Ts 301/11
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuTrybunał Konstytucyjny nie uwzględnił zażalenia na postanowienie o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej dotyczącej przepisów o znakowaniu i barwieniu paliw.
Skarżąca Baco Petrol Sp. z o.o. wniosła skargę konstytucyjną kwestionując przepisy rozporządzeń Ministra Finansów dotyczące znakowania i barwienia paliw oraz przepisy ustawy akcyzowej, zarzucając im niezgodność z Konstytucją. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skardze dalszego biegu, wskazując na niedopuszczalność powoływania niektórych przepisów Konstytucji jako wzorców kontroli, niewykonanie przez skarżącą wymogów formalnych skargi oraz kwestionowanie przez nią sposobu rozstrzygnięcia sprawy przez organy celne i sądy administracyjne. W zażaleniu skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów ustawy o Trybunale Konstytucyjnym. Trybunał Konstytucyjny nie uwzględnił zażalenia, uznając postanowienie o odmowie nadania dalszego biegu za prawidłowe.
Skarżąca Baco Petrol Sp. z o.o. wniosła skargę konstytucyjną, w której zarzuciła niezgodność z Konstytucją szeregu przepisów rozporządzeń Ministra Finansów dotyczących znakowania i barwienia paliw silnikowych oraz olejów opałowych, a także przepisów ustawy o podatku akcyzowym. Główne zarzuty dotyczyły rozszerzenia zakresu opodatkowania olejów opałowych sankcyjnymi stawkami podatku w stosunku do wyrobów, dla których podatek został już zapłacony według wcześniejszych stawek, braku przepisów przejściowych, a także wadliwości przepisów nakładających podatek. Trybunał Konstytucyjny postanowieniem z dnia 3 lutego 2012 r. odmówił nadania skardze dalszego biegu, wskazując na niedopuszczalność powoływania niektórych przepisów Konstytucji (art. 84, 87, 92, 217) jako wzorców kontroli w skardze konstytucyjnej, niewykonanie przez skarżącą wymogów formalnych w zakresie uzasadnienia zarzutów niezgodności z art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji, a także na to, że skarżąca kwestionowała sposób rozstrzygnięcia jej sprawy przez organy celne i sądy administracyjne, a nie same przepisy. Skarżąca wniosła zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o Trybunale Konstytucyjnym, w tym art. 47 ust. 1, art. 47 ust. 1 pkt 2 i 3, art. 36 ust. 3 w związku z art. 49 oraz art. 39 ust. 1 pkt 1. Trybunał Konstytucyjny w obecnym składzie rozpoznał zażalenie i postanowił go nie uwzględnić. Uzasadnił to tym, że prawidłowo stwierdził istnienie przesłanek odmowy nadania skardze dalszego biegu. Podtrzymał stanowisko o niedopuszczalności powoływania wskazanych przepisów Konstytucji jako wzorców kontroli, podkreślając, że art. 79 ust. 1 Konstytucji ogranicza wybór wzorców do tych, które statuują wolności lub prawa podmiotowe jednostki. Stwierdził również, że skarżąca nie uzasadniła wystarczająco zarzutów niezgodności z art. 64 Konstytucji, ograniczając się do polemiki z rozstrzygnięciami organów administracyjnych i sądów. Ponadto, Trybunał uznał, że nie było obowiązku wzywania do uzupełnienia braków formalnych, gdyż skarga zawierała nieusuwalne wady. Zarzut dotyczący braku delegacji ustawowej dla Ministra Finansów do wydania rozporządzeń również został uznany za bezzasadny. W konsekwencji, zażalenie nie zostało uwzględnione.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, ale nie w tym postępowaniu. Trybunał odmówił nadania dalszego biegu skardze, wskazując na niedopuszczalność powoływania niektórych przepisów Konstytucji jako wzorców kontroli oraz na inne braki formalne skargi.
Uzasadnienie
Trybunał Konstytucyjny nie rozpoznał merytorycznie zarzutów skargi, ponieważ uznał, że skarżąca nie spełniła wymogów formalnych, w szczególności nie wskazała właściwych wzorców kontroli konstytucyjnej (nie można powoływać przepisów ustrojowych jak art. 84, 87, 92, 217 Konstytucji) oraz nie uzasadniła dostatecznie zarzutów niezgodności z prawem własności (art. 64 Konstytucji).
Rozstrzygnięcie
Decyzja
nie uwzględnić zażalenia
Strona wygrywająca
Trybunał Konstytucyjny
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Baco Petrol Sp. z o.o. | spółka | skarżąca |
Przepisy (27)
Główne
Dz. U. Nr 78, poz. 483, ze zm. art. 79 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Pomocnicze
Dz. U. Nr 96, poz. 815 art. 1 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 30 maja 2005 r. w sprawie znakowania i barwienia paliw silnikowych oraz olejów opałowych dla celów kontroli obrotu
Dz. U. Nr 239, poz. 2014 art. 1 § pkt 1 ppkt 1
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 29 listopada 2005 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie znakowania i barwienia paliw silnikowych oraz olejów opałowych dla celów kontroli obrotu
Dz. U. Nr 29, poz. 257, ze zm. art. 65 § ust. 1 i 1a
Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym
Dz. U. Nr 29, poz. 257, ze zm. art. 66
Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym
Dz. U. Nr 29, poz. 257, ze zm. art. 4 § ust. 5
Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym
Dz. U. Nr 78, poz. 483, ze zm. art. 64 § ust. 1 i 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Dz. U. Nr 78, poz. 483, ze zm. art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Dz. U. Nr 78, poz. 483, ze zm. art. 84
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Dz. U. Nr 78, poz. 483, ze zm. art. 87 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Dz. U. Nr 78, poz. 483, ze zm. art. 92 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Dz. U. Nr 78, poz. 483, ze zm. art. 217
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Dz. U. Nr 96, poz. 815 art. 2
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 30 maja 2005 r. w sprawie znakowania i barwienia paliw silnikowych oraz olejów opałowych dla celów kontroli obrotu
Dz. U. Nr 239, poz. 2014 art. 2
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 29 listopada 2005 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie znakowania i barwienia paliw silnikowych oraz olejów opałowych dla celów kontroli obrotu
Dz. U. Nr 87, poz. 825, ze zm. art. załącznik nr 2 § pozycja 2
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego
Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm. art. 47 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym
Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm. art. 36 § ust. 3 w związku z art. 49
Ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym
Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm. art. 36 § ust. 2 w związku z art. 49
Ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym
Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm. art. 39 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym
Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm. art. 36 § ust. 4 w związku z art. 49
Ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym
Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm. art. 25 § ust. 1 pkt 3 lit. b in fine w związku z art. 36 ust. 6 i 7 w związku z art. 49
Ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym
Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm. art. 47 § ust. 1 pkt 2 i 3
Ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym
Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm. art. 25 § ust. 1 pkt 1 lit. e in fine
Ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym
Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm. art. 66
Ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym
Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm. art. 36 § ust. 1 w związku z art. 49
Ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym
Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm. art. 46 § ust. 1
Ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym
Dz. U. Nr 14, poz. 176, ze zm.
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. – o podatku dochodowym od osób fizycznych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niedopuszczalność powoływania przepisów Konstytucji o charakterze ustrojowym (art. 84, 87, 92, 217) jako wzorców kontroli w skardze konstytucyjnej. Niewystarczające uzasadnienie zarzutów niezgodności z art. 64 Konstytucji przez skarżącą. Skarga konstytucyjna sprowadzała się do kwestionowania sposobu rozstrzygnięcia sprawy przez organy celne i sądy administracyjne (skarga na stosowanie prawa). Istnienie nieusuwalnych wad skargi konstytucyjnej uzasadniających odmowę nadania jej dalszego biegu bez wezwania do uzupełnienia braków formalnych. Istnienie delegacji ustawowej dla Ministra Finansów do wydania rozporządzeń wykonawczych.
Odrzucone argumenty
Zarzuty skarżącej dotyczące naruszenia przez Trybunał Konstytucyjny przepisów ustawy o TK (art. 47, 36, 39). Zarzuty skarżącej dotyczące naruszenia art. 64 Konstytucji przez przepisy rozporządzeń i ustawy akcyzowej. Zarzuty skarżącej dotyczące dopuszczalności powoływania art. 87 i art. 92 Konstytucji jako wzorców kontroli. Zarzuty skarżącej dotyczące braku uzasadnienia skargi w zakresie niezgodności z art. 87, 31 ust. 3 Konstytucji. Zarzuty skarżącej dotyczące sposobu interpretacji art. 64 Konstytucji przez Trybunał.
Godne uwagi sformułowania
ustrojodawca ograniczył podmiotowi inicjującemu postępowanie w trybie skargi konstytucyjnej swobodę w doborze wzorców kontroli tylko do tych unormowań Konstytucji, które statuują wolności lub prawa podmiotowe przysługujące jednostce nie w każdej sprawie występuje konieczność wezwania do uzupełnienia braków formalnych nieusuwalne wady skargi, które uniemożliwiały merytoryczne rozpoznanie tego środka prawnego sprowadzenie argumentacji skargi do kwestionowania sposobu rozstrzygnięcia sprawy skarżącej przez organy celne i sądy administracyjne (czyli sformułowanie w istocie skargi na stosowanie prawa)
Skład orzekający
Marek Zubik
przewodniczący
Maria Gintowt-Jankowicz
sprawozdawca
Andrzej Wróbel
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, jakie przepisy Konstytucji mogą stanowić wzorzec kontroli w skardze konstytucyjnej oraz kiedy Trybunał Konstytucyjny może odmówić nadania dalszego biegu skardze bez wezwania do uzupełnienia braków formalnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury skargi konstytucyjnej i interpretacji przepisów ustawy o TK.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych ze skargą konstytucyjną i interpretacją przepisów Konstytucji, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem konstytucyjnym i administracyjnym.
“Kiedy Trybunał Konstytucyjny odrzuci Twoją skargę? Kluczowe zasady i pułapki proceduralne.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmieniony101/2/B/2014 POSTANOWIENIE z dnia 25 marca 2014 r. Sygn. akt Ts 301/11 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Marek Zubik – przewodniczący Maria Gintowt-Jankowicz – sprawozdawca Andrzej Wróbel, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 lutego 2012 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej Baco Petrol Sp. z o.o., p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej z 19 października 2011 r. Baco Petrol Sp. z o.o. (dalej: skarżąca) zarzuciła, że po pierwsze – § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 30 maja 2005 r. w sprawie znakowania i barwienia paliw silnikowych oraz olejów opałowych dla celów kontroli obrotu (Dz. U. Nr 96, poz. 815; dalej: rozporządzenie z 2005 r.) oraz § 1 pkt 1 ppkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 listopada 2005 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie znakowania i barwienia paliw silnikowych oraz olejów opałowych dla celów kontroli obrotu (Dz. U. Nr 239, poz. 2014; dalej: rozporządzenie zmieniające) w związku z art. 65 ust. 1 i 1a oraz art. 66 w związku z art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29, poz. 257, ze zm.; dalej: ustawa akcyzowa), w zakresie, w jakim przepisy te skutkowały rozszerzeniem przedmiotowego zakresu opodatkowania olejów opałowych z zastosowaniem sankcyjnych stawek podatku w stosunku do wyrobów, dla których przed wejściem w życie ww. przepisów rozporządzeń powstał obowiązek podatkowy, a podatek akcyzowy został zadeklarowany i zapłacony według stawek obowiązujących w momencie powstania obowiązku podatkowego, są niezgodne z art. 64 ust. 1 i 3 oraz art. 31 ust. 3 w związku z art. 84, art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji; po drugie – § 2 rozporządzenia z 2005 r. oraz § 2 rozporządzenia zmieniającego w zakresie, w jakim nie przewidują przepisów przejściowych i wskutek tego znajdują zastosowanie do wyrobów akcyzowych, od których już powstał obowiązek podatkowy, są niezgodne z art. 2 w związku z art. 84 i art. 217 oraz art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji; po trzecie – pozycja 2 załącznika nr 2 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (Dz. U. Nr 87, poz. 825, ze zm.; dalej: rozporządzenie z 2004 r.), w części obejmującej słowa „ex 2710 19 99 smary plastyczne”, jest niezgodna z art. 2 w związku z art. 84 i art. 217 oraz art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji; po czwarte – art. 4 ust. 5 ustawy akcyzowej w zakresie, w jakim wymogiem jego zastosowania w przypadku wcześniejszego uiszczenia akcyzy według stawek preferencyjnych jest zachowanie warunków utrzymania stawki preferencyjnej na kolejnym etapie obrotu, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 84 i art. 217 oraz art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji; po piąte – art. 65 ust. 1a ustawy akcyzowej, w części obejmującej słowa „użycia olejów opałowych lub olejów napędowych, przeznaczonych na cele opałowe, które nie spełniają warunków określonych w odrębnych przepisach, w szczególności wymogów w zakresie prawidłowego znakowania i barwienia”, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 84 i art. 217 oraz art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji. Postanowieniem z 3 lutego 2012 r. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Za takim rozstrzygnięciem przemawiały następujące argumenty: niedopuszczalność powoływania art. 84 i art. 217, art. 87 ust. 1 oraz art. 92 Konstytucji jako wzorców kontroli w sprawach inicjowanych skargą konstytucyjną; niewykonanie przez skarżącą dyspozycji art. 47 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.; dalej: ustawa o TK) w zakresie uzasadnienia zarzutu niezgodności zaskarżonych przepisów z art. 64 ust. 1 i 3 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji; kwestionowanie przez skarżącą nie tyle zaskarżonych regulacji normatywnych, ile sposobu rozstrzygnięcia jej sprawy przez organy celne oraz sądy administracyjne; oczywiście bezzasadny zarzut niedopuszczalności wydania przez Ministra Finansów rozporządzeń wykonawczych do ustawy akcyzowej w zakresie odnoszącym się do warunków, sposobu i trybu znakowania i barwienia paliw silnikowych i olejów opałowych. W zażaleniu z 15 lutego 2012 r. skarżący zarzucił postanowieniu Trybunału z 3 lutego 2012 r. naruszenie następujących przepisów. Po pierwsze – art. 47 ust. 1 ustawy o TK „poprzez przyjęcie, iż wymogiem formalnym skargi jest wskazanie w niej właściwych wzorców, w sytuacji gdy wymóg taki nie wynika z treści przepisu”. Po drugie – art. 47 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o TK „poprzez przyjęcie, iż skarga konstytucyjna zawiera braki, tj. nie zawiera wskazania, jakie konstytucyjne wolności lub prawa i w jaki sposób zostały naruszone, a także uzasadnienia skargi z podaniem dokładnego opisu stanu faktycznego, w szczególności poprzez: (1) uznanie, iż przepisy Konstytucji powołane w skardze konstytucyjnej wniesionej przez skarżącego, nie mogą stanowić wzorca kontroli w postępowaniu ze skargi konstytucyjnej, a w szczególności art. 92 ust. 1 i art. 87 Konstytucji, zastosowane, jako pomocnicze wzorce kontroli wspólnie z art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji, a także art. 2 Konstytucji w związku z art. 84 i art. 217 Konstytucji wbrew bogatemu orzecznictwu TK, które dopuszcza ww. przepisy, jako wzorce kontroli w postępowaniu ze skargi konstytucyjnej; (2) uznanie, iż skarga konstytucyjna wniesiona przez skarżącego nie zawiera uzasadnienia w zakresie niezgodności § 1 ust. 1 rozporządzenia z 2005 r. oraz § 1 pkt 1 ppkt 1 rozporządzenia zmieniającego w związku z art. 65 ust. 1 i ust. 1a w związku z art. 4 ust. 5 ustawy akcyzowej z art. 87 ust. 1 oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji oraz § 2 rozporządzenia z 2005 r. i oraz § 2 rozporządzenia zmieniającego z art. 2 w związku z art. 84 i art. 217 oraz art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji, w sytuacji gdy takie uzasadnienie zostało szczegółowo przedstawione; (3) stwierdzenie, że podstawowym argumentem uzasadniającym zarzut podniesiony w skardze konstytucyjnej przez skarżącego odnoszącym się do naruszenia prawa do ochrony własności jest argument, jakoby naruszenie art. 64 Konstytucji polegało na konieczności uiszczenia podatku, podczas kiedy skarżący wykazał wyraźnie i precyzyjnie, iż naruszenia art. 64 Konstytucji dopatruje się w wadliwości przepisów nakładających podatek w rozumieniu konstytucyjnych norm ustrojowych (…), a nie w samym fakcie nałożenia tego podatku”. Po trzecie – art. 36 ust. 3 w związku z art. 49 ustawy o TK „poprzez: (1) przyjęcie, iż niespełnienie wymogów z art. 47 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym może stanowić podstawę do odmowy nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej w sytuacji, gdy skarżący nie został wezwany do uzupełnienia braków skargi konstytucyjnej, (2) przyjęcie, iż skarżący dopatruje się braku uprawnienia Ministra Finansów do wydania rozporządzenia z 2005 r. w braku delegacji ustawowej, co czyni jego zarzut oczywiście bezzasadnym, jako że delegacja taka została określona w art. 66 ust. 2 ustawy akcyzowej, podczas gdy skarżący wyraźnie wskazał w skardze konstytucyjnej, iż nie kwestionuje istnienia delegacji ustawowej do wydania rozporządzenia z 2005 r., lecz stawia zarzut, że delegacja ta nie zawiera wyraźnego upoważnienia do określenia zakresu olejów opałowych podlegających barwieniu i znakowaniu, a uprawnienie takie nie może być wywiedzione z treści delegacji, która upoważnia Ministra Finansów do określenia szczegółowych warunków, sposobu i trybu znakowania i barwienia paliw silnikowych i olejów opałowych dla celów kontroli obrotu tymi paliwami”. Po czwarte – art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy o TK „poprzez jego błędną interpretację i przyjęcie, że przepis ten może stanowić podstawę odmowy nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej”. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 36 ust. 4 w związku z art. 49 ustawy o TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Trybunał, w składzie trzech sędziów, rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym (art. 25 ust. 1 pkt 3 lit. b in fine w związku z art. 36 ust. 6 i 7 w związku z art. 49 ustawy o TK). Na etapie rozpoznania zażalenia Trybunał Konstytucyjny bada przede wszystkim, czy wydając zaskarżone postanowienie, prawidłowo stwierdził istnienie przesłanek odmowy nadania skardze dalszego biegu. 2. Trybunał w obecnym składzie stwierdza, że zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, a argumenty podniesione w zażaleniu nie podważyły ustaleń przedstawionych w tym orzeczeniu i dlatego nie zasługują na uwzględnienie. 3. W odniesieniu do pierwszego zarzutu zażalenia Trybunał stwierdza, że opiera się on na nieporozumieniu. Zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji każdy, czyje konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone, ma prawo, na zasadach określonych w ustawie, wnieść skargę do Trybunału Konstytucyjnego w sprawie zgodności z Konstytucją ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o jego wolnościach lub prawach albo o jego obowiązkach określonych w Konstytucji. Oznacza to, że ustrojodawca ograniczył podmiotowi inicjującemu postępowanie w trybie skargi konstytucyjnej swobodę w doborze wzorców kontroli tylko do tych unormowań Konstytucji, które statuują wolności lub prawa podmiotowe przysługujące jednostce. Z tego też względu, stosownie do art. 79 ust. 1 Konstytucji oraz art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy o TK, na etapie wstępnego rozpoznania skargi konstytucyjnej, o którym mowa w art. 36 w związku z art. 49 ustawy o TK, Trybunał Konstytucyjny m.in. bada, czy skarżący wskazał jako wzorce kontroli w sprawie te przepisy ustawy zasadniczej, z których można wyprowadzić konstytucyjne prawa podmiotowe, a także czy stanowią one adekwatny punkt odniesienia dla zaskarżonych przepisów (por. postanowienia TK z: 14 lipca 2010 r., Ts 361/08, OTK ZU nr 4B/2010, poz. 273; 15 lutego 2012 r., Ts 9/11, OTK ZU nr 1/B/2012, poz. 107; 23 stycznia 2013 r., Ts 246/11, OTK ZU Nr 3/B/2013, poz. 237. W związku z powyższym zarzut skarżącej dotyczący naruszenia przez Trybunał w zaskarżonym postanowieniu art. 47 ust. 1 ustawy o TK należało uznać za bezzasadny. 4. Trybunał Konstytucyjny odniósł się do drugiego zarzutu zażalenia. 4.1. Odnośnie do niedopuszczalności badania zgodności zaskarżonych przepisów z art. 2, art. 84, art. 87, art. 92 ust. 1 oraz art. 217 Konstytucji. W zaskarżonym postanowieniu Trybunał Konstytucyjny uwzględnił – wbrew temu, co sugeruje skarżąca – okoliczność, że „art. 92 ust. 1 i art. 87 Konstytucji, zastosowane [zostały], jako pomocnicze wzorce kontroli wspólnie z art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji, a także art. 2 w związku z art. 84 i art. 217 Konstytucji”. Należy zauważyć, że każdorazowa ocena dopuszczalności wskazania przepisów konstytucyjnych powoływanych „związkowo” w sprawach inicjowanych skargą konstytucyjną wymaga uprzedniego zbadania, czy da się z nich wyprowadzić – choćby pośrednio – treści odnoszące się do konstytucyjnych praw, wolności lub obowiązków jednostki (por. postanowienie TK z 19 października 2010 r., Ts 257/08, OTK ZU nr 5/B/2010, poz. 336). Wskazany jako wzorzec kontroli art. 87 Konstytucji ma charakter ustrojowy i dotyczy zamkniętego katalogu źródeł powszechnie obowiązującego prawa (por. np. postanowienie TK z 27 grudnia 2011 r., Ts 51/10, OTK ZU nr 2/B/2012, poz. 177. Skarżąca odwołuje się do wyroku TK z 7 lipca 2003 r. (SK 38/01, OTK ZU nr 6/A/2003, poz. 61), w którym art. 87 ust. 1 ustawy zasadniczej był „związkowym” wzorcem kontroli. Niemniej skarżąca nie udowodniła w przedstawionej argumentacji, że w sprawie SK 38/01 o dopuszczalności powołania tego przepisu konstytucyjnego przesądził przedmiot zaskarżenia, a mianowicie punkt 3 obwieszczenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 13 października 1997 r. o sprostowaniu błędów (Dz. U. Nr 128, poz. 840), dotyczący sprostowania treści art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553), który w sposób niekonstytucyjny zmodyfikował treść normatywną wskazanego przepisu Kodeksu karnego przez jego zmianę stylistyczną, która odbiegała od wersji uchwalonej przez Sejm. Do obrotu prawnego wprowadzono normę prawną, która nie została wydana w trybie przepisanym przez uprawniony do tego organ prawodawczy. Tymczasem w niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia są akty normatywne wydane przez umocowane do tego organy władzy publicznej, dlatego też powołanie przez skarżącą art. 87 Konstytucji – nawet jako wzorca „związkowego” – było niedopuszczalne. Odnośnie do art. 92 ust. 1 Konstytucji Trybunał stwierdza, że unormowanie zawarte w tym przepisie ustawy zasadniczej adresowane jest do prawodawcy wydającego rozporządzenia wykonawcze do ustaw i określa warunki wydawania tego typu aktów normatywnych. Przepis ten nie daje podstawy do dekodowania przysługującego jednostce prawa podmiotowego i jako taki nie może stanowić bezpośrednio punktu odniesienia do dokonywania kontroli konstytucyjności aktów prawnych, kwestionowanych w trybie postępowania inicjowanego wniesieniem skargi konstytucyjnej (por. np. wyrok TK z 5 listopada 2008 r., SK 79/06, OTK ZU nr 9/A/2008, poz. 153; postanowienia TK z: 15 października 2009 r., Ts 397/08, OTK ZU nr 6/B/2009, poz. 485; 26 stycznia 2010 r., Ts 205/09, OTK ZU nr 2/B/2010, poz. 132 oraz 23 marca 2011 r., Ts 188/10, OTK ZU nr 1/B/2012, poz. 90). Z kolei w odniesieniu do art. 84 i art. 217 Konstytucji Trybunał przypomina, że stanowisko o niedopuszczalności powoływania w sprawach inicjowanych skargą konstytucyjną tych przepisów Trybunał przedstawił w postanowieniu pełnego składu TK z 16 lutego 2009 r. (Ts 202/06, OTK ZU nr 1/B/2009, poz. 23). Powyższa teza przekładała się na niedopuszczalność zbadania zaskarżonych przepisów z art. 2 Konstytucji, który stanowił w analizowanej sprawie wzorzec „związkowy” do art. 84 i art. 217 ustawy zasadniczej. W świetle zaś postanowienia pełnego składu TK z 23 stycznia 2002 r. (Ts 105/00, OTK ZU nr 1/B/2002, poz. 60) art. 2 Konstytucji nie może stanowić samoistnego wzorca w postępowaniu skargowym. W tym miejscu Trybunał podkreśla, że zgodnie z art. 25 ust. 1 pkt 1 lit. e in fine ustawy o TK pogląd prawny wyrażony przez Trybunał w pełnym składzie wiąże wszystkie składy orzekające tego organu, dopóki sam pełny skład nie odstąpi od przyjętego stanowiska (por. np. postanowienie TK z 12 października 2011 r., Ts 224/10, OTK ZU nr 5/B/2011, poz. 372). W związku z powyższym Trybunał Konstytucyjny w obecnym składzie stwierdza, że powstanie nieuniknionych czasem rozbieżności w interpretacji przepisów Konstytucji, związanych z dokonaniem odmiennej wykładni (uwarunkowane też okolicznościami konkretnych spraw) przez poszczególne składy orzekające Trybunału, nie stanowi podstawy uwzględnienia zażalenia na postanowienie o odmowie nadania dalszego biegu, zwłaszcza gdy orzeczenie to zostało wydane w oparciu o pogląd prawny sformułowany w orzeczeniu pełnego składu TK. Przyjęcie odmiennego zapatrywania prawnego przez – co wymaga podkreślenia – składy pięciu lub trzech sędziów TK w powołanych przez skarżącą sprawach z proceduralnego punktu widzenia nie było wiążące dla Trybunału Konstytucyjnego rozpoznającego wstępnie analizowaną skargę konstytucyjną. Z tych też względów sformułowany przez skarżącą zarzut błędnego uznania przez Trybunał art. 2, art. 84, art. 87, art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji za nieprawidłowe wzorce kontroli w niniejszej sprawie nie podlegał uwzględnieniu. 4.2. Odnośnie do nieuzasadnienia zarzutów niekonstytucyjności zaskarżonych przepisów. W postanowieniu z 3 lutego 2012 r. Trybunał Konstytucyjny trafnie stwierdził, że skarżąca nie uzasadniła postawionych w petitum skargi zarzutów. O ile bowiem skarga konstytucyjna zawiera uzasadnienie niegodności zaskarżonych przepisów z art. 2, art. 84 i art. 217, art. 92 czy art. 87 Konstytucji (które, jak wskazano wyżej, nie mogą stanowić wzorców kontroli w sprawach skargowych, a tym samym zarzuty formułowane na ich podstawie nie podlegają rozpoznaniu), o tyle w odniesieniu do zarzutu niezgodności z art. 64 ust. 1 i 3 ustawy zasadniczej skarżąca ograniczyła się do przytoczenia treści tego przepisu (vide s. 17, 18 i 32 uzasadnienia skargi). Nie sformułowała natomiast argumentów uprawdopodabniających niezgodność kwestionowanych regulacji z konstytucyjnym prawem własności i zasadą proporcjonalności, poprzestając na swoistej polemice z wydanymi wobec niej rozstrzygnięciami organów celnych oraz sądów administracyjnych. Tym samym skarżąca nie wykonała obowiązku nałożonego na nią przez art. 47 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o TK. 4.3. Odnośnie do zarzutu naruszenia art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji przez zaskarżone przepisy. W zażaleniu skarżąca podnosi, że zarzut niezgodności zaskarżonych przepisów z art. 64 Konstytucji wiąże się z wadliwością „przepisów nakładających podatek w rozumieniu konstytucyjnych norm ustrojowych”, nie zaś z samą koniecznością uiszczenia podatku, jak zinterpretować miał to Trybunał w postanowieniu z 3 lutego 2012 r. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że „nie zasługuje na aprobatę argument (wyrażony także w niniejszej skardze konstytucyjnej) utożsamiający naruszenie art. 64 Konstytucji z koniecznością uiszczenia podatku i doznanym w ten sposób uszczerbkiem majątkowym. W tym zakresie Trybunał Konstytucyjny zwracał już uwagę na bezpodstawność stanowiska, zgodnie z którym każde ograniczenie majątkowe spowodowane nałożeniem podatku lub innej daniny publicznej jest zawsze niedopuszczalnym ograniczeniem własności”. Analiza uzasadnienia skargi konstytucyjnej wskazuje, że skarżąca – niezależnie od podnoszonego zarzutu „wadliwości przepisów nakładających podatek w rozumieniu konstytucyjnych norm ustrojowych” – kwestionowała nałożenie na nią zobowiązania podatkowego w wysokości ustalonej decyzją Naczelnika Urzędu Celnego w Poznaniu z 6 listopada 2008 r. Zdaniem skarżącej organy celne, a następnie sądy administracyjne, błędnie ustaliły w przedmiotowej sprawie podstawę opodatkowania; w jej ocenie sprzedaż przez nią niezabarwionego oraz nieoznaczonego oleju opałowego nie mogła skutkować powstaniem obowiązku podatkowego, gdyż od tego oleju został odprowadzony podatek akcyzowy w wysokości wyliczonej przez samą skarżącą. Skarżąca de facto nie uzasadniła zatem – jak twierdzi w zażaleniu – „wadliwości przepisów nakładających podatek”, lecz zakwestionowała ustalenia poczynione przez organy celne i potwierdzone następnie przez sądy administracyjne. W związku z powyższym zarzut zażalenia nie podlega uwzględnieniu. 5. Trybunał Konstytucyjny rozpatrzył również zarzut naruszenia przez kwestionowane przepisy art. 36 ust. 3 w związku z art. 49 ustawy o TK. 5.1. Odnośnie do zarzutu wydania postanowienia o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej bez uprzedniego wezwania skarżącej do uzupełnienia braków formalnych skargi w trybie art. 36 ust. 2 w związku z art. 49 ustawy o TK. Należy podkreślić, że nie w każdej sprawie występuje konieczność wezwania do uzupełnienia braków formalnych wniesionej skargi konstytucyjnej (por. postanowienie TK z 19 października 2010 r., Ts 257/08, OTK ZU nr 5/B/2010, poz. 336). W sprawie skarżącej o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej zadecydowały przede wszystkim nieusuwalne wady skargi, które uniemożliwiały merytoryczne rozpoznanie tego środka prawnego: po pierwsze – nieprawidłowe uczynienie wzorcami kontroli art. 84 i art. 217, art. 87 ust. 1 oraz art. 92 ust. 1 Konstytucji, które nie mogą być powoływane w sprawach rozpoznawanych w trybie skargi konstytucyjnej; po drugie – sprowadzenie argumentacji skargi do kwestionowania sposobu rozstrzygnięcia sprawy skarżącej przez organy celne i sądy administracyjne (czyli sformułowanie w istocie skargi na stosowanie prawa); po trzecie wreszcie – oczywista bezzasadność zarzutu naruszenia powołanych przez skarżącą wzorców kontroli przez zaskarżone przepisy, ze względu na dopuszczalność wydawania przez Ministra Finansów odnośnych rozporządzeń wykonawczych do ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. – o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. Nr 14, poz. 176, ze zm.). Tym samym w analizowanej sprawie nie można uznać niewezwania przez Trybunał Konstytucyjny skarżącej do usunięcia braków formalnych skargi za naruszenie art. 36 ust. 2 w związku z art. 49 ustawy o TK. Zgodnie z art. 66 ustawy o TK polski sąd konstytucyjny jest związany granicami wniosku, pytania prawnego lub skargi konstytucyjnej. Skoro więc skarżąca nieprawidłowo uczyniła wzorcami kontroli wskazane wyżej przepisy Konstytucji, a zarzuty sformułowane w skardze konstytucyjnej były oczywiście bezzasadne, to ewentualne zarządzenie sędziego TK wzywające do usunięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej byłoby bezcelowe. Z powyższych powodów zarzut skarżącej nie podlega uwzględnieniu. 5.2. Odnośnie do podstawy wydania przez Ministra Finansów rozporządzeń wykonawczych. Sformułowany zarzut błędnego ustalenia przez Trybunał Konstytucyjny w postanowieniu z 3 lutego 2012 r., że skarżąca kwestionuje nie brak delegacji ustawowej dla Ministra Finansów, ale brak w tejże delegacji „wyraźnego uprawnienia do określenia zakresu olejów opałowych podlegających barwieniu i znakowaniu”, należy uznać za niezasadny. Po pierwsze – zarówno w skardze konstytucyjnej, jak i w samym zażaleniu skarżąca stawia zarzut braku wyraźnego uprawnienia do określenia zakresu olejów opałowych podlegających barwieniu i znakowaniu, co jest jednoznaczne z kwestionowaniem podstawy prawnej (braku delegacji) dla Ministra Finansów co do wydania stosownego rozporządzenia wykonawczego do ustawy akcyzowej. Po drugie – analiza art. 66 ust. 2 ustawy akcyzowej wskazuje, że przepis ten zawiera upoważnienie udzielone Ministrowi Finansów do wydania rozporządzenia, w którym określi on szczegółowe warunki, sposób i tryb znakowania i barwienia paliw silnikowych i olejów opałowych, uwzględniając techniczne możliwości zapewniające nieusuwalność znacznika i prawidłowe barwienie. Z kolei w art. 66 ust. 2 ustawy akcyzowej określone zostały wytyczne w sprawie szczegółowych warunków oraz sposobu i trybu znakowania i barwienia paliw silnikowych i olejów opałowych. Tym samym zarzut skarżącej co do braku podstawy normatywnej do wydania rozporządzenia wykonawczego został prawidłowo uznany przez Trybunał Konstytucyjny za oczywiście bezzasadny. 6. W odniesieniu do czwartego zarzutu skarżącej Trybunał Konstytucyjny w obecnym składzie stwierdza, że jest on niezasadny. Zgodnie bowiem z art. 36 ust. 1 w związku z art. 49 ustawy o TK skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, podczas którego Trybunał Konstytucyjny bada, czy skarga odpowiada określonym przez prawo wymogom; procedura ta umożliwia, już w początkowej fazie postępowania, wyeliminowanie spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozpoznania przez Trybunał Konstytucyjny ze względu art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy o TK (por. np. postanowienie TK z 16 maja 2011 r., Ts 237/10, OTK ZU nr 1/B/2012, poz. 95). Oznacza to, że podstawa prawna odmowy nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej nie ogranicza się wyłącznie do oczywistej bezzasadności zarzutów skargi bądź nieuzupełnienia jej braków formalnych w terminie, ale również wiąże się ze zbędnością (przesłanka ne bis in idem) lub niedopuszczalnością orzekania (wniesienie skargi po terminie określonym w art. 46 ust. 1 ustawy o TK; sformułowanie zarzutów w odniesieniu do stosowania prawa; powołanie jako wzorców kontroli przepisów Konstytucji, z których nie można wywieść wolności lub praw podmiotowych jednostki; uczynienie wzorcami kontroli przepisów prawa międzynarodowego lub ustaw; zaskarżenie przepisów, które nie stanowiły podstawy wydania wobec skarżącego orzeczenia o jego prawach lub wolnościach; niewyczerpanie drogi prawnej, o której mowa w art. 46 ust. 1 ustawy o TK). Z przedstawionych wyżej powodów, na podstawie art. 36 ust. 7 w związku z art. 49 ustawy o TK, Trybunał Konstytucyjny postanowił nie uwzględnić zażalenia.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI