Ts 30/11

427/5/B/2012 POSTANOWIENIE z dnia 29 czerwca 2011 r. Sygn. akt Ts 30/11 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Marek Zubik, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Grzegorza C. w sprawie zgodności: punktu 2.2.2 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 kwietnia 2005 r. w sprawie warunków pobierania krwi od kandydatów na dawców krwi i dawców krwi (Dz. U. Nr 79, poz. 691, ze zm.) z art. 30 oraz art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE W sporządzonej przez adwokata z urzędu skardze konstytucyjnej Grzegorza C. (dalej: skarżący), wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 27 stycznia 2011 r. (data nadania), zarzucono niezgodność punktu 2.2.2 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 kwietnia 2005 r. w sprawie warunków pobierania krwi od kandydatów na dawców krwi i dawców krwi (Dz. U. Nr 79, poz. 691, ze zm.; dalej: rozporządzenie z 18 kwietnia 2005 r.) z art. 30 oraz art. 32 Konstytucji. Skarga konstytucyjna została wniesiona w związku z doręczeniem pełnomocnikowi skarżącego pisma Zastępcy Dyrektora Zakładu Karnego w Kamińsku z 28 listopada 2010 r. (znak: S/P-072/297/10/21282), w którym poinformowano, że Zakład Karny w Kamińsku nie ma podstaw do uwzględnienia wniosku pełnomocnika w sprawie udzielenia informacji dotyczących skarżącego (osadzonego w tym zakładzie) oraz ustosunkowania się do „kwestii obowiązującej regulacji prawnej”. W ocenie skarżącego kwestionowany punkt 2.2.2 załącznika nr 1 do rozporządzenia z 18 kwietnia 2005 r. narusza art. 30 oraz art. 32 Konstytucji, ponieważ stanowi „pogwałcenie przyrodzonej i niezbywalnej godności człowieka, która stanowi źródło wolności i praw obywatela”, uniemożliwiając osobie przebywającej w zakładzie karnym (a także przez okres sześciu miesięcy od jego opuszczenia) bycie dawcą krwi. Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 16 lutego 2011 r. (doręczonym 2 marca 2011 r.) wezwano pełnomocnika skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej przez: (1) doręczenie uwierzytelnionej kopii ostatecznego rozstrzygnięcia w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji oraz art. 46 ust. 1 i art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.; dalej: ustawa o TK), które zostało wydane na podstawie zaskarżonego punktu 2.2.2 załącznika nr 1 do rozporządzenia z 18 kwietnia 2005 r.; (2) podanie daty doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia, o którym mowa w punkcie pierwszym tego zarządzenia; (3) podanie daty wystąpienia przez skarżącego z wnioskiem do Sądu Rejonowego w Ostródzie o ustanowienie pełnomocnika z urzędu celem sporządzenia i wniesienia skargi konstytucyjnej w przedmiotowej sprawie; (4) doręczenie uwierzytelnionej kopii dokumentu wydanego przez Okręgową Radę Adwokacką w Olsztynie w przedmiocie wyznaczenia go na pełnomocnika z urzędu celem sporządzenia i wniesienia skargi konstytucyjnej w przedmiotowej sprawie; (5) podanie daty doręczenia adwokatowi Zbigniewowi Kobylińskiemu dokumentu, o którym mowa w punkcie 4 tego zarządzenia. Pełnomocnik skarżącego odniósł się do powyższego zarządzenia w piśmie procesowym wniesionym do Trybunału Konstytucyjnego 9 marca 2011 r. (data nadania). Wyjaśnił, że skarżący 14 września 2010 r. wystąpił do Sądu Rejonowego w Ostródzie z wnioskiem o ustanowienie pełnomocnika z urzędu celem sporządzenia i wniesienia skargi konstytucyjnej na przepisy rozporządzenia z 18 kwietnia 2005 r., zaś pismo Okręgowej Rady Adwokackiej w Olsztynie o wyznaczeniu na pełnomocnika z urzędu (wykonujące postanowienie Sądu Rejonowego w Ostródzie – I Wydział Cywilny z 8 października 2010 r., sygn. akt I Co 3616/10) zostało doręczone pełnomocnikowi 26 października 2010 r. Do pisma procesowego zostały załączone uwierzytelnione kopie stosownych dokumentów. Odnośnie zaś do kwestii ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie skarżącego, jego pełnomocnik stwierdził, że za takowe należy uznać pismo Zastępcy Dyrektora Zakładu Karnego w Kamińsku z 28 listopada 2010 r. (znak: S/P072/297/10/21282). Powyższe pismo zostało doręczone pełnomocnikowi 3 grudnia 2010 r. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 36 ust. 1 w związku z art. 49 ustawy o TK skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, podczas którego Trybunał Konstytucyjny bada, czy skarga odpowiada określonym prawem wymogom, a także czy postępowanie wszczęte na skutek wniesienia skargi podlegałoby umorzeniu na podstawie art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy o TK. Procedura ta umożliwia, już w początkowej fazie postępowania, eliminację spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozpoznania przez Trybunał Konstytucyjny. W rozpatrywanej sprawie zasadniczym powodem odmowy nadania biegu skardze konstytucyjnej jest okoliczność, że treść zaskarżonego przepisu pozostaje bez związku z pismem Zastępcy Dyrektora Zakładu Karnego w Kamińsku z 28 listopada 2010 r. (znak: S/P072/297/10/21282). Jak podnosi skarżący, ostatecznym orzeczeniem prowadzącym do naruszenia jego praw i wolności jest wskazane pismo Zastępcy Dyrektora Zakładu Karnego, w którym poinformowano pełnomocnika skarżącego, że Zakład Karny w Kamińsku nie ma podstaw do udzielenia informacji dotyczących skarżącego oraz oceny obowiązującej regulacji prawnej. Wskazane pismo nie zawiera jednak rozstrzygnięcia w zakresie odmowy udzielenia zgody na oddanie krwi przez skarżącego (ergo – nie jest aktem konstytutywnym), lecz jedynie informuje pełnomocnika skarżącego o niemożności ustosunkowania się przez Zakład Karny w Kamińsku do „kwestii oceny obowiązującej regulacji prawnej”. Ani w skardze konstytucyjnej, ani w piśmie procesowym nie wskazano żadnego rozstrzygnięcia wydanego w sprawie skarżącego, którego przedmiotem byłaby odmowa wyrażenia zgody na oddanie przez niego krwi. Tymczasem art. 79 ust. 1 Konstytucji dopuszcza wniesienie skargi konstytucyjnej, kierowanej przeciwko przepisowi, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o prawach, wolnościach bądź obowiązkach skarżącego. Zgodnie z dotychczasowym orzecznictwem Trybunału przepisy określające przesłanki dopuszczalności merytorycznego rozpoznania skargi konstytucyjnej podlegają ścisłej wykładni (por. postanowienie TK z 10 stycznia 2005 r., SK 14/02, OTK ZU nr 1/A/2005, poz. 10 oraz wyrok TK z 12 grudnia 2005 r., SK 20/04, OTK ZU nr 11/A/2005, poz. 133). Z tego względu unormowanie zawarte w art. 79 ust. 1 Konstytucji należy rozumieć w ten sposób, że przedmiotem kontroli zainicjowanej skargą konstytucyjną nie może być każdy przepis aktu normatywnego, a jedynie taki, który stanowił podstawę rozstrzygnięcia w indywidualnej sprawie. W przeciwnym wypadku nadawałoby to postępowaniu inicjowanemu w trybie skargi konstytucyjnej charakter actio popularis (por. wyrok TK z 24 lutego 1999 r., SK 4/98, OTK ZU nr 2/1999, poz. 24). Prowadzi to do jednoznacznego wniosku, że punkt 2.2.2 załącznika nr 1 do rozporządzenia z 18 kwietnia 2005 r. nie mógł być i nie był w sprawie skarżącego podstawą do wystosowania przez Zastępcę Dyrektora Zakładu Karnego w Kamińsku pisma z 28 listopada 2010 r., wskazanego przez skarżącego jako ostateczne rozstrzygnięcie o jego konstytucyjnych prawach lub wolnościach. Zgodnie z art. 46 ust. 1 ustawy o TK w związku z art. 79 ust. 1 Konstytucji przesądza to jednoznacznie o niedopuszczalności nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. Niezależnie od powyższego wskazać należy, że za odmową nadania dalszego biegu rozpatrywanej skardze przemawia również następująca okoliczność. Zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji każdy ma prawo, na zasadach określonych w ustawie, wnieść skargę do Trybunału Konstytucyjnego. Oznacza to, że skarga konstytucyjna winna odpowiadać – z woli ustrojodawcy – warunkom merytorycznym i formalnym opisanym w ustawie zwykłej, czyli ustawie o Trybunale Konstytucyjnym (por. J. Trzciński, uwaga 10. do art. 79 Konstytucji, [w:] Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, red. L. Garlicki, Wydawnictwo Sejmowe, Warszawa 19992007). Z art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy o TK wynika obowiązek wskazania przez skarżącego, jakie konstytucyjne wolności lub prawa i w jaki sposób – jego zdaniem – zostały naruszone przez kwestionowane przepisy aktu normatywnego. Z kolei art. 47 ust. 1 pkt 3 ustawy o TK nakłada na skarżącego obowiązek uzasadnienia zarzutów postawionych w skardze konstytucyjnej wraz z powołaniem dowodów na ich poparcie. W niniejszej sprawie przesłanka ta nie została spełniona. Skarżący w petitum skargi wprawdzie powołał art. 30 oraz art. 32 Konstytucji, jednakże w jej uzasadnieniu nie przeprowadził dowodu, w jaki sposób zostały one naruszone przez zaskarżoną regulację. W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego wielokrotnie podkreślano, że prawidłowe wykonanie przez skarżącego obowiązku przedstawienia, jakie konstytucyjne prawa lub wolności (i w jaki sposób) zostały naruszone przez przepisy stanowiące przedmiot wnoszonej skargi konstytucyjnej, polegać musi nie tylko na wskazaniu (numerycznym) w petitum skargi postanowień Konstytucji, z którymi – zdaniem skarżącego – niezgodne są kwestionowane przepisy, ale również na precyzyjnym przedstawieniu treści prawa lub wolności wywodzonych z tych postanowień, a naruszonych przez prawodawcę. Powinna temu towarzyszyć szczegółowa i precyzyjna prawna argumentacja uprawdopodabniająca stawiane zarzuty. Z powyższego obowiązku nie może zwolnić skarżącego, działający niejako z własnej inicjatywy, Trybunał Konstytucyjny, który – zgodnie z art. 66 ustawy o TK – orzekając, jest związany granicami skargi konstytucyjnej (por. postanowienie TK z 14 stycznia 2009 r., Ts 21/07, OTK ZU nr 2/B/2009, poz. 91). W konsekwencji niedopuszczalne jest samodzielne precyzowanie przez Trybunał, a tym bardziej uzasadnianie – jak w rozpatrywanej sprawie – jedynie ogólnikowo sformułowanych zarzutów niekonstytucyjności zaskarżonego punktu 2.2.2 załącznika nr 1 do rozporządzenia z 18 kwietnia 2005 r. (por. postanowienie TK z 4 lutego 2009 r., Ts 256/08, OTK ZU nr 2/B/2009, poz. 138). Z wyżej przedstawionych powodów – na podstawie art. 36 ust. 3 w związku z art. 49 ustawy o TK – Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji.