Orzeczenie · 2012-01-11

Ts 307/09

Sąd
Trybunał Konstytucyjny
Data
2012-01-11
SAOSpodatkowepodatek od spadków i darowiznWysokakonstytucyjny
podatek od spadków i darowiznspółka jawnaspółka cywilnaprzekształcenie spółkizwolnienie podatkowedarowiznaudziały w spółceTrybunał KonstytucyjnyKodeks spółek handlowych

Skarga konstytucyjna K.N. dotyczyła zgodności art. 4 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatku od spadków i darowizn oraz art. 26 § 4 Kodeksu spółek handlowych z Konstytucją. Skarżący kwestionował brak zastosowania zwolnienia podatkowego przy darowiźnie udziałów w spółce jawnej, która powstała w wyniku obligatoryjnego przekształcenia spółki cywilnej. Argumentował, że narusza to zasady równości, prawa własności i wolności działalności gospodarczej. Postępowanie podatkowe i sądowoadministracyjne zakończyło się decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego, utrzymaną w mocy przez Dyrektora Izby Skarbowej i Wojewódzki Sąd Administracyjny, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, opierając się na uchwale siedmiu sędziów NSA, która stwierdziła, że nabycie udziałów w spółce jawnej nie mieści się w definicji nabycia zakładu. Trybunał Konstytucyjny, rozpatrując skargę konstytucyjną, uznał, że art. 26 § 4 k.s.h. nie spełnia wymogu bycia podstawą ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie skarżącego, zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji. Przepis ten jedynie ukształtował stan faktyczny, a nie stanowił podstawy normatywnej dla ostatecznego orzeczenia. W związku z tym, Trybunał odmówił nadania dalszego biegu skardze w zakresie przepisów KSH.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie przesłanek dopuszczalności skargi konstytucyjnej, w szczególności wymogu, aby kwestionowany przepis stanowił podstawę ostatecznego rozstrzygnięcia, a nie jedynie kształtował stan faktyczny.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji formalnej skargi konstytucyjnej i relacji między przepisami kształtującymi stan faktyczny a przepisami stanowiącymi podstawę rozstrzygnięcia.

Zagadnienia prawne (2)

Czy przepis art. 4 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatku od spadków i darowizn, wyłączający zwolnienie przy nabyciu udziałów w spółce jawnej, jest zgodny z Konstytucją?

Odpowiedź sądu

Nie analizowano bezpośrednio, gdyż skarga w tym zakresie nie została nadana dalszego biegu z powodu niespełnienia przesłanek formalnych.

Uzasadnienie

Trybunał skupił się na przesłankach formalnych skargi konstytucyjnej, a nie na merytorycznej ocenie przepisów podatkowych.

Czy przepis art. 26 § 4 Kodeksu spółek handlowych, który reguluje obligatoryjne przekształcenie spółki cywilnej w spółkę jawną, stanowi podstawę ostatecznego rozstrzygnięcia w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji, gdy skarżący kwestionuje jego zgodność z Konstytucją w kontekście utraty zwolnienia podatkowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepis ten nie stanowi podstawy ostatecznego rozstrzygnięcia, a jedynie kształtuje stan faktyczny.

Uzasadnienie

Trybunał Konstytucyjny podkreślił, że przepis stanowiący podstawę ostatecznego rozstrzygnięcia musi bezpośrednio determinować naruszenie praw konstytucyjnych skarżącego. Przepisy kształtujące stan faktyczny, nawet jeśli są istotne dla sprawy, nie spełniają tego wymogu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej
Strona wygrywająca
Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
K.N.osoba_fizycznaskarżący
Stanisława Nowakosoba_fizycznadarczyńca
Zakład Zielarski „KAWON-HURT” Nowak Spółka jawnaspółkaprzedmiot darowizny
Naczelnik Urzędu Skarbowego w Gostyniuorgan_państwowyorgan podatkowy
Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniuorgan_państwowyorgan podatkowy
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniuorgan_państwowysąd administracyjny
Naczelny Sąd Administracyjnyorgan_państwowysąd administracyjny

Przepisy (10)

Główne

k.s.h. art. 26 § § 4

Kodeks spółek handlowych

Regulował obligatoryjne przekształcenie spółki cywilnej w spółkę jawną, co miało wpływ na stan faktyczny sprawy, ale nie było podstawą ostatecznego rozstrzygnięcia w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji.

ustawa o TK art. 79 § ust. 1

Ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym

Przesłanka dopuszczalności skargi konstytucyjnej – przepis musi stanowić podstawę ostatecznego rozstrzygnięcia.

ustawa o TK art. 47 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym

Podstawa do postanowienia o odmowie nadania dalszego biegu skardze.

Pomocnicze

u.p.s.d. art. 4 § 1 pkt 10

Ustawa o podatku od spadków i darowizn

Zwolnienie nabycia przez małżonka lub zstępnych w drodze spadku lub darowizny zakładu wytwórczego, budowlanego, handlowego, usługowego lub jego części nie znajdowało zastosowania w przypadku darowania udziałów w spółce jawnej.

Konstytucja art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada demokratycznego państwa prawnego.

Konstytucja art. 20

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo własności.

Konstytucja art. 22

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do swobody działalności gospodarczej.

Konstytucja art. 32 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada równości wobec prawa.

Konstytucja art. 64 § ust. 1 i 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo własności i prawo dziedziczenia.

Konstytucja art. 84

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Obowiązek ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepis art. 26 § 4 k.s.h. nie stanowił podstawy ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie skarżącego, a jedynie ukształtował stan faktyczny.

Odrzucone argumenty

Przepis art. 4 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatku od spadków i darowizn jest niezgodny z Konstytucją. • Przepis art. 26 § 4 k.s.h. jest niezgodny z Konstytucją.

Godne uwagi sformułowania

kwestionowany w skardze przepis ustawy lub innego aktu normatywnego pozostawać powinien w dwojakiej zależności w stosunku do wydanego w sprawie skarżącego rozstrzygnięcia: po pierwsze, musi on stanowić jego podstawę normatywną, po drugie zaś, treść tego przepisu, wobec której skarżący wysuwa zarzut niekonstytucyjności, winna determinować rozstrzygnięcie w tym kierunku, iż prowadzi ono do naruszenia przysługujących skarżącemu konstytucyjnych wolności lub praw o charakterze podmiotowym. • Nie stanowią podstawy rozstrzygnięcia [...] przepisy, które ukształtowały wcześniej określoną sytuację prawną skarżącego, nawet jeżeli ta sytuacja wyznacza niejako stan faktyczny [...] w odniesieniu do którego wydane zostaje rozstrzygnięcie dotyczące konstytucyjnych praw i wolności skarżącego.

Skład orzekający

Wojciech Hermeliński

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie przesłanek dopuszczalności skargi konstytucyjnej, w szczególności wymogu, aby kwestionowany przepis stanowił podstawę ostatecznego rozstrzygnięcia, a nie jedynie kształtował stan faktyczny."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji formalnej skargi konstytucyjnej i relacji między przepisami kształtującymi stan faktyczny a przepisami stanowiącymi podstawę rozstrzygnięcia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w skardze konstytucyjnej, która ma znaczenie dla zrozumienia, jakie przepisy mogą być przedmiotem kontroli TK. Pokazuje też, jak skomplikowane mogą być relacje między różnymi przepisami prawa.

Kiedy przepis nie jest podstawą wyroku? Trybunał Konstytucyjny wyjaśnia kluczową przesłankę skargi konstytucyjnej.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst