Orzeczenie · 2014-08-29

TS 282/13

Sąd
Trybunał Konstytucyjny
Data
2014-08-29
SAOSKarneprawo karne procesoweWysokakonstytucyjny
prawo do obronytajemnica zawodowaradca prawnyKodeks postępowania karnegoTrybunał Konstytucyjnyprawo do sąduskarżącypostanowienie

Skarga konstytucyjna została wniesiona przez T.T., radcę prawnego, który zakwestionował zgodność art. 6, art. 180 § 2 oraz art. 226 Kodeksu postępowania karnego z Konstytucją. Skarżący podniósł, że przepisy te, w zakresie w jakim ograniczają realizację prawa do obrony oskarżonego będącego radcą prawnym i związanego tajemnicą zawodową, naruszają art. 31 ust. 3, art. 42 ust. 1 oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji. Problem wynikł w związku z wnioskami skarżącego o zwolnienie z obowiązku zachowania tajemnicy radcy prawnego dotyczącego okoliczności, co do których miał złożyć zeznania świadek, oraz konkretnych dokumentów. Sąd Okręgowy we Wrocławiu nie uwzględnił tych wniosków, a zażalenia skarżącego zostały pozostawione bez rozpoznania lub utrzymane w mocy przez Sąd Apelacyjny. Podstawą rozstrzygnięć był pogląd, że obowiązek zachowania tajemnicy radcowskiej nie obejmuje oskarżonego w danej sprawie, który może ujawnić wszystkie znane mu okoliczności w celu realizacji prawa do obrony. Trybunał Konstytucyjny, rozpoznając skargę w trybie wstępnym, odmówił nadania jej dalszego biegu. Uzasadnił to stwierdzeniem, że zarzuty dotyczące art. 6 k.p.k. są oczywiście bezzasadne, gdyż przepis ten statuuje jedynie zasadę prawa do obrony i nie może być źródłem normy, której zakres zastosowania jest zbyt wąski. Ponadto, Trybunał podkreślił, że art. 180 § 2 k.p.k. znajduje się w rozdziale dotyczącym świadków i nie może być stosowany do oskarżonego. Zarzuty skarżącego dotyczyły tzw. luki w prawie, a nie pominięcia ustawodawczego, co wykracza poza kompetencje Trybunału. Dodatkowo, Trybunał zauważył, że sądy orzekające w sprawie skarżącego przyjęły, iż oskarżony nie jest związany tajemnicą zawodową w celu realizacji prawa do obrony, co czyni odmowę zwolnienia z obowiązku zachowania tajemnicy bezprzedmiotową i nie naruszającą jego praw.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ugruntowana linia orzecznicza Trybunału Konstytucyjnego dotycząca granic kontroli konstytucyjności, w tym rozróżnienia między wadliwością przepisu a luką w prawie. Potwierdzenie, że prawo do obrony może wyłączać obowiązek zachowania tajemnicy zawodowej w określonych sytuacjach.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji oskarżonego będącego radcą prawnym i jego prawa do obrony w kontekście tajemnicy zawodowej. Orzeczenie nie rozstrzyga bezpośrednio o zakresie tajemnicy zawodowej w innych kontekstach.

Zagadnienia prawne (1)

Czy przepisy Kodeksu postępowania karnego (art. 6, 180 § 2, 226 k.p.k.) ograniczają prawo do obrony oskarżonego będącego radcą prawnym i związanego tajemnicą zawodową, naruszając tym samym Konstytucję?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty są oczywiście bezzasadne. Brak możliwości uzyskania zwolnienia z tajemnicy zawodowej na podstawie zaskarżonych przepisów nie narusza prawa do obrony ani prawa do sądu, ponieważ sądy niższych instancji przyjęły, że oskarżony nie jest związany tajemnicą zawodową w celu realizacji prawa do obrony, a zarzuty dotyczą luki w prawie, a nie pominięcia ustawodawczego.

Uzasadnienie

Trybunał uznał, że art. 6 k.p.k. statuuje jedynie zasadę prawa do obrony i nie może być źródłem normy, której zakres zastosowania jest zbyt wąski. Art. 180 § 2 k.p.k. dotyczy świadków, a nie oskarżonych. Zarzuty skarżącego dotyczą luki w prawie, a nie pominięcia ustawodawczego, co wykracza poza kompetencje Trybunału. Ponadto, sądy niższych instancji uznały, że oskarżony nie jest związany tajemnicą zawodową w celu realizacji prawa do obrony.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej
Strona wygrywająca
Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
T.T.osoba_fizycznaskarżący

Przepisy (8)

Pomocnicze

k.p.k. art. 6

Kodeks postępowania karnego

Przepis statuuje zasadę prawa do obrony w procesie karnym, nie zawiera szczegółowych uprawnień i nie może być źródłem normy, której zakres zastosowania jest zbyt wąski.

k.p.k. art. 180 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Przepis reguluje możliwość zwolnienia z obowiązku zachowania tajemnicy zawodowej, ale znajduje się w rozdziale dotyczącym świadków i nie obejmuje oskarżonego.

k.p.k. art. 226

Kodeks postępowania karnego

Nakazuje stosowanie odpowiednich zakazów i ograniczeń określonych w art. 178-181 k.p.k.

ustawa o TK art. 36 § 3

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Oczywista bezzasadność skargi konstytucyjnej obliguje Trybunał do wydania postanowienia o odmowie nadania jej dalszego biegu.

ustawa o TK art. 49

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Ma zastosowanie w sprawach skarg konstytucyjnych w zakresie wstępnej kontroli.

Konstytucja art. 31 § 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada proporcjonalności i dopuszczalności ograniczania praw i wolności.

Konstytucja art. 42 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do obrony w postępowaniu karnym.

Konstytucja art. 45 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy przez właściwy, niezależny i bezstronny sąd.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarzuty skarżącego dotyczą luki w prawie, a nie pominięcia ustawodawczego, co wykracza poza kompetencje Trybunału. • Art. 6 k.p.k. statuuje zasadę prawa do obrony i nie może być źródłem normy, której zakres zastosowania jest zbyt wąski. • Art. 180 § 2 k.p.k. dotyczy świadków, a nie oskarżonych. • Sądy niższych instancji przyjęły, że oskarżony nie jest związany tajemnicą zawodową w celu realizacji prawa do obrony.

Odrzucone argumenty

Przepisy k.p.k. ograniczają prawo do obrony oskarżonego będącego radcą prawnym i związanego tajemnicą zawodową. • Brak możliwości zwolnienia z tajemnicy zawodowej narusza prawo do obrony i prawo do sądu. • Wykładnia art. 180 § 2 k.p.k. jest zbyt wąska i nie obejmuje oskarżonych.

Godne uwagi sformułowania

oczywista bezzasadność skargi konstytucyjnej • luka w prawie, a nie pominięcie ustawodawcze • Trybunał Konstytucyjny, jako tzw. prawodawca negatywny, władny jest tylko kontrolować konstytucyjność przepisów już ustanowionych. • skarżący nie jest związany tajemnicą zawodową, ponieważ obowiązek ten ustaje z mocy prawa ze względu na szczególne uprawnienia oskarżonego w procesie.

Skład orzekający

Stanisław Rymar

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowana linia orzecznicza Trybunału Konstytucyjnego dotycząca granic kontroli konstytucyjności, w tym rozróżnienia między wadliwością przepisu a luką w prawie. Potwierdzenie, że prawo do obrony może wyłączać obowiązek zachowania tajemnicy zawodowej w określonych sytuacjach."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji oskarżonego będącego radcą prawnym i jego prawa do obrony w kontekście tajemnicy zawodowej. Orzeczenie nie rozstrzyga bezpośrednio o zakresie tajemnicy zawodowej w innych kontekstach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy konfliktu między tajemnicą zawodową a prawem do obrony, co jest istotnym zagadnieniem procesowym. Wyjaśnienie granic kompetencji Trybunału Konstytucyjnego jest również wartościowe.

Czy tajemnica zawodowa radcy prawnego może ograniczyć prawo do obrony? Wyjaśnia Trybunał Konstytucyjny.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst