Ts 259/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuTrybunał Konstytucyjny nie uwzględnił zażalenia na postanowienie o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej, uznając, że skarżąca nie wyczerpała drogi prawnej.
Spółka Marex.pl Sp. z o.o. zaskarżyła przepisy Ordynacji podatkowej, zarzucając naruszenie konstytucyjnych praw dostępu do sądu. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skardze dalszego biegu, stwierdzając niewyczerpanie drogi prawnej, w tym brak merytorycznego orzeczenia NSA. Spółka wniosła zażalenie, kwestionując ten wymóg. Trybunał nie uwzględnił zażalenia, potwierdzając konieczność wyczerpania drogi prawnej jako przesłanki formalnej.
Spółka Marex.pl Sp. z o.o. wniosła skargę konstytucyjną, kwestionując zgodność szeregu przepisów Ordynacji podatkowej z Konstytucją. Główny zarzut dotyczył wyłączania przez te przepisy obowiązku wystąpienia organu podatkowego do sądu powszechnego o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, z którym związane są skutki podatkowe, w sytuacji wątpliwości korzystnych dla skarżącego. Spółka argumentowała, że narusza to jej konstytucyjne prawo do wszczęcia postępowania przed sądem. Trybunał Konstytucyjny postanowieniem z 5 marca 2014 r. odmówił nadania skardze dalszego biegu, wskazując na niewyczerpanie drogi prawnej, w tym brak merytorycznego orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego. Pełnomocnik spółki złożył zażalenie, podnosząc, że wymóg wyczerpania drogi prawnej jest sprzeczny z Konstytucją. Trybunał Konstytucyjny, rozpoznając zażalenie, nie uwzględnił go. Potwierdził, że wymóg wyczerpania drogi prawnej, rozumiany jako skorzystanie ze wszystkich zwyczajnych środków zaskarżenia i doprowadzenie do merytorycznego orzeczenia NSA, jest prawidłową przesłanką formalną dla wniesienia skargi konstytucyjnej. Stwierdził, że zarzuty podniesione w zażaleniu nie podważyły trafności ustaleń zawartych w zaskarżonym postanowieniu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, wymóg wyczerpania drogi prawnej jest konieczny do spełnienia przed wniesieniem skargi konstytucyjnej.
Uzasadnienie
Trybunał podkreślił, że wyczerpanie drogi prawnej oznacza skorzystanie ze wszystkich przysługujących środków zaskarżenia, a w sprawach administracyjnych – doprowadzenie do merytorycznego orzeczenia NSA. Jest to ugruntowane w orzecznictwie i doktrynie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
nie uwzględnić zażalenia
Strona wygrywająca
Trybunał Konstytucyjny
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Marex.pl Sp. z o.o. | spółka | skarżąca |
Przepisy (31)
Główne
ustawa o TK art. 46 § 1
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
Stanowi negatywną przesłankę procesową niedopuszczalności merytorycznego rozpoznania skargi konstytucyjnej, jeśli nie została wyczerpana droga prawna.
Pomocnicze
ustawa o TK art. 36 § 7
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
Podstawa do rozpoznania zażalenia na postanowienie o odmowie nadania dalszego biegu skardze.
ustawa o TK art. 49
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
Reguluje prawo do wniesienia zażalenia na postanowienie o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej.
ustawa o TK art. 25 § 1
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
Określa skład i tryb rozpoznawania zażalenia na posiedzeniu niejawnym.
ustawa o TK art. 36 § 4
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
Reguluje prawo do wniesienia zażalenia.
ustawa o TK art. 36 § 6
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
Reguluje tryb rozpoznawania zażalenia.
ustawa o TK art. 1
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
Ogólne przepisy dotyczące Trybunału Konstytucyjnego.
Ordynacja podatkowa art. 21 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
Zakwestionowany przepis.
Ordynacja podatkowa art. 233 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
Zakwestionowany przepis.
Ordynacja podatkowa art. 234
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
Zakwestionowany przepis.
Ordynacja podatkowa art. 235
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
Zakwestionowany przepis.
Ordynacja podatkowa art. 281 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
Zakwestionowany przepis.
Ordynacja podatkowa art. 281 § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
Zakwestionowany przepis.
Ordynacja podatkowa art. 291 § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
Zakwestionowany przepis.
Ordynacja podatkowa art. 199
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
Zakwestionowany przepis.
Ordynacja podatkowa art. 199a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
Zakwestionowany przepis.
Ordynacja podatkowa art. 199a § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
Zakwestionowany przepis.
Ordynacja podatkowa art. 199a § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
Zakwestionowany przepis.
Ordynacja podatkowa art. 199a § 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
Zakwestionowany przepis.
Konstytucja art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zakwestionowany przepis.
Konstytucja art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zakwestionowany przepis.
Konstytucja art. 31 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zakwestionowany przepis.
Konstytucja art. 32 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zakwestionowany przepis.
Konstytucja art. 45 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zakwestionowany przepis.
Konstytucja art. 64 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zakwestionowany przepis.
Konstytucja art. 64 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zakwestionowany przepis.
Konstytucja art. 77 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zakwestionowany przepis.
Konstytucja art. 84
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zakwestionowany przepis.
Konstytucja art. 184
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zakwestionowany przepis.
Konstytucja art. 217
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zakwestionowany przepis.
Konstytucja art. 190 § 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zakwestionowany przepis.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wymóg wyczerpania drogi prawnej jest konieczną przesłanką formalną dla skargi konstytucyjnej. Niewyczerpanie drogi prawnej, w tym brak merytorycznego orzeczenia NSA, skutkuje odmową nadania dalszego biegu skardze.
Odrzucone argumenty
Wymóg wyczerpania drogi prawnej jest sprzeczny z Konstytucją i stanowi nadmierną formalność. Skarga konstytucyjna powinna być rozpoznana merytorycznie mimo niewyczerpania drogi prawnej.
Godne uwagi sformułowania
nie uwzględnić zażalenia nie została wyczerpana droga prawna w zwykłym toku instancji nie uzyskała merytorycznego orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego samodzielna negatywna przesłanka procesowa niedopuszczalności merytorycznego rozpoznania skargi konstytucyjnej nie zasługują na uwzględnienie niepopartą merytorycznymi argumentami polemikę wymóg wyczerpania drogi prawnej [...] rozumiany jest [...] jako konieczność skorzystania ze wszystkich przysługujących stronie zwyczajnych środków zaskarżenia
Skład orzekający
Wojciech Hermeliński
przewodniczący
Małgorzata Pyziak-Szafnicka
sprawozdawca
Marek Kotlinowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie wymogu wyczerpania drogi prawnej jako warunku formalnego dla skargi konstytucyjnej, zwłaszcza w sprawach podatkowych i administracyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie skarg konstytucyjnych i procedury przed Trybunałem Konstytucyjnym. Nie rozstrzyga merytorycznie kwestii podatkowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje kluczową przesłankę formalną wnoszenia skarg konstytucyjnych, co jest istotne dla prawników procesowych. Pokazuje, jak Trybunał podchodzi do kwestii formalnych, zanim przejdzie do meritum.
“Czy zawsze musisz wyczerpać wszystkie środki odwoławcze, zanim złożysz skargę konstytucyjną? Trybunał Konstytucyjny wyjaśnia.”
Sektor
podatkowe
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmieniony205/3/B/2014 POSTANOWIENIE z dnia 20 maja 2014 r. Sygn. akt Ts 259/12 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Wojciech Hermeliński – przewodniczący Małgorzata Pyziak-Szafnicka – sprawozdawca Marek Kotlinowski, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 marca 2014 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej Marex.pl Sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu, p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej, złożonej do Trybunału Konstytucyjnego 19 października 2012 r., Marex.pl Sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu (dalej: skarżąca, spółka) zakwestionowała zgodność art. 21 § 1 pkt 1, art. 233 § 1, art. 234, art. 235, art. 281 § 1 i 2, art. 291 § 2, a także art. 199, art. 199a (w aktualnym brzmieniu) ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926, ze zm.; dalej: ustawa podatkowa) z art. 2, art. 7, art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1, art. 45 ust. 1, art. 64 ust. 1 i 2, art. 77 ust. 2, art. 84, art. 184 i art. 217 Konstytucji – w zakresie, w jakim przepisy te wyłączają obowiązek wystąpienia organu podatkowego do sądu powszechnego o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, z którym związane są skutki podatkowe, jeżeli z dowodów zgromadzonych w toku postępowania podatkowego, w szczególności z zeznań strony, wynikają wątpliwości co do istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, z którym związane są skutki podatkowe, korzystne dla interesów prawnych skarżącego, a sprzeczne z interesami prawnymi Skarbu Państwa. Ponadto skarżąca wniosła o zbadanie zgodności art. 199 i art. 199a § 1-3 ustawy podatkowej z art. 2, art. 32 ust. 1, art. 45 ust. 1, art. 64 ust. 2 oraz art. 190 ust. 4 Konstytucji. Zdaniem skarżącej zakwestionowane regulacje naruszają konstytucyjne prawo spółki do wszczęcia postępowania przed sądem w określonym wyżej zakresie. Postanowieniem z dnia 5 marca 2014 r. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania analizowanej skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Trybunał stwierdził, że w sprawie, w związku z którą wniesiono skargę konstytucyjną, nie została wyczerpana droga prawna w zwykłym toku instancji, a w szczególności skarżąca nie uzyskała merytorycznego orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanego na skutek wniesienia środka odwoławczego od rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w jej sprawie. Powyższe stanowi samodzielną negatywną przesłankę procesową niedopuszczalności merytorycznego rozpoznania skargi konstytucyjnej (argumentum a contrario ex art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym; Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.; dalej: ustawa o TK). Na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżącej wniósł w ustawowym terminie zażalenie. W złożonym środku odwoławczym zakwestionowano pogląd Trybunału odnośnie do konieczności wyczerpania drogi prawnej jako przesłanki formalnej warunkującej możliwość wniesienia skargi konstytucyjnej. W ocenie skarżącej wprowadzenie wymogu wyczerpania toku instancyjnego zarówno w postępowaniu administracyjnym, jak i sądowoadministracyjnym jest przejawem sprzecznej z Konstytucją, literalnej wykładni art. 49 w związku z art. 36 ust. 3 i art. 46 ust. 1 ustawy o TK). Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 36 ust. 4 w związku z art. 49 ustawy o TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. Trybunał, w składzie trzech sędziów, rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym (art. 25 ust. 1 pkt 3 lit. b w związku z art. 36 ust. 6-7 i z art. 49 ustawy o TK). Trybunał Konstytucyjny bada w szczególności, czy wydając zaskarżone postanowienie, prawidłowo stwierdził istnienie przesłanek odmowy nadania skardze dalszego biegu. Oznacza to, że na etapie rozpoznania zażalenia Trybunał analizuje przede wszystkim te zarzuty, które mogą podważyć trafność ustaleń przyjętych za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że postanowienie o odmowie nadania rozpatrywanej skardze konstytucyjnej dalszego biegu jest prawidłowe, a zarzuty podniesione w zażaleniu nie zasługują na uwzględnienie. W ocenie Trybunału Konstytucyjnego sformułowane w zażaleniu zarzuty nie podważają ustaleń dokonanych w zakwestionowanym postanowieniu, a forma i treść przedstawionych przez skarżącą racji nie zasługują na uwzględnienie. Zażalenie w znacznej mierze stanowi jedynie niepopartą merytorycznymi argumentami polemikę z ustaleniami zawartymi w zaskarżonym postanowieniu Trybunału Konstytucyjnego lub powtórzenie tez skargi. Trybunał podkreśla, że podstawą zażalenia powinien być zarzut dotyczący uchybień, do których – zdaniem skarżącego – doszło przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia. Wbrew twierdzeniom skarżącej, wymóg wyczerpania drogi prawnej w postępowaniu poprzedzającym wniesienie skargi konstytucyjnej, rozumiany jest – zarówno w orzecznictwie, jak i doktrynie – jako konieczność skorzystania ze wszystkich przysługujących stronie zwyczajnych środków zaskarżenia. W szczególności w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego wielokrotnie już podkreślano, że w sytuacji, gdy skarżący wiąże swoje zarzuty z przepisami, na podstawie których wydana została decyzja administracyjna, wymóg wyczerpania drogi prawnej oznacza konieczność doprowadzenia do wydania merytorycznego orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. przykładowo postanowienie TK z dnia 9 lipca 2012 r., Ts 112/12, OTK ZU nr 2/B/2013, poz. 209 oraz Z. Czeszejko-Sochacki, Skarga konstytucyjna w prawie polskim, „Przegląd Sejmowy” 1998, nr 1, s. 43 i n.; Z. Czeszejko-Sochacki, L. Garlicki, J. Trzciński, Komentarz do ustawy o Trybunale Konstytucyjnym, Warszawa 1999, s. 165-166). Tym samym argumentację skarżącego w tym zakresie należało uznać za nietrafną. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 49 w związku z art. 36 ust. 7 ustawy o TK, Trybunał Konstytucyjny nie uwzględnił zażalenia.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI