Ts 30/11

428/5/B/2012 POSTANOWIENIE z dnia 15 października 2012 r. Sygn. akt Ts 30/11 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Andrzej Rzepliński – przewodniczący Sławomira Wronkowska-Jaśkiewicz – sprawozdawca Maria Gintowt-Jankowicz, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 29 czerwca 2011 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej Grzegorza C., p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. UZASADNIENIE W sporządzonej przez adwokata z urzędu skardze konstytucyjnej Grzegorza C. (dalej: skarżący), wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 27 stycznia 2011 r. (data nadania), zarzucono niezgodność punktu 2.2.2 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 kwietnia 2005 r. w sprawie warunków pobierania krwi od kandydatów na dawców krwi i dawców krwi (Dz. U. Nr 79, poz. 691, ze zm.; dalej: rozporządzenie z 18 kwietnia 2005 r.) z art. 30 oraz art. 32 Konstytucji. W ocenie skarżącego kwestionowany punkt 2.2.2 załącznika nr 1 do rozporządzenia z 18 kwietnia 2005 r. narusza art. 30 oraz art. 32 Konstytucji, ponieważ stanowi „pogwałcenie przyrodzonej i niezbywalnej godności człowieka, która stanowi źródło wolności i praw obywatela”, uniemożliwiając osobie przebywającej w zakładzie karnym (a także przez okres sześciu miesięcy od jego opuszczenia) bycie dawcą krwi. Postanowieniem z 29 czerwca 2011 r. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. W rozpatrywanej sprawie zasadniczym powodem odmowy nadania biegu skardze konstytucyjnej była okoliczność, że treść zaskarżonego przepisu pozostaje bez związku z pismem Zastępcy Dyrektora Zakładu Karnego w Kamińsku z 28 listopada 2010 r. (znak: S/P072/297/10/21282). Jak podnosił skarżący, ostatecznym orzeczeniem prowadzącym do naruszenia jego praw i wolności było wskazane pismo Zastępcy Dyrektora Zakładu Karnego, w którym poinformowano pełnomocnika skarżącego, że Zakład Karny w Kamińsku nie ma podstaw do udzielenia informacji dotyczących skarżącego oraz oceny obowiązującej regulacji prawnej. Wskazane pismo nie zawierało jednak rozstrzygnięcia w zakresie odmowy udzielenia zgody na oddanie krwi przez skarżącego (ergo – nie jest aktem konstytutywnym), lecz jedynie informowało pełnomocnika skarżącego o niemożności ustosunkowania się przez Zakład Karny w Kamińsku do „kwestii oceny obowiązującej regulacji prawnej”. Ani w skardze konstytucyjnej, ani w piśmie procesowym skarżący nie wskazał żadnego rozstrzygnięcia wydanego w jego sprawie, którego przedmiotem byłaby odmowa wyrażenia zgody na oddanie przez niego krwi. Doprowadziło to Trybunał do jednoznacznego wniosku, że punkt 2.2.2 załącznika nr 1 do rozporządzenia z 18 kwietnia 2005 r. nie mógł być i nie był w sprawie skarżącego podstawą do wystosowania przez Zastępcę Dyrektora Zakładu Karnego w Kamińsku pisma z 28 listopada 2010 r., wskazanego przez skarżącego jako ostateczne rozstrzygnięcie o jego konstytucyjnych prawach lub wolnościach. Zgodnie z art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.; dalej: ustawa o TK) w związku z art. 79 ust. 1 Konstytucji przesądzało to jednoznacznie o niedopuszczalności nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. Ponadto, wbrew wyraźnej dyspozycji art. 47 ust. 1 pkt 3 ustawy o TK, skarżący nie przeprowadził dowodu, w jaki sposób art. 30 oraz art. 32 zostały naruszone przez zaskarżoną regulację. Odpis powyższego postanowienia został doręczony pełnomocnikowi skarżącego 12 lipca 2011 r. Pismem procesowym, sporządzonym przez adwokata i wniesionym do Trybunału Konstytucyjnego 19 lipca 2011 r. (data nadania), skarżący złożył zażalenie na wyżej wymienione postanowienie, zarzucając Trybunałowi: (1) „niezgodność poczynionych ustaleń z rzeczywistym stanem faktycznym poprzez przyjęcie, iż pismo Zastępcy Dyrektora Zakładu Karnego w Kamińsku z 28 listopada 2010 r. nie może być uznane za ostateczne rozstrzygnięcie w sprawie skarżącego, podczas gdy to właśnie sporządzenie tego pisma zamknęło skarżącemu drogę do oddania krwi, nie istniała bowiem żadna możliwość odwołania się od tego pisma”; (2) „sprzeczność poczynionych ustaleń z rzeczywistym stanem faktycznym poprzez uznanie, iż punkt 2.2.2 załącznika do rozporządzenia Ministra Zdrowia z 18 kwietnia 2005 r. (…) nie był w sprawie skarżącego podstawą do wystosowania przez Zastępcę Dyrektora Zakładu Karnego w Kamińsku pisma z 28 listopada 2010 roku, podczas gdy okoliczności przedmiotowej sprawy, w szczególności zaś fakt przebywania skarżącego w Zakładzie Karnym, jednoznacznie na powyższe wskazują, a także poprzez przyjęcie, iż nie doszło w tej sprawie do naruszenia art. 30 i art. 32 Konstytucji RP, mimo iż skarżący, dowiedziawszy się o niemożności oddania krwi, poczuł się dyskryminowany i gorszy od ludzi przebywających na wolności”. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 36 ust. 4 w związku z art. 49 ustawy o TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Trybunał, w składzie trzech sędziów, rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym (art. 25 ust. 1 pkt 3 lit. b in fine w związku z art. 36 ust. 6 i 7 w związku z art. 49 ustawy o TK). Na etapie rozpoznania zażalenia Trybunał Konstytucyjny bada przede wszystkim, czy wydając zaskarżone postanowienie, prawidłowo stwierdził istnienie przesłanek odmowy nadania skardze dalszego biegu. 2. Trybunał Konstytucyjny w obecnym składzie uznaje, że zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, a argumenty podniesione w zażaleniu nie podważyły ustaleń przedstawionych w tym orzeczeniu i dlatego nie zasługują na uwzględnienie. 3. Odnosząc się do pierwszego zarzutu zażalenia należy przypomnieć skarżącemu, że zarzut naruszenia konstytucyjnie chronionych praw lub wolności w skardze konstytucyjnej może mieć miejsce tylko wtedy, gdy sąd lub organ administracji publicznej przez wydanie wyroku, ostatecznej decyzji lub innego ostatecznego rozstrzygnięcia orzekł o tych prawach i wolnościach. Jak stwierdził Trybunał Konstytucyjny w postanowieniu pełnego składu z 4 grudnia 2000 r. o sygn. SK 10/99, „aby można było mówić o »ostatecznym orzeczeniu«, działanie organów sądowych i administracyjnych musi przybrać władczy charakter i określać sytuację prawną indywidualnie określonego podmiotu”. Ponadto, „należy stwierdzić, że konstytucyjne pojęcie »orzeczenia« o wolnościach, prawach lub obowiązkach jednostki obejmuje rozstrzygnięcia, które nakładają, zmieniają lub uchylają obowiązki albo przyznają, zmieniają lub znoszą uprawnienia. Do orzeczeń o wolnościach, prawach lub obowiązkach należy zaliczyć również rozstrzygnięcia, które autorytatywnie stwierdzają istnienie obowiązku lub uprawnienia, jeżeli rozstrzygnięcia te mają znaczenie dla realizacji określonych uprawnień lub obowiązków jednostki”. Trybunał Konstytucyjny wskazał ponadto, że „do istoty orzeczenia o wolnościach, prawach lub obowiązkach jednostki należy zawsze jego wiążący charakter, wyrażający się w powstaniu, zmianie lub zniesieniu obowiązków, ciążących na określonych podmiotach”. W tym samym orzeczeniu stwierdził, że „orzeczeń o wolnościach, prawach lub obowiązkach jednostki nie stanowią czynności faktyczne, a więc działania organów władzy publicznej, które nie mają charakteru aktów prawnych, nawet jeżeli wkraczają one w sferę praw i obowiązków jednostki” (OTK ZU nr 8/2000, poz. 300). W toku wstępnej kontroli skargi konstytucyjnej Trybunał Konstytucyjny wezwał pełnomocnika skarżącego do wskazania i doręczenia uwierzytelnionej kopii ostatecznego rozstrzygnięcia, które zostało wydane na podstawie punktu 2.2.2 załącznika nr 1 do rozporządzenia z 18 kwietnia 2005 r. W piśmie procesowym, stanowiącym odpowiedź na zarządzenie sędziego TK z 16 lutego 2011 r., wyjaśniono, że takim orzeczeniem jest pismo Zastępcy Dyrektora Zakładu Karnego w Kamińsku z 28 listopada 2010 r. (znak: S/P-072/297/10/21282). Zdaniem Trybunału w obecnym składzie pismo to nie może być uznane za ostateczne rozstrzygnięcie o wolnościach lub prawach skarżącego w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji oraz art. 46 ust. 1 i art. 47 ust. 2 ustawy o TK z uwagi na jego niewładczy charakter. Treścią pisma nie było – wbrew temu, co twierdzi skarżący – nałożenie, zmiana lub uchylenie obowiązku albo przyznanie, zmiana lub zniesienie uprawnienia. Przedmiotowa korespondencja miała charakter jedynie informacyjny, była czynnością o charakterze „technicznym”, nie zaś orzeczeniem prawnokształtującym. Jak wyraźnie wynika bowiem z treści tego pisma, pełnomocnik skarżącego wystąpił do Dyrektora Zakładu Karnego w Kamińsku o udzielenie „informacji dotyczących osadzonego Grzegorza C. oraz wydania pisemnej decyzji, w której Zakład Karny w Kamińsku ma ustosunkować się do oceny obowiązującej regulacji prawnej”, a Zastępca Dyrektora Zakładu poinformował pełnomocnika, że „Zakład Karny w Kamińsku nie ma podstaw [prawnych] do uwzględnienia” jego wniosku. To zaś jednoznacznie przesądza o tym, że zaskarżony punkt 2.2.2 nie stanowił podstawy normatywnej wskazanego pisma Zastępcy Dyrektora Zakładu Karnego w Kamińsku. W świetle powyższego Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że w postanowieniu z 29 czerwca 2011 r. w sposób prawidłowy odmówiono nadania dalszego biegu skardze z powodu nieprzedstawienia przez skarżącego ostatecznego rozstrzygnięcia, uprawniającego do zainicjowania postępowania w trybie skargi konstytucyjnej. 4. Przechodząc do drugiego zarzutu zażalenia, Trybunał Konstytucyjny przypomina, że z art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy o TK wynika obowiązek wskazania przez skarżącego, jakie konstytucyjne wolności lub prawa i w jaki sposób – jego zdaniem – zostały naruszone przez kwestionowane przepisy aktu normatywnego. Z kolei art. 47 ust. 1 pkt 3 ustawy o TK nakłada na skarżącego – co trzeba podkreślić – obowiązek uzasadnienia zarzutów postawionych w skardze konstytucyjnej wraz z powołaniem dowodów (uprawdopodabniającej argumentacji) na ich poparcie. W niniejszej sprawie przesłanka ta nie została spełniona. Skarżący w petitum skargi wprawdzie powołał dwa postanowienia Konstytucji, jednakże w uzasadnieniu skargi nie przeprowadził w istocie dowodu, w jaki sposób art. 30 oraz art. 32 ustawy zasadniczej zostały naruszone przez zaskarżony punkt 2.2.2 załącznika nr 1 do rozporządzenia z 18 kwietnia 2005 r. Wobec powyższego Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że w postanowieniu z 29 czerwca 2011 r. w sposób prawidłowy przyjęto, iż skarżący nie wykonał obowiązku wynikającego z art. 47 ust. 1 pkt 3 ustawy o TK, gdyż nie przedstawił żadnej jurydycznej argumentacji na poparcie zarzutu niekonstytucyjności kwestionowanej regulacji. 5. Osobną kwestią jest natomiast twierdzenie skarżącego, jakoby Trybunał Konstytucyjny przyjął w zaskarżonym postanowieniu, „iż nie doszło w tej sprawie do naruszenia art. 30 i art. 32 Konstytucji RP”. Stanowi ono bowiem nadinterpretację skarżącego, która nie ma oparcia w jakimkolwiek fragmencie motywów tego orzeczenia, gdyż Trybunał w trakcie rozpoznania wstępnego skargi konstytucyjnej w ogóle nie odnosił się do kwestii ewentualnego naruszenia praw lub wolności konstytucyjnych skarżącego. Z przedstawionych wyżej powodów Trybunał Konstytucyjny – na podstawie art. 36 ust. 7 w związku z art. 49 ustawy o TK – postanowił nie uwzględnić zażalenia.