Ts 29/04

Trybunał Konstytucyjny2004-09-06
SAOSinnepostępowanie cywilneNiskakonstytucyjny
komornikegzekucjanadzórdroga sądowaprawo konstytucyjneTrybunał Konstytucyjnyskarżącybezczynność

Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej dotyczącej przepisów o nadzorze nad komornikami, ponieważ nie wykazano związku między zaskarżonymi przepisami a ostatecznym orzeczeniem sądu.

Skarżący zarzucili niezgodność przepisów o nadzorze nad komornikami z Konstytucją, twierdząc, że nadzór administracyjny zamyka drogę do sądu. Sąd Okręgowy w Opolu oddalił ich zażalenie, wskazując na brak podstaw do czynności nadzorczych sądu w tej sprawie. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze, ponieważ skarżący nie wykazali, że ostateczne orzeczenie sądu było oparte na zakwestionowanych przepisach.

W skardze konstytucyjnej Weroniki i Andrzeja Borysiuków podniesiono zarzut niezgodności art. 3 ust. 2 i 3 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji z Konstytucją RP. Skarżący twierdzili, że przepisy te, przyznające prezesowi sądu kompetencje nadzorcze nad komornikami w trybie administracyjnym (w tym rozpatrywanie skarg na bezczynność), zamykają drogę do sądowego dochodzenia naruszonych praw. Jako podstawę skargi wskazali postanowienie Sądu Okręgowego w Opolu z 31 października 2003 r., które oddaliło ich zażalenie na odrzucenie wniosku o podjęcie czynności nadzorczych. Sąd Okręgowy uznał, że wniosek skarżących nie mógł być podstawą do podjęcia czynności nadzorczych przez sąd w trybie art. 759 § 2 k.p.c., a ocena działań prezesa sądu należy do organów wyższego szczebla. Trybunał Konstytucyjny, po wezwaniu skarżących do uzupełnienia braków, odmówił nadania dalszego biegu skardze. Uzasadniono to brakiem wykazania przez skarżących, że ostateczne orzeczenie sądu (postanowienie Sądu Okręgowego) zostało wydane w oparciu o zakwestionowane w skardze przepisy ustawy o komornikach sądowych i egzekucji. Trybunał podkreślił, że przedmiotem skargi konstytucyjnej może być wyłącznie taki akt normatywny, który stanowił podstawę wydania ostatecznego orzeczenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze, ponieważ nie wykazano związku między zaskarżonymi przepisami a ostatecznym orzeczeniem sądu.

Uzasadnienie

Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że przedmiotem skargi konstytucyjnej może być wyłącznie taki akt normatywny, który stanowił podstawę wydania ostatecznego orzeczenia sądu. W tej sprawie skarżący nie wykazali, że postanowienie Sądu Okręgowego w Opolu zostało wydane w oparciu o zakwestionowane przepisy ustawy o komornikach sądowych i egzekucji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmówiono nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej

Strona wygrywająca

Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
Weronika Borysiukosoba_fizycznaskarżący
Andrzej Borysiukosoba_fizycznaskarżący

Przepisy (6)

Główne

u.k.s.e. art. 3 § ust. 2 i 3

Ustawa o komornikach sądowych i egzekucji

Skarżący zarzucili, że przepisy te przyznają prezesowi sądu kompetencje nadzorcze ze sfery władztwa administracyjnego, w tym rozpatrywanie skarg na bezczynność komornika, co zamyka drogę sądową.

Konstytucja RP art. 77 § ust. 2 w związku z art. 45

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Skarżący zarzucili naruszenie prawa do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy.

Konstytucja RP art. 175 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Skarżący zarzucili naruszenie zasady niezawisłości sędziowskiej i niezależności sądów.

Konstytucja RP art. 79 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Trybunał powołał się na wymóg, aby przedmiotem skargi konstytucyjnej był akt normatywny stanowiący podstawę wydania ostatecznego orzeczenia.

Pomocnicze

k.p.c. art. 767

Kodeks postępowania cywilnego

Skarżący wskazywali, że skargi na bezczynność komornika nie stanowią przedmiotu rozpoznania sądowego w trybie tego artykułu.

k.p.c. art. 759 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Okręgowy stwierdził, że wniosek skarżących nie mógł być podstawą do podjęcia czynności nadzorczych przez sąd w trybie tego przepisu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wykazania przez skarżących, że ostateczne orzeczenie sądu zostało wydane w oparciu o zakwestionowane przepisy ustawy o komornikach sądowych i egzekucji.

Odrzucone argumenty

Przepisy ustawy o komornikach sądowych i egzekucji (art. 3 ust. 2 i 3) naruszają konstytucyjne prawo do sądu i sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy poprzez umożliwienie nadzoru administracyjnego nad czynnościami komornika, co zamyka drogę sądową.

Godne uwagi sformułowania

przedmiotem skargi konstytucyjnej może być wyłącznie taki akt normatywny, który stanowił podstawę wydania ostatecznego orzeczenia sądu lub organu władzy publicznej nie potrafili przedstawić argumentów wskazujących na związek pomiędzy ostatecznym orzeczeniem sądowym przyjętym za podstawę skargi konstytucyjnej a zakwestionowaną w tej skardze regulacją prawną

Skład orzekający

Teresa Dębowska-Romanowska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Proceduralne wymogi dopuszczalności skargi konstytucyjnej, w szczególności wymóg wykazania związku między zaskarżonym przepisem a ostatecznym orzeczeniem sądu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym; nie rozstrzyga merytorycznie kwestii nadzoru nad komornikami.

Wartość merytoryczna

Ocena: 3/10

Sprawa ma charakter czysto proceduralny i dotyczy wymogów formalnych skargi konstytucyjnej, co czyni ją mało interesującą dla szerszego grona odbiorców poza specjalistami od prawa konstytucyjnego.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
60/2B/2005 POSTANOWIENIE z dnia 6 września 2004 r. Sygn. akt Ts 29/04 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Teresa Dębowska-Romanowska, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Weroniki i Andrzeja Borysiuków w sprawie zgodności: art. 3 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (Dz. U. Nr 133, poz. 882 ze zm.) z art. 77 ust. 2 w związku z art. 45 oraz art. 175 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE: W skardze konstytucyjnej Weroniki i Andrzeja Borysiuków z 18 lutego 2004 r. zarzucono, że art. 3 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (Dz. U. Nr 133, poz. 882 ze zm.) jest niezgodny z art. 77 ust. 2 w związku z art. 45 oraz art. 175 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zdaniem skarżących zakwestionowana regulacja prawna wyposaża prezesa sądu rejonowego, przy którym działa komornik, w kompetencje nadzorcze ze sfery władztwa administracyjnego. W zakresie tych kompetencji mieści się między innymi rozpatrywanie skarg na bezczynność komornika powodującą przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Skarżący uważają, że w związku z treścią art. 3 ust. 2 i 3 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji, skargi takie rozpoznawane są w trybie nadzoru administracyjnego i nie stanowią przedmiotu rozpoznania sądowego w trybie art. 767 kodeksu postępowania cywilnego. Skarżący zarzucili, że w praktyce prowadzi to do zamknięcia drogi sądowej dochodzenia naruszonych praw i wolności, a także prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy przez sąd. Skarżący wskazali, że postanowieniem z 31 października 2003 r. Sąd Okręgowy w Opolu oddalił ich zażalenie na postanowienie Sądu Rejonowego w Opolu z 4 czerwca 2003 r. (sygn. akt I Co 1194/00), odrzucające wniosek skarżących o podjęcie czynności nadzorczych w związku z bezczynnością komornika. W uzasadnieniu wydanego postanowienia Sąd Okręgowy stwierdził, że wniosek skarżących nie może być podstawą podjęcia przez sąd czynności nadzorczych w rozumieniu art. 759 § 2 k.p.c., ponieważ dotyczy on oceny wykonania przez Prezesa Sądu Rejonowego w Opolu obowiązków nałożonych nań pismem Prezesa Sądu Okręgowego w Opolu z 19 czerwca 2002 r., a dotyczących prawidłowego wykonania egzekucji na rzecz skarżących. Zdaniem Sądu Okręgowego w Opolu, ocena tych działań należy do organów nadzorczych nad Prezesem Sądu Rejonowego w Opolu, nie zaś do sądu działającego w trybie art. 759 § 2 k.p.c. Ostatecznie sąd uznał, że zasadnie należało odrzucić wniosek skarżących, choć z innych przyczyn niż wskazane przez sąd pierwszej instancji. Zarządzeniem z 18 maja 2004 r. skarżący zostali wezwani do uzupełnienia braków formalnych skargi konstytucyjnej przez wskazanie argumentów przemawiających za tym, że kwestionowane w skardze konstytucyjnej regulacje prawne faktycznie stanowiły podstawę wydania powołanych w tej skardze orzeczeń sądowych. W odpowiedzi na to wezwanie, skarżący pismem z 25 maja 2004 r. ponownie podnieśli, że zgodnie z kwestionowaną przez nich regulacją prawną w zakresie kompetencji prezesa sądu mieści się rozpoznawanie skarg, które nie stanowią przedmiotu rozpoznania sądu w trybie art. 767 kodeksu postępowania cywilnego, a więc także rozpoznawanie skarg na bezczynność komornika. Odnosząc się zaś bezpośrednio do wezwania zawartego w zarządzeniu sędziego Trybunału Konstytucyjnego, skarżący wskazali, iż „Sąd Okręgowy w swym uzasadnieniu stwierdził, że wniosek wierzycieli nie może być podstawą podjęcia czynności nadzorczych przez sąd w trybie art. 759 § 2 k.p.c (z urzędu), kierując swoje rozstrzygnięcie w stronę oceny podjętych przez wierzyciela działań jako należących do właściwości Prezesa Sądu Rejonowego w Opolu”. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji przedmiotem skargi konstytucyjnej może być wyłącznie taki akt normatywny, który stanowił podstawę wydania ostatecznego orzeczenia sądu lub organu władzy publicznej, odnoszącego się do praw lub wolności konstytucyjnych skarżącego. W skardze konstytucyjnej będącej przedmiotem niniejszego rozpoznania, jako ostateczne orzeczenie odnoszące się do praw konstytucyjnych skarżących wskazano postanowienie Sądu Okręgowego w Opolu z 31 października 2003 r. Postanowienie to wszakże w swej treści nie było w sensie normatywnym determinowane przez zakwestionowane w skardze konstytucyjnej regulacje prawne, a jego uzasadnienie ani bezpośrednio, ani nawet pośrednio nie odwołuje się do ustawy z 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji. Także skarżący, pomimo wezwania, nie potrafili przedstawić argumentów wskazujących na związek pomiędzy ostatecznym orzeczeniem sądowym przyjętym przez nich za podstawę skargi konstytucyjnej a zakwestionowaną w tej skardze regulacją prawną. Ograniczyli się bowiem wyłącznie do stwierdzenia, że sąd odrzucił możliwość podjęcia czynności nadzorczych w trybie art. 759 § 2 k.p.c. Niejasny pozostaje natomiast sens sformułowanego przez pełnomocnika skarżących w piśmie z 25 maja 2004 r. zdania o „skierowaniu” przez Sąd Okręgowy w Opolu swojego rozstrzygnięcia „w stronę oceny” podjętych przez skarżących działań „jako należących do właściwości Prezesa Sądu Rejonowego w Opolu”. Jak wynika z treści uzasadnienia postanowienia Sądu Okręgowego w Opolu z 31 października 2003 r., sąd ten w swoich ocenach w ogóle nie odnosił się do działań skarżących. W tym stanie rzeczy, z uwagi na brak wykazania, że przyjęte za podstawę skargi konstytucyjnej orzeczenie sądowe zostało wydane w oparciu o zakwestionowane w tej skardze regulacje prawne, należało odmówić nadania jej dalszego biegu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI