyznaczają ustawodawcy określony standard regulacyjny. Skarżący nie wypełnił tego obowiązku, o czym świadczą dwie okoliczności. Po pierwsze, powołane w skardze konstytucyjnej wzorce kontroli (art. 2, art. 31 ust. 1 oraz art. 37 ust. 1 Konstytucji) nie są samoistnym źródłem praw podmiotowych. Tymczasem ustawa zasadnicza oraz ustawa o TK wymagają, aby skarżący wskazał – verba legis – naruszone konstytucyjne wolności lub prawa. Skoro z art. 2, art. 31 ust. 1 i art. 37 ust. 1 Konstytucji prawa takie nie wynikają, nie da się wykazać, że doszło do ich uszczerbku i wyjaśnić, na czym miałby on polegać. Po drugie, niespełnienie przesłanki określonej w art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy o TK wiąże się z niedostateczną i wadliwą argumentacją skargi. Twierdzenia o naruszeniu zasady przyzwoitej legislacji oraz określoności przepisów nie zostały poparte przykładami ilustrującymi problemy w procesie stosowania kwestionowanego art. 73 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach. Ponadto, skarżący nie dostrzega, że oczywiście bezzasadne jest stawianie zarzutu niezgodności art. 73 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach z zasadą określoności przepisów i jednocześnie wskazywanie, że przepis ten uzyskał jednolite i utrwalone znaczenie w procesie jego sądowego stosowania. Jeśli bowiem istnieje jednoznaczna wykładnia zaskarżonego przepisu ustawy o cudzoziemcach, nie można zasadnie twierdzić, że po stronie jego adresatów istnieje niepewność co do zakresu praw i obowiązków z niego wynikających. Skarżący nie przedstawił zatem argumentów przemawiających za nieokreślonością przepisu ani za tym, że nie odpowiada on standardowi wynikającemu z art. 2 Konstytucji. Niezależnie od powyższego Trybunał Konstytucyjny podkreśla, że postawienie zarzutu naruszenia zasady przyzwoitej legislacji wymaga odniesienia do praw podmiotowych, które ze względu na niejasności co do treści kwestionowanego przepisu doznały naruszenia. skarżący nie wskazał tych praw. Nie można również przyznać racji skarżącemu, że w rozpatrywanej sprawie Trybunał Konstytucyjny przekroczył granice wstępnego rozpoznania skargi konstytucyjnej. Przeczy temu treść zaskarżonego postanowienia. Warunek wskazania naruszonych konstytucyjnych wolności i praw został zawarty w przepisach o wstępnym rozpoznaniu skargi (art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy o TK). Wymóg określenia sposobu tego naruszenia wynika z tego samego przepisu ustawy o TK. Trybunał Konstytucyjny musiał więc ustalić, czy w niniejszej sprawie warunki te zostały spełnione. Nie można więc zasadnie twierdzić, że analizowana skarga konstytucyjna została rozpoznana co do meritum. Mając na uwadze powyższe okoliczności, Trybunał Konstytucyjny, na podstawie art. 49 w związku z art. 36 ust. 7 ustawy o TK, nie uwzględnił zażalenia.